Günümüzde kronik yorgunluk ve güç eksikliği üzere sebeplerle kafein içeren içecekler sıkça tüketiliyor… Bunlar arasında kahve birinci sıralarda yer alıyor.
Ancak ölçülü tüketilmediğinde kahvenin de kısa ve uzun vadede birtakım sıhhat problemlerine yol açabileceğine dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu bahiste değerli bilgiler paylaşıp, birtakım ikazlarda bulundu…
Baş ağrılarını giderebilir
Bu yarar şahsa ve doza bağlıdır. Az ölçüde kafein damarları daraltarak ağrı kesici tesiri gösterir. O yüzden birçok baş ağrısı ilaçların içinde kafein vardır. Örneğin migren atağının başında 1 fincan kahve birtakım hastalara yeterli gelebilir.
Hangi sıkıntılar yaşanabilir
Fazla kahve tüketimi bedende şu sıkıntılara yol açar:
Sinir sistemi
Çarpıntı ve anksiyete: Fazla kafein kalp ritmini hızlandırır, huzursuzluk yapar.
Uyku bozukluğu: 6 saat öncesine kadar içilen kahve bile uykuyu böler.
Baş ağrısı: Fazla kafein damarları daraltır. Sonra kafein azalınca damarlar genişler ve şakaklarda zonklama formunda “kafein baş ağrısı” olur.
Her gün 2-3 fincan içip birden bırakırsanız bu da mahrumluk baş ağrısına yol açar. Kafein bağımlılık yapar. Beden alışınca “yokluğu” ağrıyla sinyal verir.
Sindirim sistemi
Mide yanması, reflü: Kahve mide asidini artırır. Ülseri ve reflüsü olanlarda şikayet artar. Sık idrara çıkma: Diüretik tesir yapar, susuz bırakabilir.
Bağımlılık-Yoksunluk:
İlk günkü etkiyi almak için doz artırmak zorunda kalınabilir. Ansızın bırakınca baş ağrısı, hâlsizlik, sinirliliğe yol açabilir.
Diğer olumsuz etkileri
Tansiyon: Geçici yükseltir. Tansiyon hastaları fazla tüketimden kaçınmalıdır. Demir emilimi: Yemekle ya da yemekten çabucak sonra içilirse demir emilimini % 60’a kadar düşürebilir. Kemik erimesi: Fazla kahve tüketimi; ileri yaşlarda osteoporoza (kemik erimesi ve bu sebeple kemik kırıklarında artış riski) yol açabilir.
Hücreleri korur
Kahve, antioksidan aldığımız içeceklerden biridir. Hür radikallerle savaşıp, hücre yaşlanmasını yavaşlatıcı tesiri de mevcuttur.
Faydaları da göz ardı edilmemeli
Kahvede kafeinin dışında ayrıyeten başta polifenoller olmak üzere bol ölçüde antioksidan madde bulunur. Münasebetiyle ölçülü tüketildiğinde sıhhate birçok yararı vardır.
Karaciğer yağlanmasını engeller
Araştırmalara nazaran günde 2-3 fincan kahve içenlerde karaciğer yağlanması, kronik karaciğer hastalığı, karaciğer kanseri daha az sıklıkla görülmektedir. Yeniden günde 4 fincan kahve içenlerde hepatit C hastalığı daha hafif seyretmektedir.
Kilo vermeye yardımcı olur
Kahvenin içinde bulunan kimyasallardan olan kafein, klorojenik asit üzere bileşikler sistemi hızlandırıp, metabolizmayı uyararak vakitle kilo kaybına sebep olmaktadır.
Bağırsak florasına güzel gelir
Kahvede binlerce kimyasal ve çeşitli polifenollerin yanı sıra yüksek ölçüde lif vardır. Bunlar bağırsak florasına faydalıdır. Yani kahve ölçülü ölçüde tüketildiğinde bağırsak sıhhati için de gerekli bir içecek olarak bedellendirilmektedir.
Güvenli ölçü nedir?
Sağlıklı yetişkin için günde 300-400 mg kafein yani yaklaşık 3-4 fincan filtre kahve kafidir. (1 fincan Türk kahvesi: 60-80 mg kafein)
Azaltma yolları
-Yavaş yavaş azaltın. Günde 6 fincan içiyorsanız, evvel 5’e, sonra 4’e, 3’e düşürün.
-Kahveyi büyük fincanda içiyorsanız, fincanı küçültün.
-Son kahvenizi en geç saat 16:00’dan evvel için.
-Yoksunluk yaşamamak için bir gün kahve içmeyin ve kendinize favori içecekler bulun. Örneğin kahve yerine bol su, tarçınlı süt ya da doğal bitki çayı için.
-Mideniz hassas ise aç karnına kahve içmeyin. Mide yanınca beden daha fazla kahve ister. Yanında kesinlikle su tüketin.
Parkinson-Alzheimer riskini azaltır
Kafein beyni uyarır, tepki süreni Adenozini bloke edip “yorgunluk” sinyalini geciktir. Dozunda kahve tüketiminin bilhassa erkeklerde Parkinson hastalığı riskini azalttığını ortaya koyan bilimsel çalışmalar mevcuttur. Alzheimer riskini azalttığı da birtakım araştırmalarla ortaya konmuştur.
Diyabeti önleyici rolü vardır
Birçok çalışmada günde 3 fincan kahve içmenin insülin direncini azaltarak, Tip 2 diyabet riskinde yüzde 30 kadar azalmaya yol açtığı saptanmıştır.
Böbrek taşı oluşumunu azaltır
Kahvede bulunan kafein diüretik tesiriyle idrar yollarını daima temizleyip taş oluşumunun önüne geçer. Yapılan bilimsel çalışmalarda kahve içenlerde, kahve içmeyenlere nazaran taş oluşumu daha az bulunmuştur.