Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hazırladığı taslağa nazaran; 150 ve üzeri bayan çalışanın bulunduğu iş yerlerinde kreş, 100 ve üzeri bayan çalışanın bulunduğu iş yerlerinde ise emzirme odası mecburiliği getirilmesi planlanıyor. Düzenlemeyle birlikte annelerin sütlerini sağabilmesi ve uygun şartlarda koruma edebilmesi de sağlanacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelerin iş hayatına iştirakini desteklemek ve hamile yahut emziren bayanların iş sıhhati ve güvenliğini güçlendirmek amacıyla yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı.
Taslağa nazaran, 150 ve daha fazla bayan çalışanı bulunan iş yerlerinde patronlar, çalışanların 0-6 yaş kümesindeki çocukları için iş yerinde kreş, gündüz bakımevi yahut okul öncesi eğitim kurumu açabilecek. Birden fazla patron ortak kurum kurabilecek ya da yetkili kurumlarla muahede yapabilecek.
İş yerinde yahut ortaklaşa kurulacak kreş, gündüz bakımevi ve okul öncesi eğitim kurumlarının kuruluş ve işletme masraflarının patronlar tarafından karşılanması öngörülüyor. Yükümlülüğün belirlenmesinde patronun ilçe hudutları içindeki tüm iş yerlerinde çalışan bayanların toplam sayısı dikkate alınacak. Çocuğunun annesi vefat etmiş yahut velayeti babaya verilmiş erkek çalışanlar da gerekli çalışan sayısının hesabına dâhil edilecek.
EMZİRME ODALARINDA HİJYEN ŞARTI
Türkiye’nin aktardığına nazaran taslakta, yaş ve uygar durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla bayan çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası kurulması mecburiyeti de yer alıyor.
Emzirme odası tarifi da çalışanların çocuklarını emzirmelerinin yanı sıra anne sütü sağımı yapabilmelerine ve sütün uygun kaideler altında saklanmasına imkân verecek formda genişletiliyor. Hamile, yeni doğum yapmış yahut emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabileceği sıhhat ve güvenlik risklerine karşı patronların sorumlulukları da tekrar düzenlenecek. Buna nazaran, risk tespit edilmesi hâlinde çalışma kaidelerinin yahut saatlerinin süreksiz olarak değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması ya da iş yeri tabibinin gerekli görmesi hâlinde çalışanın öteki bir işe aktarılması planlanıyor.
Başka bir işe aktarılan çalışanın fiyatında kesinti yapılmayacak. Bu da mümkün olmazsa çalışanın talebi üzerine, tabi olduğu mevzuat kararları gizli kalmak kaydıyla fiyatsız müsaade verilmesi öngörülüyor. Kelam konusu müsaade müddeti yıllık fiyatlı müsaade hakkının hesabında dikkate alınmayacak.
RİSKLİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILAMAYACAKLAR
Taslak, hamile yahut emziren çalışanların sıhhatlerini muhafazaya yönelik düzenlemeler de getiriyor. Buna nazaran hamile çalışanlar; ani darbe, sarsıntı ve uzun periyodik titreşime maruz kalabilecekleri işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılamayacak.
80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına da müsaade verilmeyecek. İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu yahut radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalıştırılmama kaidesi, belli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işlerde vazife yapma kısıtlaması ve kurşun türevleri başta olmak üzere kimi tehlikeli kimyasallara maruz kalmayı önlemeye yönelik yasaklar da taslakta yer alıyor.
Gebe yahut emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da öngörülüyor. Patronların çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını tekrar düzenlemesi, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkânı sağlaması, yüksekte çalışma ve düşme risklerine karşı önlem alması planlanıyor. Ayrıyeten çalışanların beslenme molalarına ve pak içme suyuna erişiminin sağlanması da düzenlemede yer alıyor.
Taslağa nazaran, kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ait kararın 31 Aralık 2027’de, öteki kararların ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.