Karpuz yaz aylarının en sevilen meyvelerinden biri… Serinletici ve susuzluğu giderici özelliği kadar içerdiği potasyum, C vitamini, likopen ve öteki antioksidanlarla sıhhate sayısız yarar sağlar. Şuurlu tüketildiğinde ise yararı daha da artar…
Örneğin karpuzun, bilhassa damar sertliğini önleyerek kalp sıhhatini destekleyen ve kas ağrılarını hafifleten bir bileşen olan ‘sitrülin’in en güçlü kaynağı olduğuna dikkat çeken Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren bu hususta az bilinen değerli bilgiler paylaştı.
Sitrülin nedir?
Son yıllarda bilhassa sportmenlerin kullandığı besin destekleriyle ismini sıkça duyduğumuz sitrülin aslında tabiatta en varlıklı olarak karpuzda bulunuyor. Sitrülin, bedende L-arjinine dönüşerek nitrik oksit üretimini artıran doğal bir aminoasittir. Nitrik oksit ise damarların genişlemesini sağlayarak kan dolanımını takviyeler. Münasebetiyle kalp ve damar sıhhatinin korunmasına yardımcı olur.
Kan akışını da destekliyor
Sitrülin ayrıyeten idman performansının artmasına, kaslara oksijen taşınmasının güzelleşmesine ve antrenman sonrası kas yorgunluğunun azalmasına katkı sağlayabilir.
Bazı bilimsel çalışmalar, sitrülinin hafif seviyede erektil disfonksiyon yaşayan erkeklerde de kan akışını artırarak olumlu tesirler gösterebildiğini ortaya koyuyor. Fakat uzmanlar bunu bir tedavi tekniği olarak görmenin gerçek olmadığını vurgulamaktadır.
Karpuz-peynir ikilisiyle kilo verilir mi?
Yaz aylarında sıkça uygulanan “karpuz-peynir diyeti” ise tek başına bir zayıflama metodu değildir.
Peynir, içerdiği protein sayesinde tokluğu artırırken; karpuz su ve lif içeriğiyle hacim sağlar. Lakin uzun müddet sırf bu iki besinle beslenmek bedenin gereksinim duyduğu birçok vitamin, mineral ve proteinin yetersiz alınmasına sebep olabilir. Sağlıklı kilo kaybı için tek bir besine değil, istikrarlı ve sürdürülebilir beslenme planına odaklanmak gerekir.
Nasıl tüketilebilir?
Karpuzu gün içinde ara öğünde bir avuç çiğ badem yahut bir dilim az yağlı peynirle birlikte tüketmek kan şekerinin daha istikrarlı seyretmesine yardımcı olabilir. Kahvaltıda, salatalarda rahatlıkla kıymetlendirilebilir.
Doktora istişareden destek almayın
İnternette sıkça karşımıza çıkan L-sitrülin destekleri, karpuzdan aldığımız sitrülinden farklı değildir; tıpkı moleküldür. Aralarındaki temel fark ölçüdür. Desteklerde gram seviyesinde yüksek dozlar bulunurken, karpuzla alınan ölçü daha düşüktür. Lakin destekler doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Sadece kırmızı kısmını yemeyin!
Karpuzun sitrülin açısından en güçlü kısmı birden fazla kişinin yemeden attığı kabuğa yakın beyaz kısmıdır. Kırmızı etli kısım de sitrülin içerir lakin beyaz kısımdaki ölçü daha yüksektir. Bu sebeple karpuzu yerken kabuğa çok yakın açık renkli kısmı da tüketmek sitrülinden daha fazla yararlanmayı sağlar. Kavun, salatalık, bal kabağı ve kabak üzere tıpkı bitki ailesine (Cucurbitaceae) ilişkin besinlerde de eser ölçüde sitrülin bulunabilir. Fakat bu ölçüler karpuza kıyasla epeyce düşüktür ve günlük beslenmede sitrülin kaynağı denildiğinde birinci akla gelen besin karpuz olmalıdır.
Günde ne kadar tüketilmeli?
Karpuz sadece yazın serinleten bir meyve değil; içerdiği sitrülin sayesinde deveran sistemini destekleyen, antioksidan yönü güçlü ve besleyici bir seçenektir. Fakat unutulmamalıdır ki sıhhat açısından en büyük yarar, tek bir “mucize besinden” değil; hakikat porsiyonlarla, çeşitlendirilmiş ve istikrarlı bir beslenme nizamından gelir.
Sağlıklı bireyler için günlük 1–2 porsiyon (2 ince dilim) karpuz kafidir. Diyabeti olanlar yahut kan şekeri denetimi gereken bireylerin ise porsiyon ölçüsünü ferdî ihtiyaçlarına nazaran ayarlamaları değerlidir. Her ne kadar kalorisi çok yüksek olmasa da büyük dilimler halinde denetimsiz tüketildiğinde alınan toplam şeker ve güç ölçüsü süratle artabilir.