Diyarbakır’da 1972 yılında ziraî sulama emeliyle kurulan Devegeçidi Baraj Gölü, son yıllarda önemli bir kuruma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Yaban hayatı, göçmen kuşlar ve bölge tarımı için hayati değer taşıyan göl, alüvyon taşınımı sebebiyle vakitle 220 milyon metreküplük özgün kapasitesinden 181 milyon metreküpe gerilemişti. Hatta 2022 yılının temmuz ayında yaşanan büyük kuraklık sebebiyle, barajı kurtarmak ismine öbür bir barajdan 27 milyon metreküp su desteği yapılmıştı. Fakat bu yıl yoğun mevsimsel yağışlar sayesinde durum büsbütün aksine döndü ve baraj gölü azamî doluluk düzeyine ulaştı.
TAŞKIN RİSKİNE KARŞI KADEMELİ TAHLİYE BAŞLATILDI
Rezervuar hacminin en üst düzeye ulaşması üzerine, etrafta oluşabilecek mümkün taşkın risklerini önlemek ismine 15 Mart prestijiyle dolusavak kapakları kademeli olarak açıldı. Haziran ayının başına kadar sürdürülen bu tahliye sürecinde barajdan tam 156 milyon metreküp su tahliye edildi. Hacminin yüzde 86’sı kadar su tahliye edilen baraj gölünde kalan 174 milyon metreküp su ise tarım topraklarının sulanmasında kullanılacak.
“HİÇ BİLMEDİĞİMİZ FARKLI SONUÇLARLA DA KARŞILAŞABİLİRİZ”
Kısa müddet evvel kuruma noktasına gelen barajda yüzde 96 doluluğa ulaşılmasının ve akabinde bir baraj hacmi kadar suyun tahliye edilmesinin, bölgedeki fevkalâde yağış rejimini gösteren önemli bir parametre olduğunu belirten Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, değişen yağış rejiminin özünde global ısınmanın yansımaları olduğunu vurgulayarak şu sözleri kullandı:
“Küresel ısınma sebeptir, global iklim değişikliği ise sonuçtur. Bu sonucun en temel gözlenebilir yansıması da vakitsiz mevsel olaylardır. Örneğin az yağış alan yerin apansız çok yağış almasıdır ya da ağustos ayında dolu yağması. Bütün bunlar global ısınmanın farklı yansımalarıdır. Global ısınmanın ve iklim değişikliğinin hiç bilmediğimiz farklı sonuçlarıyla da ilerde karşılaşabiliriz.”
“GEÇEN YIL YÜRÜDÜĞÜMÜZ YERLER ŞİMDİ SU ALTINDA”
Bölgede kuş gözlemciliği ve fotoğrafçılığı yapan Rahmi Aktaş, geçen yılın yaz aylarında suyun neredeyse büsbütün bittiğini, gölün ortasında devasa adacıklar oluştuğunu hatırlatarak mevcut durumu şöyle aktardı:
“Baraj gölünün ortasında büyük bir adacık oluşmuştu. Şimdi baktığımızda bayağı dolmuş. Geçen sene gezdiğimiz yerlerde şu anda su var. En az 10-15 metre su yükselmiş durumda. Bölgede başka alanlarda su göletleri yokken şimdi her yerde su göletleri oluşmuş. Bu da bizim için çok yararlı.”
“BUĞDAYLARIMIZ ÇOK VERİMLİ OLDU”
Baraj etrafındaki Avcısıyu Mahallesi’nde hayvancılık yapan Ahmet Aslan ise tahliye edilen su ölçüsüyle orijinal bir barajın daha dolabileceğini belirterek şunları söyledi:
“Allah bize bereketli bir yıl nasip etti. Bu yıl baraj gölümüz doluluk açısından epeyce yeterli düzeye ulaştı. Yağmur sayesinde buğdaylarımız da çok verimli oldu. Yağış hayvancılığı da olumlu etkiledi. Barajdan su tahliyesi yapıldı. Bu yıl, çok şükür, suyumuz bol.”