Düzenli olarak tüketilen tereyağının yerini zeytinyağının alması, kardiyovasküler hastalıklara ve kansere bağlı vefat riskini manalı oranda düşürüyor. Uzun yıllar süren geniş kapsamlı kohort incelemeleri, yağ tüketiminde ölçü kadar çeşidin de kritik rol oynadığını gösteriyor.
Sağlık ve beslenme alanında yürütülen uzun soluklu araştırmalar, tüketilen yağın ölçüsünden fazla kimyasal yapısının ve tipinin hayati kıymet taşıdığını ortaya koydu. On binlerce iştirakçinin onlarca yıl boyunca izlendiği çalışmalar, günlük beslenme rutinindeki küçük bir değişikliğin uzun vadeli sıhhat istatistiklerine direkt yansıdığını gösteriyor.
30 YILI AŞAN TAKİP VERİLERİ
Araştırma kapsamında, başlangıçta kanser yahut kardiyovasküler hastalığı bulunmayan yaklaşık 90.000 yetişkinden oluşan iki büyük Amerikan kohort grubu 28 yıl boyunca takip edildi. Elde edilen datalar, 2025 yılında yayımlanan ve 221.000’den fazla yetişkini 33 yıla varan mühletle izleyen bir öbür geniş kapsamlı çalışma ile de doğrulandı.
RİSK ORANLARINDA BELİRGİN DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ
Araştırma sonuçlarına nazaran; günde yaklaşık 10 gram tereyağı, margarin, mayonez yahut süt yağının eşit ölçüde zeytinyağı yahut bitkisel yağlar ile değiştirilmesi durumunda:
Kardiyovasküler hastalık kaynaklı mevt riski %19,
Kanser kaynaklı mevt riski %17,
Genel mevt oranı %17 azalıyor.
Veriler, olumlu tesirlerin gözlenmesi için yüksek ölçüde tüketim kaide olmadığını; günde en az yarım yemek kaşığı zeytinyağı kullanımının dahi kardiyovasküler riski düşürmede tesirli olduğunu gösteriyor.
YAĞ TÜRLERİNİN KİMYASAL FARKI
Uzmanlar, tereyağı ve zeytinyağı arasındaki bu tesir farkını yağların bileşimine bağlıyor:
Tereyağı: Berbat kolesterol (LDL) düzeylerini yükseltme ve damar tıkanıklığına yol açma riski bulunan doymuş yağlar açısından zengindir.
Zeytinyağı: Kardiyovasküler sistemi gözetici nitelikteki doymamış yağlar açısından zengindir.
Bununla birlikte, zeytinyağının temel ögelerinden biri olduğu Akdeniz diyetini inceleyen klinik çalışmalarda da majör kardiyovasküler olay riskinde yaklaşık %30’luk bir azalma tespit edildiği belirtildi.