Türkiye genelinde ekim ayı prestijiyle 2027 su yılına girilirken, 1960’lı yıllardan bu yana kaydedilen en yüksek yağış oranları elde edildi. Avrupa genelinde kuraklık ve sıcak hava dalgaları tesirli olurken, Türkiye geçen yılın birebir devrine kıyasla yüzde 75, uzun yıllar ortalamasına nazaran ise yüzde 30 civarında daha fazla yağış aldı. Bu artış, büyükşehirlerde ve turizm merkezlerinde yaşanan içme suyu krizini büyük oranda hafifletti.
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Ekim ayı prestijiyle 2027 su yılına girmiş bulunmaktayız. Geçtiğimiz su yılı içerisinde Avrupa’nın büyük bir kısmında kuraklık ve sıcak hava dalgaları baş gösterirken, Türkiye bu periyotta önemli yağışlar alarak rekor ölçüde yağış sayılarıyla karşı karşıya kaldı. Geçtiğimiz yıla göre yüzde 75 civarında, uzun yıllar ortalamasına nazaran yüzde 30’lar civarında bir yağış artışı kelam konusu ki bu, 1960’lı yıllardan bu yana gözlenen en yüksek yağış sayısını tabir ediyor. Yeniden geçtiğimiz devirde ülkemizde büyükşehirlerimizin birçoklarında kuraklık tesirleri sebebiyle içme suyu temininde büyük zorluklar yaşanmış ve rezervuarlarımızın birden fazla kurumuştu. Bugün prestijiyle İstanbul’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3, Ankara’daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3 ve İzmir’deki barajlarımızın doluluk oranı ise yüzde 39,4’e erişmiş durumda. Bodrum’da bu sayı yüzde 70’ler civarında” dedi.
‘TAHTALI BARAJI’NDAKİ SU SEVİYESİNDE 5 KATLIK ARTIŞ VAR’
İzmir’deki su durumu ile ilgili değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Özçelik, “İzmir’de geçen yıl içerisinde çabucak bütün barajlar kurumuştu. Buradaki en kıymetli iki baraj Tahtalı Barajı ve Gördes Barajı. Tahtalı ve Gördes barajlarındaki su ölçüsü önemli oranda arttı. Tahtalı Barajı’ndaki su ölçüsü geçtiğimiz yıla oranla 5 kat arttı. Yüzde 500 oranında bir artış kelam konusu. Gördes Barajı’nda da önemli ölçüde bir su var. Şu an için doluluk oranı yüzde 30’lar civarında. Toplamda 331 milyon metreküplük suyumuz var. Yeraltı suyu ile bir arada değerlendirdiğimiz vakit toplam muhtaçlık olan yıllık 330 milyon metreküpün epeyce üzerinde. İzmir bunu, bu dönemi aktif bir formda kullanmalı ve gelecek devirdeki gelen yağışlarla birlikte kentin içme suyu gereksinimini karşılamak için gerekli planlamaları yapmalı” dedi.
‘BODRUM’DA BARAJLARDA TOPLAMDA 62 MİLYON METREKÜPLÜK REZERV VAR’
Muğla’nın Bodrum ilçesindeki su durumuna da değinen Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Bodrum’da uzunca bir müddetten beri kuraklık tesirleriyle uğraş ediliyordu. Geçen yıl gerek Mumcular Barajı gerekse Geyik Barajı büsbütün kurumuştu. Bugün prestijiyle Mumcular Barajı’nda yüzde 62, Geyik Barajı’nda yüzde 69 doluluk kelam konusu. Milas’a içme suyu temin eden Akgedik Barajı’nda da yüzde 76 oranında bir su var. Gerektiği durumlarda buradan da Bodrum’a içme suyu temin edilebiliyor. Toplamda 62 milyon metreküplük bir rezervimiz var. Yer altı sularıyla birlikte düşündüğümüzde Bodrum’un içme suyu gereksinimi olan yıllık 38 milyon metreküpün üzerinde bir su kelam konusu. Bodrum’da yüzde 70 bir doluluk var. Fakat Bodrum’un su temininden çok suyun iletilmesi noktasında büyük sorunları var. İçme suyu iletim sınırı patlaklarının önüne geçilmesiyle önümüzdeki kış yağışlarıyla bir arada Bodrum’un su gereksiniminin karşılanmasını umut ediyoruz” dedi.
İSTANBUL’DA ETKİN KULLANIM UYARISI
Prof. Dr. Özçelik, İstanbul ile ilgili yaptığı değerlendirmede ise “İstanbul geçtiğimiz yıllarda aldığı yağışlar sonucunda su düşüncesine girmişti. Avrupa Yakası’nın en önemli iki barajı Terkos ve Büyükçekmece Barajı’nda doluluk oranları sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 28 civarında. Asya Yakası’nda ise Ömerli ve Darlık Barajı’ndaki doluluk oranı yüzde 50’lerin üzerinde. Barajlarımızda toplam su ölçüsü 332 milyon metreküp civarında. Buna Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden gelen yaklaşık 600 milyon metreküplük suyu da koyduğumuz vakit 932 milyon metreküplük net su hacmine tekabül ediyor. Bu ise toplam yıllık su muhtaçlığı olan 1.2 milyar metreküpün altında. Önümüzdeki devirde İstanbul’da su kaynaklarımızı faal kullanmamız gerektiği için bize değerli işaretler veriyor” dedi.
‘ANKARA’DA DOLULUK ORANI YÜZDE 216 ARTTI’
Ankara’daki dolulukla ilgili de bilgi veren Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, “Ankara’da doluluk oranı önemli ölçüde arttı. Geçen yıla göre yüzde 216 oranında bir doluluk oranında artış kelam konusu. Hatırlayacağınız üzere Ankara’da Çamlıdere Barajı, Kesikköprü ve Kurtboğazı Barajı sisteminden gelen sularla kentin içme suyu temini karşılanmaya çalışılıyor. Buradaki doluluk oranı sizi aldatmasın; Ankara’daki toplam depolama hacmimiz epey yüksek, yaklaşık 1.45 milyar metreküp. Bu doluluk oranında dahi kentte önemli ölçüde su kelam konusu. Yaklaşık 557 milyon metreküplük bir su hacmimiz şu an için mevcut. Yıllık 430 milyon metreküplük bir muhtaçlığı gereğince karşılayacak seviyede. Bunu aktif bir halde kullanarak su yılı içerisindeki gelecek yağışlarla bir arada Ankara’nın içme suyu teminini disiplinli halde planlamamız lazım. Doğal hatırlayacak olursanız buradaki sorun yalnızca barajlardaki su ölçüsü değil, kente suyun iletilebilmesi sorunu. Gerek Kurtboğazı, gerek Çamlıdere ve gerekse Kesikköprü’den gelen çizgilerde rastgele bir arıza meydana gelmesi durumunda kent tekrar su düşüncesiyle karşı karşıya kalmayacaktır” diye konuştu. (DHA)