Türkiye’de besin israfı uzun yıllardır ekonomik boyutuyla gündeme gelirken, Su Politikaları Derneği’nin hazırladığı “Çöpe Giden Sularımız” raporu dikkat çeken bir gerçeği ortaya çıkardı. Rapora nazaran çöpe atılan her ekmekle birlikte, üretim kademesinde kullanılan yüzlerce litre su da geri dönüşü olmayan formda kaybediliyor.
EKMEKLE BİRLİKTE SU DA ÇÖPE GİDİYOR
Raporda yer alan hesaplamalara nazaran Türkiye’de her gün yaklaşık 100 milyon ekmek üretiliyor. Türkiye İsrafı Önleme Vakfı’nın bilgileri temel alındığında ise bu ekmeklerin yaklaşık 12 milyonu tüketilemeden çöpe gidiyor. Böylelikle üretilen ekmeklerin yaklaşık yüzde 12’si israf edilmiş oluyor. Raporda, günlük ekmek israfına ait farklı resmi bilgilerin bulunduğu, bu sebeple şimdiki ve kapsamlı bir ulusal araştırmaya muhtaçlık duyulduğu da belirtiliyor.
BİR EKMEĞİN SU AYAK İZİ 400 LİTRE
Değerlendirmede, 1 kilogram buğday üretimi için ortalama 1.300 litre su kullanıldığı tabir edildi. Yaklaşık 300 gram tartısındaki bir ekmeğin üretimi için ise 400 litre civarında su harcandığı hesaplanıyor.
Bu hesaplamaya nazaran her gün çöpe giden 12 milyon ekmekle birlikte yaklaşık 5 milyon metreküp su da boşa gitmiş oluyor. Yıllık bazda ise sırf ekmek israfı sebebiyle kaybedilen “sanal su” ölçüsünün 1 ila 1,5 milyar metreküp düzeyine ulaştığı belirtiliyor. Bu ölçünün, İstanbul ve Ankara’nın bir yıllık su muhtaçlığına yakın olduğu tabir ediliyor.
GIDA İSRAFI MİLYARLARCA METREKÜP SUYU YOK EDİYOR
Rapora nazaran sırf ekmek değil, tüm besin kaybı ve israfı dikkate alındığında Türkiye’de her yıl yaklaşık 26,6 milyar metreküp su ayak izi de kaybediliyor. Bu hacmin, Keban Barajı’nın faal depolama kapasitesinden daha fazla olduğuna dikkat çekiliyor.
SU KAYNAKLARINI KORUMAK İÇİN İSRAF AZALTILMALI
Raporda, Türkiye’nin kişi başına kullanılabilir su ölçüsünün yaklaşık 1.300 metreküp düzeyinde olduğu hatırlatılarak ülkenin su gerilimi yaşayan ülkeler arasında bulunduğu vurgulandı. İklim değişikliğinin tesirleriyle birlikte su kaynakları üzerindeki baskının artacağına işaret edilirken, besin ve bilhassa ekmek israfının azaltılmasının sadece ekonomik açıdan değil, su kaynaklarının korunması açısından da büyük kıymet taşıdığı belirtildi.