Türkiye’de milyonlarca vatandaşın yaşadığı apartman ve sitelerde en sık karşılaşılan komşuluk uyuşmazlıklarından biri olan “kapı önü kullanımı” konusunda tüzel kurallar netliğini koruyor.
Birçok daire sahibinin yahut kiracının “benim kapımın önü” düşüncesiyle ayakkabı, ayakkabılık, koli, bisiklet yahut puset bıraktığı sahanlıklar, mevzuat gereği öteden beri ortak alan statüsünde bulunuyor.
Kapı önlerinin şahsî kullanım yahut depolama alanı haline getirilmesi durumunda ise tek bir komşunun şikayeti mevzuyu direkt yargıya taşıyabiliyor.
SAHANLIK VE KORİDOR ÖZEL MÜLK SAYILMIYOR
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi mucibince; genel giriş kapıları, merdivenler, asansörler, sahanlıklar ve bina koridorları kurulduğu günden bu yana ortak yer olarak kabul ediliyor.
Daire kapısının çabucak dışında yer alan alan, kapıya sıfır arada bulunsa dahi bağımsız kısmın bir kesimi yahut şahsî mülk sayılmıyor. Hasebiyle bu alanlar üzerine ayakkabı yahut eşya koyarak hak argüman edilmesinin hukuksal bir desteği bulunmuyor.
TEK BİR AYAKKABI İLE AYAKKABILIK VE EŞYA DEPOLAMAK AYNI ŞEY DEĞİL
Mevzuatta doğrudan “kapı önüne ayakkabı bırakılamaz” şeklinde spesifik bir cümle yer almasa da kullanımın formu, yoğunluğu ve sürekliliği türel durumu belirliyor.
Eve girerken çıkarılan ve kısa müddetliğine kapı önünde duran bir çift ayakkabı ile ortak koridora daima ayakkabı dizilmesi, ayakkabılık sabitlenmesi, bisiklet yahut kolilerin yığılması birebir kategoride değerlendirilmiyor. Koridorun geçiş alanını daraltan yahut şahsî depolamaya dönüştürülen uygulamalar “ortak alanın işgali” olarak nitelendiriliyor.
KOKU VE TEMİZLİK ŞİKAYETİ MAHKEMELİK EDEBİLİR
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi, apartman sakinlerine öteki komşuları rahatsız etmeme ve dürüstlük kurallarına uyma yükümlülüğü yüklüyor.
Kapı önüne bırakılan ayakkabılardan yayılan berbat kokular, koridorda biriken eşyalar sebebiyle kat temizliğinin aksaması yahut robot süpürge üzere aygıtların geçişinin engellenmesi komşular için haklı şikayet sebebi oluşturuyor. Uyuşmazlık durumunda tek bir komşunun bile sulh hukuk mahkemesine başvurması, alanın tahliyesi ve müdahalenin önlenmesi davalarına yol açabiliyor.
YANGIN YÖNETMELİĞİ VE ACİL KAÇIŞ GÜZERGAHLARI
Konunun bir başka kıymetli boyutunu ise güvenlik mevzuatı oluşturuyor. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca; kat koridorları ve sahanlıklar acil durum “kaçış yolu” kabul ediliyor.
Yönetmeliğin 35. maddesi mucibince kaçış yollarının her vakit manisiz ve açık tutulması mecburî olduğundan; kapı önlerine bırakılan ayakkabılar, büyük ayakkabılıklar, koliler yahut çocuk arabaları güvenlik ihlali kapsamında bedellendiriliyor.
APARTMAN YÖNETİM PLANI BELİRLEYİCİ OLUYOR
Anlaşmazlıkların çözümünde Kat Mülkiyeti Kanunu ile birlikte binanın tescilli Yönetim Planı temel alınıyor. Yönetim planında “ortak koridorlara ve sahanlıklara ayakkabı, ayakkabılık yahut özel eşya konulamaz” biçiminde bir karar bulunuyorsa, bu kural tüm sakinler için bağlayıcı sayılıyor ve alışılmamış hareket edenlere mahkeme kanalıyla yaptırım uygulanabiliyor.