BİYOKİMYA Uzmanı Ayşegül Çoruhlu sağlıklı uzun hayatın (longevity) sırlarını vermeye devam ediyor. SÖZCÜ TV’de İpek Özbey’in sorularını yanıtlayan Doktor Ayşegül Çoruhlu kaslarla ilgili değerli bahislere değindi ve neler yapmamız gerektiğini anlattı.
Kaslarımız sebep değerli?
Artık nitekim her önümüze çıkan şeyde kas sıkıntısı var. Olağan bayanlar için her vakit bir riskten bahsediliyordu, bilhassa menopoz devrinde kas kaybının ne kadar olduğundan…Peki sebep kaslarımızı kuvvetlendirmemiz gerekiyor? Uzun ve sağlıklı hayatın sırlarından biri de bu mu?
Kaslar yaşlanınca kayboluyor
Normalde hayatın tamamında idman yaparak kaslara yük bindirerek onları bu türlü hem volümlerini hem gerginliklerini hem güçlerini arttırmak çok hoş bir mantık. Lakin ben şuna gelmek istiyorum: Sanki yaşlandığımızda kaslarımız niçin kayboluyor? Zira yaşlılık ve kas kaybı birbirini takip ediyor. Kasa yük bindirdiğinde onu büyütmek için ittirme gücü veriyorsun, stimüle ediyorsun, bir de materyal göndermen lazım. Yani en temelden gidersek, bedenin içerisinde esasen bir imal yıkım döngüsü olduğu için her vakit bu proteinler dediğimiz şeyler aslında etrafta bir ölçü oluyor.
40’lı yaşlarda değişim başlıyor
Bunun 1 biyokimyasal, 2 beslenmesel sorunu var. Biyokimyasal sorun şu, sebep yaşlı oluyor kıssası: Şimdi beden güç motorlarında, ki bu kaslarda da var ve bütün bedende var, şekeri yakabilir, yağı yakabilir. Şeker de yakabiliriz, yağ da yakabiliriz. Ancak daima deriz ya 40’lı yaşlarda göbeğim kalınlaşıyor, belim kalınlaşıyor, daha çok tatlı yemek istiyorum, hatta yiyince enerjik hissetmiyorum. 40’lı yaşlarda çift motorluluk yağ ve şekerden daha çok şekeri yakmaya ve yağı az yakmaya dönüyor. Daha karbonhidrat temelli gidiyoruz. Bu bize bir sürü sorun yaratıyor.
Bizim hayatta kalma çabamız
Bu arada bir tane aslında olağanda kullanmadığımız uygunca A B değil C planı bir ham maddemiz var, o da kaslardaki proteinler. Yani beden, kolay cümle, beden yağı yakamayacak kapasitedeyse şekere giderken sonra o proteine de gidecektir. Kilo hayli şeker yakmak bile bozulduğu için kastan ham madde yakıt olarak seçilecek. Bu bizim hayatta kalma gayretimiz.
KENDİNİ YENİLEMESİ SİZE BAĞLI
Kasın yaşı olmayabiliyor. Siz onu dürtükledikçe o tekrardan kendini yenileyebiliyor. Yani hem kası yine toparlayabiliriz hem de o bizim yaşımızı gençleştirebilir. Asla iş işten geçmiş olmuyor. Spor yaparak tartıyla yükleme yaptığınız vakit kas lifleri gelişmek zorunda. Kendi içlerindeki o mitokondri dediğimiz güç hücreciklerini arttırıyorlar zira sen oraya yük vermişsin. 40’lı yaşlardaki bel ve göbek bölgesindeki yağdan kurtulmak için gece açlığını da antrenman rutinimize eklememiz lazım. Demek ki kilosu bel ve göbek bölgesinde, iç organlarında olmayanların kaslarını müdafaa mümkünlüğü daha yüksek zira bu metabolik bir dürtme.
Sindirememek büyük sorun
Günümüzde bir tane daha sorun var, bağırsağın kendisi de sorunlu olduğu için o içeri girmemiş proteinler sızdıran bağırsak kıssasıyla içeri girdiklerinde otoimmün tepkiler yahut lokal tepkiler yapıyorlar. Yani aslında şöyle bir şey: Ben glutene duyarsız olurdum bağırsağım sapa dayanıklı, enzimim dayanıklı olsaydı. Burada kastan ayrıldık. Proteini pankreas enzimleri gereğince küçük modüle ayrılmazsa emilip kasına gidemiyor. İkincisi de sende besin hassaslığı ve bütün hassasiyetleri yapabilir. Demek ki sindirememek de sorun. Hani içeri girmedi tamam ancak onun orada olmaması da sorun. Diyelim ki 30’umda da 50 kiloydum ancak o zamanki biyolojim yer çekimine karşı beni yukarıda tutuyordu. Şimdinin 50 kilosunda bile olmuş olsam yer çekimi bir ölçü onu aşağıya gerçek çekecek yüzün üzere, kasların üzere. Sen de yukarıdan tartı yapıp ona direniyorsun.
Proteini 3’e bölerek destekle
Aslında biz tartısı bu türlü yukarı kaldırırken yer çekimini arttırmış oluyoruz, yani yer çekimine karşı o hareketi yapmış oluyoruz. Yani bakarsan bağ, bakmazsan dağ konusu herhalde kaslar ve kemikler için… Geç kalmak diye bir şey yok lakin onun da bir ortası falan olmalı. Bizim hususumuz günlük hayatta hani haftada bir iki spora gidiyorum ya da işte biraz konutta çalışıyorum, azıcık daha kasımı arttırayım, bunun için de çok protein yiyeyim. İşte buradaki hususumuz şu: Çok değil, 3’e böl, onları dayanakla ki amaca gidebilsinler.
Pankreas vazifesini tam yapmadığında proteinler boşa mı gidiyor?
İçeriye giremeyenler bağırsakta kalıyor. Bağırsakta kalanı şayet flora güzel değilse, prebiyotikleri o yüzden öneriyoruz, onu çürütüyorlar. Çürümüş et kokusu üzere düşünün, dışkının kokusunun en üzücü olduğu durumlar onlar oluyor. O lokal bir hususken, şayet sizde şayet bağırsaklarınız uygun değilse, o sindirilmemiş protein modülleri içeri girdiğinde besin hassaslığı dediğin olayı besinden bağımsız yaratmış oluyor. O vakit bağırsağında lokal inflamasyon oluyor ve bedene da yayılabilir. Sindirilemeyenler bu türlü. De ki sen kasın kullanacağından fazlayı yedin hem de sindiriyorsun. Fazla proteini içeri giren, yani parçalanmış hepsi girmiş fakat fazlalar. “Ne olur?”un yanıtı, işte yeniden öğünlere bölmenin gayesi o, fazla proteinden N harfi, proteini anlatan bir molekül, deaminasyon denen bir prosedürle ayrılır. Onu ayırdığında, bunu karaciğer yapar, onu ayırdığında o molekülü yağdan yahut karbonhidrattan ayıramazsın. O da CHO olur. Yani fazla protein de masraf şeker üstünden, yağ üstünden depolanır.
Bu sizin kuralınız olsun
Ağzıma et koydum, döner koydum, işte köfte koydum, 20 kez çiğnemeden göndermeyeceğim. Bir onu yapalım et ve balık için. Bir de öğünlerde hangisinde ne kadar protein var bakalım. Sabah alındı mı, öğle alındı mı yoksa hepsi akşama mı kaldı? Akşama kalanlar lezzetli olsa bile kas havuzuna yazmayacak. Bir de bence hissiyatımıza bakalım. Yani ne kadar düz bir karınla yaşayabiliyoruz protein yediğimizde, ne kadar rahatsızız? Rahatsızlık büyükse de onun için takviye almak lazım.