Bu uygulama, Çin’in bazı bölgelerinde yüzlerce yıldır kullanılan geleneksel tarım yöntemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Peki ne işe yarıyor?
Gündüz topladığı ısıyı gece karpuza geri veriyor
Taşların en önemli görevlerinden biri sıcaklığı dengelemek. Gündüz saatlerinde güneş altında uzun süre kalan taşlar önemli miktarda ısı depoluyor. Hava gece serinlediğinde ise bu ısıyı yavaş yavaş çevresine geri veriyor.
Bu sayede karpuzun gün içinde aşırı ısınması önlenirken gece yaşanan ani sıcaklık düşüşlerinin etkisi de azalabiliyor. Sıcaklık değişiminin daha dengeli olması, meyvenin gelişimini destekleyen çevresel koşulların korunmasına yardımcı oluyor.
Çatlama riskini azaltabiliyor
Karpuz üreticilerinin en büyük sorunlarından biri ani sıcaklık değişimleri ve düzensiz sulama nedeniyle oluşan kabuk çatlamaları. Özellikle gündüz çok sıcak, gece ise oldukça serin geçen bölgelerde meyve yüzeyinde gerilim oluşabiliyor.
Taşlar, çevredeki sıcaklık değişimini bir miktar yumuşattığı için bu gerilimin azalmasına katkı sağlayabiliyor. Elbette çatlamanın tek nedeni sıcaklık değil. Sulama düzeni, topraktaki nem seviyesi ve yetiştirilen karpuz çeşidi de bu konuda belirleyici oluyor.
Taşların dikkat çeken bir başka görevi ise olgunlaşan karpuzları kuşlardan korumak. Olgunlaşmaya başlayan meyveler özellikle sıcak yaz aylarında kuşların ilgisini çekebiliyor. Karpuzun üst kısmına yerleştirilen taş, kuşların doğrudan meyvenin en hassas noktasına konmasını ve gagalamasını zorlaştırıyor. Bu yöntem tüm zararlıları engellemese de ürün kaybını azaltmaya yardımcı oluyor.
Bu teknikte yalnızca meyvenin üzerine değil, toprağın yüzeyine de ince taş ve çakıl tabakası seriliyor. Taş tabakası toprağın nemini daha uzun süre korumaya yardımcı oluyor. Aynı zamanda buharlaşmayı azaltıyor, yabancı otların gelişimini sınırlandırıyor ve toprağın gün içindeki sıcaklık değişimlerini dengeliyor.
Sosyal medyada görülen her karpuz tarlasındaki taşların aynı nedenle kullanıldığını düşünmemek gerekiyor. Bazı üreticiler taşları yalnızca meyvenin sabit durması için yerleştirirken bazıları kuşlardan koruma amacıyla kullanabiliyor. Bu nedenle internette dolaşan “taş sayesinde karpuz iki kat daha tatlı oluyor” veya “yalnızca bu yöntemle yetişiyor” gibi iddialar bilimsel olarak kanıtlanmış değil.