İnsülin, kanda şeker oranı yükseldiğinde pankreanstan salgılanır ve şekeri güç gereksinimi olan hücrelere taşıyarak güç kaynağı olarak kullanılmasını sağlar.
İnsülin dengesizliği ise, bedendeki hücrelerin pankreastan salgılanan insülin hormonuna karşı hassaslığını kaybetmesi ve glikozu (şekeri) hücre içine gereğince alamaması durumudur. “İnsülin dengenizde bir sorun olup olmadığını anlamak için kendinize bir bakın. Şeker yahut ekmek için can atıyorsanız, öğlenden sonra saat 15.00 ve 16.00’da kendinizi halsiz ve hudutlu hissediyorsanız, göbeğinize zıpladığınız vakit sallanıyorsa bir sorun var demektir.
İnsülin istikrarında sorunun ana kaynağı ya insülin eksikliği ya fazlalığı ya da insülin direncidir’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, mevzuyla ilgili şu bilgileri verdi:
Prof. Dr. Derya Uludüz
İştah kontrolü
İnsülin beyinde iki formda çalışarak iştahı uyarır. İştahı kesen hormon leptinin çalışmasını mahzurlar, bu da daha fazla yememize ve daha az faal olmamıza sebep olur. İkinci olarak beynin ödül hormonu dopaminin yükselmesine sebep olur. Dopamin, bağımlılık yapan davranışlardan alacağımız zevkle yemek yeme isteğini teşvik ediyor. Çatalı bırakmak hiç de kolay değil.
İnsülin ve karın yağları
İnsülin, bedenin sağlıklı çalışmasında kıymetli rol oynamasına karşın, bu hormonun fazlalığı muhakkak kilo almanıza sebep olur. Çok fazla insülin bedeninizi kullanılmamış glikozu yağ olarak depolamaya teşvik etmekle kalmaz, tıpkı vakitte depolanan yağın bir güç kaynağı olarak kullanımını pürüzler. Bundan ötürü, yüksek insülin düzeyi, karın etrafından yağ kaybetmeyi imkansız kılar.
İNSULiN DİRENCi VE OBEZİTE
En değerli sebebi
İnsülindengesizliğinin en kıymetli sebebi fazla ölçüde karbonhidrat tüketmektir. İnsülin yetersiz kaldığında, kandaki şeker hücrelere taşınamaz ve kanda şeker ölçüsü arttığı üzere hücreler de yakıt olarak yağları kullanmaya başlar. Diyabet, kan damarlarının zayıflamasına ve buna bağlı olarak beyinde felç riskinin ve bunamanın oluşmasına sebep olur. Yüksek ölçüde şeker alımı, bedende insülin direncine yol açarak hudut hücreleri de dahil bütün hücrelere güç yakıtının gereğince ulaşamamasına ve vakitle da ölmelerine neden olur. Bu durum da demans riskini artırır.
Nasıl dengelenir?
– Kan şekerini dengelemek için güne bir yemek kaşığı elma sirkesi içerek başlayın.
– Lif yönünden varlıklı beslenin.
– Düşük karbonhidrat diyeti yaparak insülin ölçüsünü azaltabilirsiniz.
– Düzenli fizikî aktivite.
– Tarçın insülin düzeylerini istikrarlar.
– Kahvaltıda yumurta, menemen üzere protein içerikli besinler tüketin.
– Kaliteli uyku (en az 7-8 saat) ve gerilimden uzak durmak, kan şekerini olumsuz etkileyen kortizol hormonunu istikrarda fiyat.
İnsülin istikrarınız bozuk mu? Kendinizi test edin
– Canım çok tatlı çekiyor, yedikten çabucak sonra enerjik ve dinç hissetsem de bir vakit sonra tekrar yoruluyorum.
– Ailemde diyabet, hipoglisemi hikayesi var.
– Gün içinde huzursuz, telaşlı ve yorgun hissediyorum.
– Yemek yedikten sonra iki üç saat yorgun hissediyorum.
– Az yağlı yemekler yememe karşın bir türlü kilo veremiyorum.
– Gün içinde iştahımı denetim edemiyorum.
– Tatlı yedikten sonra kalp çarpıntıları hissediyorum.
– Tuza hassasiyetim olduğunu düşünüyorum.
– Genelde sabırsız, huzursuz ve telaşlıyım.
– Hafıza ve odaklanma sorunları yaşıyorum.
– Yemek yemek beni sakinleştiriyor.
8 ve üzerinde evet yanıtınız varsa insülin denge-sizliğiniz (direnciniz) var demektir.