İnsan bedeninin büyük bir kısmı sudan oluşuyor. Bu nedenle hücrelerin sağlıklı biçimde vazife yapabilmesi için metabolizmanın nizamlı biçimde sıvı alması gerekiyor.
Gün içinde kâfi ölçüde su tüketmek, beden sıcaklığının dengelenmesine, sindirim sisteminin nizamlı çalışmasına, toksinlerin bedenden atılmasına ve organların sağlıklı formda fonksiyonunu sürdürmesine yardımcı oluyor.
Klinik Diyetisyen His Özbay, su içmek için en yanlışsız vakitleri ve su tüketimini alışkanlık haline getirme yollarını şöyle açıkladı:
Duygu Özbay
Susuzluk sıhhati bozuyor
Özellikle sıcak havalarda, ağır fizikî aktivite sırasında ya da hastalık devirlerinde bedenin su gereksinimi büyük ölçüde artıyor. Terleme, nefes alma ve idrar yoluyla daima sıvı kaybeden vücut, bu kaybın yerine konulmaması durumunda çeşitli sıhhat sıkıntılarıyla karşı karşıya kalabiliyor. Yetersiz su tüketimi birinci etapta ağız kuruluğu, halsizlik, baş ağrısı, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı üzere belirtilerle kendini gösterebiliyor.
İleri düzeyde sıvı kaybı ise tansiyon düşüklüğü, böbrek işlevlerinde bozulma, kas krampları ve önemli konsantrasyon sorunlarına neden olabiliyor.
Gün içinde istikrarlı tüketmek gerekiyor
Su içmek için tek bir “doğru saat” olmasa da gün içinde istikrarlı formda tüketilmemi bedenin sağlıklı çalışması açısından kıymet taşır…
İşte yararının arttığı vakitler:
– Sabah uyandıktan sonra içilen bir bardak su, gece boyunca kaybedilen sıvının süratlice yerine konulmasına yardımcı oluyor. Ayrıyeten sabah tüketilen suyun sindirim sistemini harekete geçirdiği ve metabo-lizmanın daha etkin çalışmasına dayanak olduğu biliniyor.
– Aç karnına içilen su, bağırsak hareketlerini destekleyerek sindirim sisteminin sistemli çalışmasına da katkı sağlıyor. Bu nedenle gün içerisinde su tüketiminin tertipli aralıklarla yapılması en sağlıklı metot oluyor.
– İdman öncesinde yeterli su tüketmek, kasların, eklemlerin ve sirkülasyon sisteminin sistemli çalışmasını desteklerken antrenman sırasında oluşabilecek hâlsizlik, baş dönmesi ve performans düşüklüğü riskini azaltabiliyor. İdman sırasında ve sonrasında su içmek ise terle kaybedilen sıvının yerine konmasını sağlayarak kas krampları, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı üzere meselelerin önüne geçebiliyor.
– Öğlenden sonra hissedilen güç düşüklüğü birçok vakit uykusuzluk, ağır tempo, uzun müddet hareketsiz kalma yahut yetersiz su tüketimiyle bağlantılı olabiliyor. Bu nedenle öğlenden sonra kâfi su içmek, genel gücün korunmasına yardımcı olabiliyor.
– Baş ağrısı da bedenin susuz kaldığının bir işareti olabiliyor. Gün içinde gereğince su içilmediğinde beyne giden kan akışı ve bedenin sıvı istikrarı etkilenebiliyor; bu da bilhassa zonklayıcı yahut baskı biçiminde baş ağrısına yol açabiliyor. Bu türlü durumlarda su tüketmek ağrının hafiflemesine yardımcı olabiliyor.
– Yemeklerden evvel su içmek mide hacmini artırarak tokluk hissinin oluşmasını sağlıyor. Bu durum ise porsiyon denetimini destekleyerek kilo idaresine katkı sağlayabiliyor.
– Yemek sonrasında yeterli ölçüde su içmek de sindirimin desteklenmesine yardımcı olurken yemek sırasında çok ölçüde su tüketilmesi ise birtakım bireylerde mide şişkinliği ve hazımsızlık hissine yol açabiliyor.
– İlaç kullanırken de bol ölçüde su tüketmek değerli.
İlaçların kâfi ölçüde su ile alınması, ilacın mideye ve bağırsaklara daha rahat ulaşmasını sağlayarak emilimini destekliyor.
Yetersiz su ile alınan ilaçlar ise yemek borusunda takılma hissine, tahrişe, hasara hatta mide sorunlarına neden olabiliyor.
– Yatmadan evvel kontrollü ölçüde su tüketmek ise bedenin gece boyunca yaşayabileceği sıvı kaybını azaltıyor. Fakat çok ölçüde su tüketmek, gece sık idrara çıkmaya yol açarak uyku nizamını olumsuz etkileyebiliyor.
Günde ne kadar su tüketmek gerekir?
Çocukların büyüme ve gelişme süreçlerinin sağlıklı formda devam edebilmesi için sistemli su tüketmeleri kıymet taşıyor. Bu nedenle ailelerin çocukların su tüketimini takip etmesi tavsiye ediliyor. Çocukların yaşlarına nazaran günlük ortalama 1 ila 1,5 litre su tüketmesi gerekirken yetişkin bireylerde bu ölçü ortalama 2 ila 2,5 litre civarına çıkıyor. Lakin sıcak havalarda, spor yapan bireylerde ya da ağır tempoda çalışan şahıslarda bu ölçü daha da artabiliyor.
Susamayı beklemeyin
Susamayı beklemeden su tüketmek; baş ağrısı, halsizlik ve dikkat dağınıklığı üzere susuzluk belirtilerinin önüne geçmede yardımcıdır.
HİDRASYON
Yaş aldıkça susama hissi azalıyor
Yaş ilerledikçe su tüketiminin kıymeti daha da artıyor. Zira ileri yaşlarda susama hissi azalabiliyor ve bireyler farkında olmadan daha az sıvı tüketiyor.
Ayrıca yaşlı bireylerde böbreklerin çalışma kapasitesinde yaşa bağlı değişiklikler meydana gelebiliyor. Bu nedenle tertipli su tüketimi, böbrek sıhhatinin korunmasına kıymetli bir katkı sunuyor. Kâfi ölçüde su içmek, kabızlık sorununun önlenmesine, sindirim sisteminin rahat çalışmasına ve bedendeki toksinlerin daha kolay atılmasına da yardımcı oluyor. Bunun yanında kâfi sıvı alımı, tansiyon istikrarının korunmasına katkı sağlayarak baş dönmesi ve halsizlik üzere meselelerin önlenmesine de takviye oluyor.
İşte tarifler
Limonlu naneli su
Bir sürahi suyun içine birkaç dilim limon ve taze nane yaprağı ekleyin. Buzdolabında birkaç saat bekletildiğinde su daha ferah ve aromatik bir hale gelecektir.
Salatalıklı detoks suyu
İnce dilimlenmiş salatalık, birkaç damla limon, birkaç nane yaprağı ve 2-3 buz modülü ile hazırlanan bu tanım bilhassa sıcak havalarda âlâ bir serinletici içecektir.
Çilekli tarçınlı su
Dilimlenmiş birkaç çilek ve bir çubuk tarçını suyun içine ekleyerek doğal aromalı bir içecek hazırlaya-bilirsiniz. Hafif tatlı aroması, su tüketiminizi artırmaya yardımcı olacaktır.
Portakallı zencefilli su
Taze portakal dilimleri ve birkaç ince taze zencefil modülü suya eklendiğinde hem ferahlatıcı hem de güzel kokulu bir içecek elde edilebilirsiniz.
ALIŞKANLIK HALİNE GETİRME YOLLARI
– Güniçinde kolay ulaşılabilir bir yerde su şişesi bulundurmak, su tüketimini artırmaya yardımcı olacaktır.
– Çay, kahve ve gazlı içecekler yerine vakit zaman su tercih etmek günlük sıvı tüketimini dengelemeye katkı sağlar.
– Su içmeyi daha keyifli hale getirmek için limon, nane, tarçın yahut salatalık üzere doğal aromalar ekleyebilirsiniz.