Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” yürürlüğe girdi. Planda 4 stratejik gaye, 8 amaç, 32 aksiyon ve 297 uygulama adımı yer aldı.
81 İL İÇİN YOL HARİTASI HAZIRLANACAK
Plan kapsamında 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı kent stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı kent üniteleri kurulacak ve mekânsal planlamada semantik planlama modeline geçilecek. Yeni yol haritasında yapay zekâ, büyük bilgi, objelerin interneti ve dijital ikiz üzere teknolojilere odaklanılacak. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet idaresinde erken ikaz ve kriz anı idare düzenekleri devreye alınacak.
50 YENİ UYGULAMA NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK?
2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028 prestijiyle ise en az 50 akıllı kent uygulamasının alanda kullanılması hedefleniyor. Gerçek vakitli trafik idare sistemleriyle yollarda kaybedilen vaktin azaltılması planlanırken, atık toplama araçları doluluk oranlarına nazaran rota belirleyecek. Akıllı sokak aydınlatmaları kullanılacak ve vatandaşlar mahallelerindeki problemleri taşınabilir uygulamalar üzerinden ilgili ünitelere iletebilecek.
TÜM İLLERDE DİJİTAL YÖNETİM MERKEZLERİ KURULACAK
2029’a gelindiğinde 81 ilde Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Trafikten etraf paklığına kadar şehir hizmetleri tek noktadan takip edilecek ve uyum Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi tarafından sağlanacak. Kurumların birbirinden kopuk sistemler kurmasının önüne geçmek maksadıyla bilgi yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik prensipleri merkeze alınacak. Bakanlık ayrıyeten mahallî idareler için 50 uygulamaya ilişkin fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
AFETLERE KARŞI HANGİ SİSTEMLER KULLANILACAK?
Yeni plan kapsamında erken ihtar ve kriz anı idare sistemleriyle afetlere hazırlığın güçlendirilmesi hedefleniyor. TOKİ’nin kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri de “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirilecek. Yeni ömür alanları yeşil güçle çalışacak, su ve güç kayıpları sensörlerle anlık olarak tespit edilecek. Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her kentin gereksinimleri farklı ayrı ölçülecek.
2030’DA YÜZDE 80 YERLİ ÜRETİM HEDEFİ
2030’da akıllı kent teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim kuralı aranacak. Kesimde dünya ile yarışacak 500 teşebbüsçü şirketin desteklenmesi ve Akıllı Şehir Kanunu’nun yürürlüğe girmesi planlanıyor. Türkiye’de geliştirilen tahlillerin Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere ihraç edilmesi ve memleketler arası işbirliğinin geliştirilmesi de amaçlar arasında yer alıyor.