Biyokimya Uzmanı Ayşegül Çoruhlu, sağlıklı uzun ömrün (longevity) sırlarını vermeye devam ediyor. SÖZCÜ TV’de Simge Fıstıkoğlu’nun sorularını yanıtlayan Dr. Çoruhlu, bu kez cildimizde nemi nasıl tutabileceğimizi, suyu içeriden cildin üst katmanına nasıl taşıyabileceğimizi ve gelen suyu nasıl tutabileceğimizi anlattı…
Seramidlerin gücü
Zamanla ‘Bu kanalların kendisini değiştirmeden su taşıma kapasitesini artırabilecek bir şey bulabilir miyiz?’ denildi. Omega-3’ler bile o fotoğrafın içerisine girdi. Ancak ciltten konuşuyorsak, ciltteki hücrelerin özel bir ismi var ya en üsttekilere keratinosit diyoruz. Alttakiler öteki isimli hücreler; dermis, epidermis ve onun altı…
En üsttekiler ve oradakiler bir tık daha özel, cilde özel hücreler. Zira bunlar iç deriler üzere değil. Daha güçlü, bizim zırhımız, kalkanımız olan dış hücreler. Bunların akuaporinleri önemli. Zira orada aslında su olmadığı için aşağıdan oraya gelmesi lazım.
Özellikle ciltteki keratinosit hücresinin zarları var, bu zarın yarısı da yalnızca seramidden yapılıyor. Münasebetiyle biz bunu artırdığımızda bu dayanıklı zarcıklardan geçecek olan borucukların daha yeterli taşıdığı ortaya çıktı. Yani aquaporinlerin su taşıma kapasitesini artırmak için seramidlerin veriliyor olması manalı bir çalışma sonucu olarak çıktı.
Yani biz seramid cildi nemlendirmede çok değerlidir derken artık aquaporin kapasitesini, yani su borucukları kapasitesini de artırdığı için değerlidir. Nasıl artırır? Zira aslında kendisi de zar yağıdır.
Yarısı ondan oluşur. Zarı sağlamlaştırırsak, zarın üstündeki deliklerin de açılıp kapanması yahut düzgün olması mantıken mümkün. O yüzden de bu cildin nemini müdafaa konusuna şimdiye kadar bakılandan yeni bir husus eklendi: Aquaporinlerin varlığı…
Hücre zarında boru sistemi üzere su kanalları yer alıyor
Vücudun içinde sıvı var, cilt de en üst kısmı. Üst kısma bu nemin gelmesi lazım. Yani alt katmandan yukarıya doğru suyun olduğu yerden tırmanması gerekir. İşte bunu hücrelerin membranları üstünde olan su taşıyıcı kanallar yapıyor. Bu bir çeşit boru sistemi üzere düşünülebilir, oradan su tırmanıyor. 23 sene evvel bu mevzuda bir bilim insanına Nobel verdiler. Zira hücre zarında hücrelerin arasında birbirine su aktaran ya da hücresel ortama su geçiren kanallar olduğunu buldu.
“Aqua” su demek “porin”in por’u da delikler manasına geliyor. Münasebetiyle buna “aquaporin” ismini verdi. Bedendeki hücrelerde aquaporin kanallarının bulunması 2003 Nobel’inin konusu oldu. Sonra bu biraz daha ilerledi ve farklı akuaporin kanalları olduğu görüldü. Akabinde cildin en üst katmanına borularla su getiren aquaporinin numarasını 3 olarak buldular. Yani cildi sulayan su kanalı numarası Aquaporin-3.
Fareler üzerinde denendi
CİLTLE aquaporin konusu yan yana gelince birtakım çalışmalarda “Ya biz bu kanalları nasıl açarız? Buradan suyu nasıl yukarı getiririz? sorularına odaklanıldı. Bilim dünyası bu aquaporinlerin keşfinden sonra, bilhassa de ciltteki aquaporin üstüne çalışırken şunu yaptı:
Laboratuvar farelerinde genetik olarak o aquaporin-3 denen kanalı oluşturan genini kapadılar. Enteresan bir bilimsellik dönüyor orada, derin dünya. Münasebetiyle bu farelere ne kadar su içirdilerse de ciltleri nemlenmedi. Dışarıdan en yoğun, en yeterli uygulamayı yaptıklarında da kozmetik olarak bu cilt nemlenmedi. Yani ortada aquaporin çalışmadı. Bloke olduğunda vanayı kapattılar. Demek ki bu vana bu kadar kıymetliymiş konusuna gelindi. İşte birtakım bölümde de bu kanalları açmakla ilgili “Ne yapabiliriz?” çalışmaları yapıldı.
Doğal kaynağı: Buğday ruşeymi
“Seramidin en doğal kaynağı ne olur bunu destek olarak almasam?” derseniz; mesela buğday ruşeymi falan çok bilinir yani, biraz o olabilir. Bundaki gluten kısmı da büsbütün ayrıldığı ve yalnızca seramid
çıkarıldığı için saf bir eser olarak masada olması o bakımdan düzgün.
Yüz güldürücü tesirleri var
Normalde literatürde genel olarak destek tavsiyesi olarak ‘’seramid kullanılsın” yokken aslında egzama üzere, rozasea üzere, işte her türlü pullanmalı, kuruluk ve gerginlikle giden cilt hastalıklarında da; mesela yatan hasta ülserleri üzere çok güç dış kısmı uygunlaşmak zorunda kalan hastalarda da yüz güldürücü tesirler olabilir.
Genelde bizim kitaplarda şöyle anlatıyor: “İki katlı ekmek düşünün, arasına da çekirdeği çıkarılmış bir zeytin koyun” diyor. O zeytinin olduğu yerler var ya diyor, İşte oralar proteinden yapılmış bu tip alışverişin yapıldığı deliklerdir, porlardır. Siz onu o denli hayal edin” diyor. Yani dediğim üzere o şey hoş oldu, ortası delik bir zeytin üzere düşün. O orada bu türlü bir yuvarlak biçiminde duruyor. Buradan bir şeylerin geçmesine müsaade veriyor, bir şeyi dışarı gönderiyor. Zira zar yağ yapılı ve sabit olduğu için bu türlü bölmesine açılacak bir kapı yok. Orada küçük küçük protein kapıcıkları olması lazım. Buna niçin geldim? Bütün bu görselleştirmeleri biz her ne kadar işte cilt kuruluğu, cilt yaşlanması, egzamaydı, şuydu buydu konuşurken daima bu türlü mevzu uçuşuyor ve öbür bir yerlerde bir şeyler arıyoruz ya yanıtlar… Yanıtların odak noktası membran, membran sıhhati, membran lipidleri… Ve lipidler husus olduğunda da cilt için konuşuyorsak seramid listenin başını çekiyor.
İyi yağlar cilt dostu
Avokado, zeytinyağı yiyerek de şayet ciltte bir şey yapmaya çalışıyorsak bu mantıklı. Şimdi buradan şunu söylemek lazım: İnflamasyon (iltihaplanma) hikayesini…
Mesela bence bu da enteresan bir husus başlık olarak. Hücrenin zarı dedik ya, bu zarı kesen enzimler var, Fosfolipaz A2 diye.
Bu zarı kestiğinde, inflamasyon nasıl başlar? Bu makaslayıp bu zarı kestiği vakit araşidonik asit diye bir şey çıkıyor. Kestim, araşidonik asit çıktı. Araşidonik asit kesildiğinde, kesilen kesimlerde Omega-3’ler çoksa (zardaki Omega-3’ler) inflamasyon olmaz, 6’lar çoksa olur. 6’lar zati işlenmiş yağlardan masraf, Omega-3’ler de sağlıklı yağlardan balıktan gelir. O yüzden balık anti-inflamatuardır, işte Omega-3 içeren başka besinler anti-inflamatuardır cümlesi o yüzden kullanılır. Tahminen işte bedenin içerisinde damarlarda işte Omega-6 yüksekse inflamasyon olacak fakat birebir şey cilt için de geçerli. Mesela seramid % 50’dir dedik ya cilt zarında. Öbürleri ne? 3 ile 6. Ve kolesterol de var. Yani makas ve yani Fosfolipaz A2 ve seramidle ilgili bir konuşma, çalışma ben okumadım. Lakin o makas cildi de keserse, 3’ler fazlaysa anti-inflamasyon, 6’lar fazla inflamasyon. Cildin inflamasyonu ne? Sivilceler, işte hastalıklar, aknecikler… Rastgele bir cilt hastalığı, egzama bir cilt inflamasyonu sonuç olarak.
Kaybı önlemenin bir yolu da doğru su içmek
Hyalüronik asit de kolajen de cildin genel yapısı için kıymetlidir. Ancak biz burada olanı koruyalım da kaçırmayalım dışarı mantığına daha çok, hani mevcudu korumak manasında bariyer mevzusuyla başlamak tahminen daha hakikat olabilir. İşte bariyerde dış hücrelerin zarları zati seramid olduğu için aklımıza gelecek bir şey. Yani biz dışarıyı koruduğumuzda o vakit tahminen öteki doğru su içmelerimiz, işte ona dediğimiz üzere biraz tuz eklemelerimiz, yediğimiz öbür bitkisel uygun şeyler falan alttan bizim için dayanak oluyor demektir diye düşünüyorum. Yani bence evvel, evvel kaybı önleyelim. Yani benim problemimin ne kadarı kayıptan? Yani bedenim yapamıyor mu, bir hastalığım mı var, beslenmem mi eğri büğrü yoksa kaybım mı çok? Bence ne kadar alttan versen yukarıdan kayıp varsa mantığı olduğu için evvel orayı seramid ile sıvamak, yani kaybı, kaçağı önlemek birinci adım olabilir. Böylelikle aşağıya cilde hapsetmiş oluyorsun mevcut olanı. Kaçak olmuyor yani, bence oradan yaklaşmak ve onun üstüne öbür adımları atmak daha süratli tahlil olabilir.