İznik Gölü’nde su düzeyindeki düşüş devam ediyor. Kasım 2024’te kıyıdan yaklaşık 150 metre çekilen gölde uzaklık bugünlerde 200 metreye yaklaşırken, geçmişte büyük yolcu gemilerinin yanaştığı iskeleler karada kaldı.
BÜYÜK GEMİLERİN YANAŞTIĞI İSKELE KARADA KALDI
Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2015-2018 yılları arasında Orhangazi ile İznik ilçe merkezleri arasında işletilen Akşemseddin gemisinin kullandığı Orhangazi İskelesi, su düzeyindeki düşüş sebebiyle gölden metrelerce uzakta kaldı.
Yağışların akabinde bölgedeki barajlarda su düzeyi yükselmesine karşın İznik Gölü’nde tıpkı toparlanma gerçekleşmedi. Göldeki çekilmeyle birlikte daha evvel su altında bulunan kimi arkeolojik yapılar da görünür hale geldi.
GÖL NEDEN BU KADAR HIZLI ÇEKİLİYOR?
Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Efsun Dindar, yoğun endüstrileşme, ziraî faaliyetler ve iklim değişikliğine bağlı kuraklığın gölün su bütçesini etkilediğini belirtti.
Dindar, havzayı besleyen derelerin taşıma kapasitesinin düştüğünü, yer altı su rezervlerindeki azalmanın da gölün gereğince beslenmesini engellediğini tabir etti. Mevcut yağışların su bütçesindeki açığı kapatmaya yetmediğini kaydetti.
BALIK POPÜLASYONUNDA CİDDİ AZALMA
Orhangazi Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Zelkif Bektaş, göldeki su kaybının balıkçılığı da direkt etkilediğini söyledi. Bektaş, yaklaşık 200 metrelik çekilmenin yanı sıra balık popülasyonunda önemli azalma yaşandığını belirtti.
Tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan gübre ve ilaç kalıntılarının sazlıklarda biriktiğini söz eden Bektaş, yavru balıkların bu alanlarda yaşayamadığını aktardı. Geçmişte günlük 2 ton balık tuttuğunu ve 6 yıl boyunca Irak’a balık ihraç ettiğini belirten Bektaş, her 4 günde bir tır doldurduklarını söyledi.
BİR MEVSİMLİK YAĞIŞ YETERLİ OLACAK MI?
Prof. Dr. Dindar, İznik Gölü’ndeki sorunun sırf yağış ölçüsüyle sonlu olmadığını belirtti. Gölü besleyen yüzey ve yer altı su kaynaklarındaki azalmanın yanı sıra tarım ve endüstrideki su kullanımının da su bütçesi üzerinde tesirli olduğunu tabir etti.
2027’de devreye girecek yeni 5 yıllık aksiyon planı kapsamında tarım ve endüstride su kullanımına yönelik önlemlerin artırılması gerektiğini belirten Dindar, göldeki kaybın bir mevsimlik yağışla giderilemeyeceğini kaydetti.
İZNİK GÖLÜ İÇİN YENİ TEDBİRLER GÜNDEMDE
Göldeki çekilme sırf su ölçüsünü değil, su kalitesi ve biyoçeşitliliği de etkiliyor. Uzmanlar, İznik Gölü’nün korunması için havza genelindeki su kullanımının birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Yeni hareket planıyla bilhassa tarım ve endüstride kullanılan suya yönelik tedbirlerin artırılması hedefleniyor. İznik Gölü’ndeki su düzeyinin geleceği ise gölü besleyen kaynaklar ile havzadaki su tüketimi arasındaki istikrara bağlı olacak.