Sonbahar geldiğinde bahçesinde ya da tarlasında safran yetiştirenler için heyecanlı bir dönem başlıyor. ‘Kırmızı altın’ lakabıyla anılan bu bitki, dünyanın en pahalı baharatlarından biri olarak biliniyor ve yılda yalnızca bir kez, ekim-kasım aylarını kapsayan kısa bir pencerede çiçek açıyor.
Neden bu kadar değerli?
Peki safranı bu kadar değerli yapan ne? Cevap, işin emek yoğun doğasında saklı. Mor renkli çiçeğin tam ortasında yer alan üç ince kırmızı tel, bitkinin asıl değerli kısmını oluşturuyor.
Bu telleri elde etmek hiç kolay değil; bir kilogram safran üretebilmek için yüz binlerce çiçeğin tek tek, elle toplanması gerekiyor. Bu yoğun emek, fiyatın neden bu denli yüksek seyrettiğini açıklıyor.
Fiyat etiketi gerçekten şaşırtıcı. Kalitesine göre değişmekle birlikte, kilogram fiyatı yüz binlerce liraya kadar çıkabiliyor. Küçük bir arazide yapılan özenli bir üretim bile, sezon sonunda oldukça ciddi bir gelire dönüşebiliyor; bu da safranı tarımsal üretimde en yüksek katma değerli ürünlerden biri haline getiriyor.
Hasat neden şafak vaktinde yapılıyor?
Safran toplama işinin bir de inceliği var. Çiçekler güneş doğduktan sonra değerli bileşenlerini kaybetmeye başladığı için, üreticiler hasadı gün ağarmadan önce tamamlamak zorunda. Elle toplanan çiçeklerin içindeki kırmızı teller aynı gün özenle ayrılıyor, ardından kurutma sürecine alınıyor. Böylece hem aroması hem de kalitesi korunmuş oluyor.
Evde ya da bahçede yetiştirmek mümkün mü?
Safran, kurak koşullara dayanıklı ve fazla su istemeyen bir bitki olduğu için Türkiye’nin farklı bölgelerinde yetiştirilebiliyor. Soğana dayalı bir yapısı olduğundan, uygun toprak ve düzenli bakımla yıllarca verim vermeye devam edebiliyor. Üstelik zamanla soğanlar kendiliğinden çoğaldığı için, yıllar içinde üretim alanı ve verim de artabiliyor.