Türkiye etkin fay sınırlarının bulunduğu ülkeler arasında yer alıyor. Bu sebeple rastgele bir kent için “deprem olmaz” biçiminde kesin bir söz kullanmak gerçek değil. Bununla birlikte sarsıntı tehlikesi Türkiye’nin her bölgesinde tıpkı düzeyde bulunmuyor.
AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası, bölgeler arasındaki farklılığı ortaya koyuyor. Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Ege etrafında sarsıntı tehlikesi daha yüksek düzeylerde görülürken kimi illerde daha düşük pahalar dikkat çekiyor.
SİNOP’TA DEPREM TEHLİKESİ GÖRECE DÜŞÜK
Karadeniz kıyısında bulunan Sinop, zelzele tehlikesinin görece düşük olduğu iller arasında yer alıyor. Kuzey Anadolu Fayı kentin güneyinden geçerken Sinop kent merkezi ana fay sınırına daha uzak bir pozisyonda bulunuyor.
Bu durum, kentin Türkiye’de sarsıntı tehlikesinin yüksek olduğu bölgelerden ayrılmasını sağlıyor. Buna karşın Sinop için zelzele riskinin büsbütün bulunmadığı söylenemiyor.
KARAMAN DA DÜŞÜK DEĞERLERİN GÖRÜLDÜĞÜ İLLERDEN
İç Anadolu’da yer alan Karaman da sarsıntı tehlikesinin görece düşük olduğu kentler arasında bulunuyor. Kentin büyük kısmı, Türkiye’nin en etkin ana fay nesillerinin dışında kalıyor.
Fakat bu durum Karaman’da sarsıntı yaşanmayacağı manasına gelmiyor. Bölgesel faylar ve lokal taban özellikleri sebebiyle kentteki tehlike farklı noktalarda değişebiliyor.
NİĞDE’DE İLÇELER ARASINDA FARK VAR
Deprem tehlikesinin görece düşük olduğu iller arasında Niğde de bulunuyor. İç Anadolu’nun güneyinde yer alan kentin birtakım kısımlarında, Türkiye’nin yüksek tehlike bedellerinin görüldüğü bölgelere kıyasla daha düşük bedeller öne çıkıyor.
Öte yandan Niğde ve etrafında fayların bulunması sebebiyle ilin tamamını birebir düzeyde kıymetlendirmek mümkün değil. Deprem tehlikesi ilçeye ve bulunduğu noktaya nazaran değişiklik gösterebiliyor.
DÜŞÜK TEHLİKE, GÜVENLİ BİNA ANLAMINA GELMİYOR
AFAD’ın 2019 yılında yürürlüğe giren Türkiye Deprem Tehlike Haritası ile eski sistemde kullanılan “1. derece” yahut “5. derece zelzele bölgesi” sınıflandırmasına son verildi. Yeni haritada belli bir noktada beklenen yer hareketi temel alınıyor.
Bu sebeple mesken alırken ya da taşınırken sadece ilin sarsıntı tehlikesine bakmak kâfi olmuyor. Binanın yaşı, taşıyıcı sistemi, bulunduğu tabanın özellikleri ve zelzele yönetmeliğine uygunluğu da kıymetlendirilmesi gereken esas ögeler arasında yer alıyor.