Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaklaşık 2,5 ay arayla meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki iki zelzeleye ait yürütülen kapsamlı sismik kaynak tahlili, yer bilimleri alanında memleketler arası Q1 kategorisinde yer alan Seismological Research Letters mecmuasında yayımlandı.
Jeoloji, jeofizik, harita ve geomatik mühendisliği alanlarını bir araya getiren çok disiplinli çalışmada; arazi müşahedeleri, uydu görüntüleme, uzaktan algılama teknikleri, sismolojik tahliller ve Coulomb gerilme tahlili bir arada kullanıldı.
AFAD sismometreleri tarafından kaydedilen 21 bin 186 artçı zelzele, yapay zeka takviyeli sismoloji programlarıyla incelendi. Tahliller sonucunda, ana şokların ve artçı sarsıntıların Sındırgı’nın güneyinde birinci defa haritalanan Emendere Fay Zonu ve buna bağlı fay kolları üzerinde meydana geldiği tespit edildi. Bu durumun, bölgedeki eski kırık zonlarının yine faal hale geldiğini gösterdiği belirtildi.
‘HİBRİT DEPREM’ SINIFINDA
Çalışmada, yaklaşık 2,5 ay arayla meydana gelen iki ana sarsıntının, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş zelzeleleri ile 24 Haziran 2026 Venezuela sarsıntılarında olduğu üzere birbirini tetikleyen ‘ikiz deprem’ sınıfında kıymetlendirilmesi gerektiği söz edildi. Bilim insanları ayrıyeten, Sındırgı’nın güneyindeki dağlık alanda 21 santimetreye ulaşan kalıcı çökme meydana geldiğini, ana şok ve artçı zelzelelerin vakit içerisinde jeotermal sistemi denetim eden Emendere Fay Zonu boyunca güneydoğuya hakikat göç ettiğini belirledi. Araştırmacılar, Batı Anadolu’daki klasik tektonik sarsıntılardan farklı olarak Sındırgı zelzelelerinin sırf tektonik gerilimle açıklanamayacağını, bölgedeki jeotermal sistem sebebiyle yerin derinliklerinde dolaşan gaz fazındaki akışkanların basınç boşalımına bağlı kırılmaların da zelzele oluşumunda tesirli olduğunu kıymetlendirdi. Bu sebeple Sındırgı sarsıntılarının ‘hibrit deprem’ sınıfında ele alınması gerektiği kaydedildi.
21 SANTİMETRELİK ÇÖKME
Bilim insanları, zelzelelerin akabinde Sındırgı’nın güneyindeki dağlık alanda 21 santimetreye ulaşan kalıcı çökme meydana geldiğini belirledi. Ana şok ve artçı zelzelelerin vakit içerisinde jeotermal sistemi denetim eden Emendere Fay Zonu boyunca güneydoğuya yanlışsız göç ettiği tespit edildi.
Öte yandan çalışmada yer alan Coulomb gerilme tahlili sonuçları, bölgedeki gerilim birikiminin 27 Ekim’deki zelzelenin güneydoğusuna, Yüreğil-Benlieli çizgisi boyunca kanalize olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, elde edilen bulguların karmaşık zelzele düzeneklerinin anlaşılmasında tek bir disiplinin değil; çok yönlü ve bütüncül bilimsel yaklaşımların değerini kanıtladığını vurguladı.