Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Çin’in kuzeybatısında bulunan ve bir süredir giderek büyüyen askerî hava üssü, ABD ordusunun ’51. Bölge’sine alternatif olma yolunda hızla ilerliyor. Geçmiş yıllarda çekilen uydu fotoğraflarında yaklaşık 5 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en uzun pistlerinden birine ev sahipliği yaptığı anlaşılan hava üssü, son yıllarda giderek genişliyor. Uzmanlar ve analistler, çöl bölgesine inşa edilen askerî tesisin Çin Hava Kuvvetleri için geliştirilen deneysel platformları ve yeni nesil savaş uçaklarını test etmek için kullanıldığını düşünüyor.
Tesis, Çin’in kuzeybatısındaki ıssız ve kurak Sincan Özerk Bölgesi’nde, Lop Nur nükleer test sahası yakınlarında bulunuyor. Lop Nur, Çin’in en önemli nükleer test merkezlerinden biri olarak biliniyor. Pekin, 1964 yılında 596 numaralı proje olarak adlandırılan ilk nükleer silahını burada test ederek dünyanın beşinci nükleer gücü olmuştu.
ÇİN EN YENİ UÇAKLARINI BURADA TEST EDİYOR
Çin ordusunun daha önce geliştirme aşamasında bulunan yeni nesil savaş uçaklarını bu tesiste test ettiği uydu fotoğraflarına yansımıştı. Askerî teknolojiler ve gelişmeler konusunda yaptığı haberlerle bilinen internet haber sitesi The War Zone (TWZ), geçtiğimiz yıl mayıs ayında söz konusu hava üssünde J-36 ve J-XDS uçaklarının test edildiğini haberleştirmişti. Lop Nur yakınlarında bulunan hava üssü, savaş uçaklarının test edilmesinden önceki dönemde uzay çalışmaları için kullanılıyordu. O dönemde tesis; 5 kilometre uzunluğunda bir pist, küçük bir hangar ve bu yapıları destekleyecek araçlara ev sahipliği yapıyordu. Bu durum, 2023 yılında başlayan inşaatlarla değişti.
2023 yılındaki inşaatlar başlamadan önce tesisin uydulara yansıyan görüntüsü
2023 yılında başlayan inşa çalışmaları sırasında ilk olarak üste bulunan apron alanı genişletildi ve mevcut hangara ek olarak daha geniş hangarlar inşa edildi. Hangarların tamamlanmasından kısa süre sonra Çin’in geliştirdiği ve altıncı nesil olduğu ifade edilen yeni savaş uçaklarına ilişkin ilk görüntüler ortaya çıktı. 2025 yılına gelindiğinde hava üssündeki inşaat faaliyetleri daha da büyüdü ve giderek hızlandı. Bölgeden gelen yeni uydu görüntülerinde üs çevresindeki inşaat çalışmalarının devam ettiği görülüyor.
Analistlere göre tesiste yeni inşa edilen yapılar arasında yeni taksi yolları, farklı boyutlarda hangarlar, uçakların manevra yapabilmesi için yeni alanlar ve yakıt depolama tesisleri bulunuyor ve tüm bunlar, Çin’in bölgede yeni uçakları test edeceği ihtimalini daha da güçlendiriyor.
GİZEMLİ BOMBARDIMAN UÇAĞI BURADA MI TEST EDİLECEK?
TWZ’ye konuşan jeo-istihbarat araştırmacısı Damien Symon, askerî hava üssünün güney kesiminde inşa edilen hangarların boyutlarına dikkat çekti. Symon, “Özellikle dikkat çekici olan, hava üssünün güney kesiminde bulunan büyük uçak hangarları“ dedi ve bu hangarların Çin ordusunun mevcut filosundaki tüm taktik ve stratejik uçakları barındıracak şekilde inşa edildiğine dikkat çekti. Symon, hangarların sadece halihazırda hizmette olan uçaklar için değil, ileride hizmete alınması planlanan ve test aşamasında olan diğer uçakların da kullanımına uygun göründüğünü ifade etti. Çin ordusunun bir süredir 2 yeni savaş uçağını test ettiği biliniyor olsa da bir süredir ismi dışında hiçbir bilgi bulunmayan bir proje üzerinde daha çalıştığı biliniyor. H-20 adı verilen projede Çin ordusu, radar görünürlüğü düşük bir stratejik bombardıman uçağı geliştirmeyi hedefliyor. Uzmanlar, H-20 bombardıman uçağıyla yapılacak testlerin bir kısmının bu bölgede yapılmasının muhtemel olduğunu düşünüyor. Ancak bu konuda resmî bir gelişme olmadığı için bunun şu an için sadece bir spekülasyon olduğunun altını çiziyor.
Askeri üsteki inşa faaliyetleri halihazırda devam ediyor
Lop Nur nükleer test merkezi yakınlarında bulunan tesisteki inşa faaliyetleri tüm hızıyla devam ediyor. Bölgeye ilişkin son uydu görüntülerinde hangar inşaatlarına ek olarak yeni depolama ve konaklama tesislerinin yapıldığı görülüyor. Tesisin dış kesimlerinde yapılması planlanan diğer inşaatlara destek olması için bir beton santrali inşa edildiği anlaşılıyor. Uzmanlara göre tesiste inşa edilen yeni yapılar, bu tesise daha yüksek sorti oranlarını ve daha uzun süreli sürdürülebilir uçuş faaliyetlerini destekleyebilecek yetenekler kazandıracak.
Yapılan analizlere göre söz konusu tesis, Çin’in ileri havacılık ve uzay sanayisinde kritik bir merkez hâline geliyor ve yeni inşa edilen binalarla büyüdükçe önemi daha da artacak. Eklenen geniş hangarlar, Çin ordusunun yakın zamanda önemli uçak projelerini kapsamlı testler için buraya getireceğini gösteriyor; özellikle güney taraftaki devasa yeni yapılar ise yakın gelecekte çok daha geniş kanat açıklığına sahip devasa hava araçlarının (büyük insansız hava araçları veya stratejik bombardıman uçakları gibi) burada test edilmesinin planlandığına işaret ediyor. Olayların nasıl gelişeceğini ise zaman gösterecek.