Özellikle sosyal medyada yayılan görüntüler sonrası dolaman mantarına olan ilgi bir anda arttı. Görüntülerde insanların ellerine kazma, kürek ve demir çubuklar alarak bozkır arazilere yöneldiği görülürken, birçok kişi bu gizemli mantarın neden bu kadar değerli olduğunu araştırmaya başladı. Bölge halkı ise bu ilgiyi şaşkınlıkla takip ediyor.
Dolaman mantarını özel kılan en önemli detaylardan biri toprağın üstünde değil altında yetişmesi. Trüf mantarına benzetilen bu tür, bozkır ekosisteminin belirli şartlarında doğal olarak ortaya çıkıyor. Uzmanlar, mantarın özellikle ilkbahar yağışlarından sonra uygun sıcaklık seviyelerinde gelişim gösterdiğini belirtiyor. Çok sıcak hava da aşırı soğuk hava da mantarın oluşumunu olumsuz etkiliyor.
Toplama sezonunun oldukça kısa sürdüğü ifade ediliyor. Bölgedeki toplayıcılar, sezonun genellikle nisan ayının ikinci yarısında başladığını ve yaklaşık 40 gün içinde sona erdiğini aktarıyor. Bu nedenle mantar avcıları için zaman büyük önem taşıyor. Sezon kaçırıldığında bir sonraki yılın beklenmesi gerekiyor.
Karaman’ın Mesudiye köyünden Polatlı’ya gelen bazı toplayıcılar, kilometrelerce yol kat ettiklerini ifade ediyor. Bölgeye gelen mantar avcıları, günün erken saatlerinden itibaren arazileri taradıklarını ve bazen saatlerce hiçbir sonuç alamadıklarını söylüyor. Ancak doğru noktayı bulduklarında tüm yorgunluğun karşılığını aldıklarını belirtiyorlar.
Bir mantar toplayıcısı gün sonunda yaklaşık 9 – 10 kilo arasında ürün topladıklarını ifade etti. Bazı kişiler sezon boyunca elde ettikleri gelirle ciddi kazanç sağladıklarını aktardı. Bölge halkı arasında yıllardır dolaşan hikayelerde bu mantardan elde edilen gelirle ev, araba ve arsa alanların olduğu konuşuluyor.
Dolaman mantarını bulmak ise sanıldığı kadar kolay değil. Deneyimli avcılar bunun bir göz işi olduğunu vurguluyor. En önemli ipucunun toprağın yüzeyinde oluşan küçük çatlaklar ve hafif kabarıklıklar olduğu belirtiliyor. Toplayıcılar, sivri uçlu demir çubuklarla toprağı kontrol ettiklerini anlatıyor. Deneyimli isimlerden biri kullandıkları yöntemi aktarırken, demir çubuk toprağa bastırıldığında farklı bir his verdiğini ve toprağın nemli tepki gösterdiği noktalarda mantarın bulunabildiğini söyledi.
Dolaman mantarı yalnızca Türkiye’de değil yurt dışında da ilgi görüyor. Bölgedeki üreticiler ve toplayıcılar, ürünün özellikle Katar, Lübnan ve Suriye gibi ülkelere gönderildiğini belirtiyor. Özellikle lüks tüketim pazarında bu mantarın yoğun ilgi gördüğü ifade ediliyor. Kilosunun 2 bin liraya kadar ulaşabilmesi de talebi daha dikkat çekici hale getiriyor.
Uzmanlar, dolaman mantarının doğadan bilinçsiz şekilde sökülmemesi gerektiğini de vurguluyor. Çünkü kontrolsüz toplama yöntemleri gelecek sezonları etkileyebiliyor. Toprak yapısının zarar görmesi ve doğal döngünün bozulması durumunda mantarın veriminde düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.