Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle gayret kapsamındaki yeni düzenlemelerle, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara sigara satışının ömür uzunluğu yasaklanmasının, açık alanlarda da sigara içme alanları oluşturulmasının planlandığını belirtti.
Prof. Dr. Toker Ergüder, sigara ve öbür tütün eserlerinin satışına ve kullanımına yönelik yeni sınırlamalar içeren kanun teklifi hazırlığına ait değerlendirmelerde bulundu.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi de olan ve ekim ayında TBMM’ye getirilmesi öngörülen yeni kanun teklifi hazırlıklarına ait çalışmalarda yer alan Ergüder, dünya genelinde 1,2 milyar kişinin sigara kullandığına dikkati çekti.
Her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı sebeplerle hayatını kaybettiğine işaret eden Ergüder, Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesinin akabinde birçok ülkede tütün kullanım oranlarının düştüğünü belirtti.
Türkiye’nin de tütünle gayrette kıymetli adımlar attığını, bu kapsamda 2003’te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalandığını, 2008’de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin hayata geçirildiğini anımsatan Ergüder, tüm dünyaya örnek bir çabanın sergilendiğini vurguladı.
Son yıllarda dünyadaki genel düşüş eğilimine rağmen Türkiye’de tütün kullanımında tekrar artış görüldüğünü anlatan Ergüder, bilhassa bayanlar ve gençler arasındaki kullanım oranlarına işaret etti.
Prof. Dr. Ergüder, kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yıllık periyotta besbelli formda arttığını vurgulayarak, “Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu bayanlarda ise kullanım oranı yüzde 90’ı aşmış durumda” dedi.
“2015’TEN SONRA DOĞANLARA TÜTÜN YASAĞI” GÜNDEMDE
Sağlık Bakanlığının yaklaşık 1 yıldır üzerinde çalıştığı yeni kanun teklifinin ekimde Meclis’e sunulacağını söyleyen Ergüder, “Bizim ülke olarak yine bir silkelenmeye, siyasetleri gözden geçirmeye gereksinimimiz var.” diye konuştu.
Türkiye’de sigara satışlarının da son yıllarda yükseldiğinin altını çizen Ergüder, 2012’de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını bildirdi.
Ergüder, tütün sanayisine karşı daha güçlü siyasetlerin uygulanması gerektiğini belirterek, bilhassa çocukları ve bayanları muhafazaya yönelik düzenlemelerin yapılması gerektiğini lisana getirdi.
Prof. Dr. Ergüder, kanun teklifi konusunda akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha araştırmaları yürüttüğünü söyledi.
Taslakta yer alan düzenlemeler arasında bilhassa çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddelerin öne çıktığını belirten Ergüder, “Çocukları ve bilhassa kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün eserlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere’de geçti. Pek çok ülkede geçiyor” dedi.
“PEK ÇOK ÜLKE BİZDEN DAHA ERKEN TARİHLERİ AÇIKLADI”
Ergüder, taslaktaki ikinci en kıymetli düzenlemeye ait de “2040 yılından sonra Türkiye’de tütün eserlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken.” bilgisini paylaştı.
Türkiye’de bir “akciğer kanseri salgını” olduğunu lisana getiren Ergüder, her yıl 35 bine yakın kişinin önlenebilir bir sebep olan sigara kullanımı hasebiyle akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini söyledi.
Prof. Dr. Ergüder, Sağlık Bakanlığının bilhassa gençlerin, çocukların korunması gayesiyle hami sıhhat hizmetlerine biraz daha yük vermek istediğini kaydetti.
Bu kapsamda taslakta yer alan kıymetli bir maddenin de sigara paketlerine getirilmesi planlanan “sağlık vergisi” olduğunu belirten Ergüder, bu vergiden alınacak paranın daha çok hami, geliştirici hizmetlere aktarılacağını söz etti.
LOKANTA, PARK VE BAHÇELERDE YENİ SİGARA DÜZENLEMESİ
Taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlara ait düzenlemeler bulunduğunu anlatan Ergüder, şu bilgileri paylaştı:
“Kapalı alanlarla ilgili çok kıymetli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek halde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en kıymetlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.”
“TÜM SİGARALAR STANDART SATILACAK, ‘SLİM’ SİGARALAR KALKACAK”
Prof. Dr. Ergüder, taslakta sigara paketleriyle ilgili bir düzenlemenin de yer alacağını belirterek, “Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Bilhassa 2012’den sonra sigara firmaları bayanlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, ‘slim’ sigaralar ortadan kalkacak. Bu da bayanları müdafaaya yönelik.” değerlendirmesinde bulundu.
Ergüder, çocukları ve gençleri müdafaaya yönelik atılacak adımlardan birinin de kimlik doğrulama sistemi olduğunu söyleyerek, “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu eserleri satın almaları katiyen imkansız hale gelecek.” dedi.
“KANUNA DESTEK YÜZDE 90’IN ÜZERİNDE”
Ergüder, 1996 ve 2008 yıllarında çıkarılan tütün denetim düzenlemelerinin Türkiye’de sigara kullanımının azaltılmasına katkı sağladığını, yeni düzenlemelerin de toplumdaki karşılığının araştırıldığını kaydetti.
Yeşilayın yaklaşık 7 bin bireyle yaptığı saha araştırmasına değinen Ergüder, kanun hazırlıklarına toplumdaki takviyenin yüzde 90’ın üzerinde olduğunu belirtti.
Sigara kullananlar arasındaki takviyenin de yaklaşık yüzde 60 düzeyinde olduğunu tabir eden Ergüder, bunun tütün denetim siyasetlerine yönelik toplumsal yaklaşım açısından dikkat cazip olduğunu söyledi.