Yaşlanmayı durdurmak mümkün değil. Fakat uzmanlara nazaran; daha güçlü kaslarla, daha güzel damarlarla, daha dirençli bir bağışıklık sistemiyle ve daha genç kalan bir beyinle sağlıklı yaş almak mümkün.
‘’Bunun için değerli tedavilere ya da mucize vaat eden eserlere muhtaçlık yok. Hareket, yaşlanmanın beyin, damar, kas, bağırsak ve bağışıklık üzere birçok sistemini birebir anda etkileyebilen ender ilaçlardan biri olarak kabul edilir. Bu ilacın en hoş yanı ise birinci dozuna başlamak için hiçbir vakit geç olmamasıdır’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, faal ömrün artılarını ve hareketi artırmanın yollarını şöyle anlattı:
Prof. Dr. Derya Uludüz
Bağırsaklardaki güzel bakterileri çoğaltır
Son yıllarda yapılan çalışmalar, bağırsakların sırf bir sindirim organı olmadığını gösterdi. Bağırsak mikrobiyotası, bağışıklık sisteminden ruh haline, hatta beyin işlevlerine kadar birçok süreci tesirler.
Düzenli fizikî aktivite bağırsaktaki faydalı bakteri çeşitliliğini artırır, iltihaplanmayı azaltır ve bağırsak-beyin eksenini güçlendirir. Bu sebeple hareket sırf dışarıdan görülen bir değişiklik değil, hücresel seviyede başlayan bir yenilenme sürecidir.
Bağışıklık sistemini dengeler
İlerleyen yaşla birlikte bağışıklık sistemi eski gücünü yitirmeye başlar. Bunun sonucunda enfeksiyonlar daha ağır seyreder, düzgünleşme müddeti uzar ve bedende kronik düşük seviyeli iltihap gelişir.
Düzenli antrenman, bağışıklık sistemini tekrar istikrarlar, kronik inflamasyonu (iltihaplanma) azaltır ve bedenin savunma sistemlerini güçlendirir.
İŞTE REÇETENİZ
Yaşlanmayı yavaşlatmak için büyük değişiklikler yapmak gerekmiyor. Düzenli ve sürdürülebilir alışkanlıklar birçok vakit en güçlü etkiyi sağlıyor…
– Her gün en az 30 dakika tempolu yürüyün. Yürüyüş, beyin ve kalp sıhhatini destekleyen en kolay idmanlardan biridir.
– Haftada en az iki gün kas güçlendirme antrenmanı yapın. Kas kaybını önlemek, bağımsız ömrü muhafazanın en tesirli yollarından biridir.
– Uzun mühlet aralıksız oturmayın. Her 30-45 dakikada bir ayağa kalkıp birkaç dakika hareket edin.
Protein almayı unutmayın
– Egzersizi hafta sonuna sıkıştırmayın. Az fakat tertipli hareket, yoğun lakin sistemsiz idmandan çok daha yararlıdır.
– Güçlü kaslar için kâfi protein alın. İdman kadar gerçek beslenme de kas sıhhatinin vazgeçilmez bir kesimidir.
– Hareketi bir tedavi olarak değil, ömür biçimi olarak görün. En tesirli idman, sürdürülebilen antrenmandır.
Kaslara faydalı moleküller salgılatır
Kas kaybı yaşlanmanın en besbelli fakat en sessiz belirtilerinden biridir. Kaslar güç kaybettikçe yürüyüş yavaşlar, istikrar bozulur, düşme riski artar ve günlük ömür aktiviteleri zorlaşır. Lakin kasların misyonu sırf hareket değildir.
Kas dokusu, antrenman sırasında bütün bedene faydalı iletiler gönderen biyolojik moleküller salgılar. Bu maddeler beyin işlevlerinden bağışıklık sistemine kadar pek çok sistemi olumlu yönde tesirler. Bu sebeple güçlü kaslar sadece güçlü bir beden değil, daha sağlıklı bir yaşlanma manasına gelir.
Damarların esnekliğini artırır
Beynin en büyük muhtaçlığı daima ve kaliteli kan akımıdır. Düzenli yürüyüş ve aerobik idman damarların esnekliğini artırır, tansiyonu dengelemeye yardımcı olur, kan şekerini düzenler ve damar sertliğinin ilerlemesini yavaşlatır. Kalbi koruyan hareket, tıpkı vakitte felç ve bilişsel gerilemeye karşı da kıymetli bir muhafaza sağlar.
Açık havada yürüyün
– Dengenizi geliştiren idmanları ihmal etmeyin. Tek ayak üzerinde durma düşme riskini azaltır.
– Merdiveni tercih edin. Günlük ömrün içine serpiştirilen küçük hareketler bile büyük bir fark yaratır.
– Açık havada yürümeye itina gösterin. Gün ışığı, hem biyolojik saati düzenler hem de ruh halini olumlu tesirler.
– Hareketi toplumsal bir aktifliğe dönüştürün. Arkadaşlarla yürümek yahut dans etmek alışkanlığın sürdürülmesini kolaylaştırır.
SAĞLIKLI UZUN YAŞAM
Yorgunluğunuzun gerçek nedeni
Üstelik bu tedavi sırf kasları değil, beyni, kalbi, damarları, bağırsakları ve bağışıklık sistemini de birebir anda tesirler.
İnsan bedeni hareket etmek için yaratılmıştır. Lakin çağdaş ömür bunun tam aksisini dayatıyor. Sabah otomobile biniliyor, gün masa başında geçiyor, akşam ise televizyon ya da telefon karşısında saatler harcanıyor. Hasebiyle gün sonunda bitkinliğin sebebi hareket etmek değil, hareketsiz kalmaktır.
Bu süreçler yaşanır
Bugün bilim insanları yaşlanmayı sadece takvim yapraklarının ilerlemesi olarak tanımlamıyor. Yaşlanma, kasların zayıflaması, damarların sertleşmesi, beynin yavaşlaması, bağışıklık sisteminin güç kaybetmesi ve bağırsak istikrarının bozulması üzere birçok sürecin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Sevindirici olan ise bu süreçlerin kıymetli bir kısmının sistemli fizikî aktivite ile yavaşlatılabilmesidir.
Beyni genç tutar
Yaş ilerledikçe en büyük dehşetlerden biri hafızanın zayıflamasıdır. Halbuki beyin, kullanılan bir organ olduğunda kendini yenileme kapasitesini uzun yıllar boyunca koruyabilir.
Düzenli fizikî aktivite beynin kan sirkülasyonunu artırır, hudut hücreleri arasındaki kontakları güçlendirir ve öğrenme ile hafızadan sorumlu bölgeleri dayanaklar. İdman sırasında salgılanan büyüme faktörleri, yeni hudut irtibatlarının oluşmasına katkı sağlar. Bu sebeple tertipli hareket eden şahıslarda dikkat, planlama hünerleri ve hafıza performansının daha yeterli olduğu; Alzheimer ve başka demans tiplerinin görülme riskinin ise daha düşük olduğu gösterilmiştir.