Açıklanan resmi datalar, Türkiye genelinde yükseköğrenim görme oranlarındaki artışı ve vilayetlerin eğitim sürelerindeki değişimi ortaya koydu. 25-34 yaş kümesindeki genç yetişkin nüfus incelendiğinde, yükseköğretim mezuniyet oranlarında bayanların erkekleri geride bıraktığı saptandı. Global ölçekte ise Türkiye, yüzde 44,9’luk üniversite mezuniyeti oranıyla yüzde 48,7 olan OECD ortalamasına yaklaşma eğilimini sürdürüyor.
KADIN MEZUNLARIN ORANI ERKEKLERİ GERİDE BIRAKTI
Eğitim istatistiklerinin cinsiyet dağılımı raporuna nazaran, 25-34 yaş kümesindeki bayanların yükseköğretim mezuniyet oranı büyük bir değişim gösterdi. 2008 yılında bu yaş kümesindeki bayan mezunların oranı yüzde 12,5 iken, 2025 yılı prestijiyle bu data yüzde 50,3’e ulaştı. Tıpkı yaş kümesindeki erkeklerin yükseköğretim mezuniyet oranı ise 2008’deki yüzde 14,6 düzeyinden 2025 yılında yüzde 41,0’e yükseldi. Bu sonuçlarla genç bayan nüfusunun yarıdan fazlasının yükseköğretim diplomasına sahip olduğu tescillendi.
EN YÜKSEK ARTIŞ ŞIRNAK VE HAKKARİ’DE KAYDEDİLDİ
2025 yılı datalarına nazaran, Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim mühleti 9,6 yıl olarak hesaplandı. Bu mühlet erkeklerde 10,3 yıl, bayanlarda ise 8,9 yıl olarak kayıtlara geçti. 10,9 yıllık ortalamasıyla Ankara, Türkiye’nin ortalama eğitim müddeti en uzun kenti unvanını korudu. Ankara’yı sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Listenin son sırasında 7,6 yılla Ağrı yer alırken; Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van alt sıralardaki öteki vilayetler oldu.
2016-2025 yılları ortasında ortalama eğitim mühletini en çok artıran vilayetler incelendiğinde ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki yükseliş dikkat çekti. Eğitim mühleti artış suratında şampiyon olan vilayetler şu formda sıralandı:
- Şırnak: %48,5 artış
- Hakkari: %40,4 artış
- Muş: %35,7 artış
- Şanlıurfa: %35,5 artış
- Van: %33,1 artış
Eğitim mühleti artış suratının en düşük kaldığı vilayetler ise altyapı doymuşluğuna ulaşan Ankara (yüzde 13,2), Eskişehir (yüzde 14,5) ve Tekirdağ (yüzde 14,6) olarak belirlendi.
EBEVEYN EĞİTİMİNİN ÇOCUKLARA TESİRİ DATALARA YANSIDI
TÜİK raporunda, 6 yaş ve üzeri nüfustaki okuma yazma bilenlerin oranının 2008 yılındaki yüzde 91,8 düzeyinden 2025’te yüzde 97,9’a yükseldiği bildirildi.
Araştırmanın ebeveyn eğitim düzeyinin çocuklar üzerindeki tesirini inceleyen kısmında ise çarpıcı sonuçlar elde edildi. Datalara nazaran, annesi üniversite mezunu olan bireylerin yüzde 84,2’si yükseköğretimi muvaffakiyetle tamamlıyor. Babası üniversite mezunu olan bireylerde bu oran yüzde 80,4 düzeyinde kalıyor. Öte yandan, annesinin eğitim düzeyi ortaokul ve altı olan fertlerin ise sadece yüzde 29,4’ünün yükseköğretime erişebildiği saptandı.