Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi maksadıyla kimi adımlar atılacak.
Prim tabanının genişletilmesi, tahsilatın artırılması ve yeni çalışma biçimlerine ahenk sağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda demografik gelişmelerin sosyal güvenlik istikrarına tesirleri de dikkate alınacak.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 yılı bilgilerine nazaran, ülkede 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus 5 yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 şahsa ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı da yüzde 11,1’e çıktı. Ülkedeki yaşlı nüfus 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken toplam nüfus içindeki oranı yüzde 9,5’ti.
Geçen yıl sonu prestijiyle yaşlı nüfusun yüzde 62,9’u 65-74 yaş kümesinde, yüzde 27,9’u 75-84 yaş kategorisinde yer alıyor. 85 ve daha üzeri yaş kümesindeki nüfus yüzde 7,8’lik bölümü oluşturuyor. Türkiye’de 100 yaş ve üzerinde 8 bini aşkın insan yaşıyor.
UZUN DÖNEMLİ BAKIM SİGORTASI İÇİN ALTYAPI OLUŞTURULACAK
Devlet bu göstergeleri ve doğurganlıktaki düşüş eğilimini de dikkate alarak sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlayacak adımlar atılmasını kararlaştırdı. Bu kapsamda, “uzun devirli bakım sigortası”, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’a (OVP) konuldu. İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla uygulamaya dönük altyapı oluşturulacak. Yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar sebebiyle günlük ömür aktivitelerini tek başına gerçekleştiremeyen şahıslara meskende ya da kurumlarda sağlanan bakım takviyesinin daha da güçlendirilmesi hedefleniyor. Meskende sıhhat ve palyatif bakım hizmetleri, süreklilik arz eden hizmetler haline getirilecek. Uzaktan sıhhat hizmetleriyle bütünleşik bir yapı hedefleniyor.
Böylece, artan yaşlı bağımlılık oranı ve aileler üzerindeki bakım yükü hafifletilmiş olacak.
Bakım iktisadının güçlendirilmesi amacı, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik siyasetler arasında yer alıyor. Program devrinde sıhhat hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik adımlar atılacak. Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk tahlilini ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan kontrol modelleri geliştirilecek.
Veri tahlili yoluyla geri ödeme kriterleri incelenecek, paha bazlı geri ödeme formülleri yaygınlaştırılacak. Süratli artış gösteren kümelerde harcamaların aktifleştirilmesi sağlanacak. Yeni yılın birinci çeyreğinde bu hususta somut çıktıların üretilmesi öngörüldü.
Ayrıca, Sağlık Market uygulaması daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak halde genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecek. Üniversite hastanelerinin yönetim modeli de eğitim, araştırma ve hizmet işlevleri bakımından faal ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı sağlaması hedefleniyor.
“İSTİHDAMDA DAHA UZUN SÜRE KALMA” HEDEFİ
Yeni OVP kapsamında, şahısların daha uzun müddet istihdamda kalmasını teşvik eden, adaleti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemelerin de hayata geçirilmesi planlanıyor.
Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, kapsamda yer almayan kümelerin sisteme girişlerinin sağlanması için farklı meslek ve gelir kümelerine yönelik uygulamalar geliştirilecek.
İlgili mevzuat, değişen iş gücü piyasası şartlarına ve yeni jenerasyon esnek çalışma biçimlerine daha uyumlu hale getirilecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri aktifleştirilecek.
Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek data paylaşımı artırılacak ve uzun devirli mali sürdürülebilirliğe ait göstergeler tertipli olarak izlenecek.