İş Kanunu uyarınca, ahlak ve yeterli niyet kurallarına ters bir durumla karşılaşan taraflar için derhal fesih hakkı doğuyor.
En az bir yıllık kıdemi bulunan personel, bu hakkı müddetinde kullandığında kıdem tazminatını alarak iş kontratını sonlandırabiliyor.
İşveren açısından ise dürüstlük kuralını ihlal eden çalışanın işine tazminatsız son verme imkanı sağlanıyor. Lakin tüm bu süreçte belirleyici olan öge, haklılığın derecesi değil, hakkın ne vakit kullanıldığı oluyor. Vaktinde atılmayan adımlar, tazminat kapılarını büsbütün kapatabiliyor.
6 İŞ GÜNÜ VE 1 YILLIK AZAMİ SÜRE
Fesih hakkının kullanılmasında iki temel hak düşürücü müddet bulunuyor:
6 İş Günü Rolü: Feshe bahis olan olayın ve failin, feshe yetkili makam tarafından öğrenildiği günü takip eden birinci iş gününden itibaren 6 iş günlük müddet başlıyor.
1 Yıllık Üst Sınır: Olayın gerçekleştiği tarihten itibaren her halükarda 1 yıllık azami müddet uygulanıyor.
Pazar günleri ve resmi tatiller iş günü hesabına dahil edilmezken, altıncı iş gününün mesai bitimiyle birlikte fesih yetkisi hukuken sona eriyor.
Dava süreçlerinde yargıçlar tarafların beyanına bakmaksızın bu müddetleri re’sen (kendiliğinden) dikkate alıyor ve mühleti geçmiş talepleri direkt reddediyor.
SÜREYİ KAÇIRAN İŞÇİ VE İŞVERENİ NE BEKLİYOR?
Sürelerin bildirim yapılmadan yahut geciktirilerek geçirilmesi, haklı tarafı bir anda haksız fesihten sorumlu hale getiriyor. Konuyu değerlendiren Türkiye Gazetesi muharriri İsa Karakaş, haklı nedene sahip olunsa bile mühleti içinde yapılmayan fesihlerin ağır bedelleri olduğuna dikkat çekiyor.
Süreyi kaçırarak mukaveleyi fesheden taraf ihbar tazminatı ödemek zorunda kalırken, zamanlamayı yanılgılı yapan patronlar de kıdem tazminatı yükümlülüğüyle karşı karşıya kalabiliyor.