BD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), Pasifik Okyanusu’ndaki sıcaklık ve rüzgar sistemlerini değiştirerek dünya genelinde hava şartlarını etkileyen doğal iklim olayı El Nino’nun 2026 sonunda rekor düzeye ulaşabileceğini bildirdi. Bilim insanları, El Nino’nun tesirinin 2027’de global sıcaklıkları daha da yükseltebileceğini ve kuraklık, aşırı yağış, sıcak hava dalgaları ile orman yangını risklerini dünyanın farklı bölgelerinde artırabileceğini belirtiyor.
Pasifik Okyanusu’nda gelişen doğal iklim olayı El Nino’nun, yılın ilerleyen aylarında rekor düzeye ulaşabileceği belirtildi. Meteoroloji ve iklim kurumlarının son iddiaları, mevcut El Nino’nun çağdaş ölçüm periyodunun en güçlü örneğine dönüşebileceğine işaret ediyor.
Birleşik Krallık’ın ulusal meteoroloji kurumu Met Office’in Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Prof. Adam Scaife, “Bunun gibisi görülmemiş bir olay olduğu konusunda açık olmalıyız. Tahminlerimizde daha evvel hiç bu kadar güçlü bir El Nino sinyali görmedim” dedi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) da mevcut El Nino’nun 1950’ye kadar uzanan data setindeki en güçlü olay haline gelme ihtimalini yüzde 69 olarak hesaplıyor.
EL NINO NEDİR?
El Nino, Pasifik Okyanusu’nda ekseriyetle 2 ila 7 yılda bir ortaya çıkan doğal iklim döngüsünün sıcak evresi olarak tanımlanıyor.
Normalde doğudan batıya esen alize rüzgarlarının zayıflamasıyla okyanusun batısında biriken sıcak sular Orta ve Doğu Pasifik’e yanlışsız yayılıyor. Bu değişim, okyanustan atmosfere aktarılan ısıyı ve atmosferdeki rüzgar ile yağış sistemlerini etkileyerek farklı bölgelerde kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık mümkünlüğünü değiştirebiliyor.
Ancak bu yılki El Nino, olağan dışı süratle güçlenmesi ve çağdaş ölçüm devrinin en güçlü örneğine dönüşme ihtimali sebebiyle evvelki döngülerden ayrılıyor.
Miami Üniversitesi’nden iklim bilimci Emily Becker, Pasifik’te olağandan sıcak yüzey sularının birkaç ay boyunca kalmasının bölgedeki bulut ve fırtına oluşumunu değiştirdiğini ve bunun “küresel atmosferin tamamında zincirleme etkiler” yaratabildiğini söyledi.
NOAA İklim Tahmin Merkezi’nden Michelle L’Heureux da El Nino güçlendikçe kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık üzere beklenen tesirlerin görülme mümkünlüğünün arttığını, lakin tek tek hava olaylarının direkt El Nino’ya bağlanamayacağını belirtti.
“2027’NİN KAYITLARDAKİ EN SICAK YIL OLMA İHTİMALİ ÇOK YÜKSEK”
El Nino’nun gücünün ölçüldüğü Orta Pasifik’teki Niño 3.4 bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının son 30 yıl ortalamasının yaklaşık 2,6 derece üzerinde seyrettiği bildirildi.
İklim kestirimleri, bu farkın kasım ayında 3,9 dereceye kadar çıkabileceğine işaret ediyor. Bu düzey, 2015’teki güçlü El Nino sırasında kaydedilen yaklaşık 3 derecelik farkın da üzerinde. Met Office ise sıcaklık farkının yılın ilerleyen aylarında 3 dereceyi aşabileceğini öngörüyor.
İklim bilimciler Zeke Hausfather ve Andrew Dessler’in hesaplamalarına nazaran, güçlü El Nino, insan kaynaklı uzun vadeli global ısınmanın üzerine süreksiz olarak yaklaşık 0,3 derece ekleyebilir. Bu senaryoda 2027’de global ortalama sıcaklığın sanayi öncesi devrin yaklaşık 1,76 derece üzerine çıkabileceği varsayım ediliyor.
Met Office iklim bilimci Dr. Nick Dunstone ise kurumun değerlendirmesinde, “Güçlü El Nino periyotlarında okyanustan atmosfere kıymetli ölçüde daha fazla ısı aktarılıyor ve bu da global ortalama sıcaklıkları yükseltiyor. Bu tesir bilhassa El Nino’nun kış aylarında tepeye ulaşmasını izleyen yılda daha besbelli hale geliyor. Bu sebeple 2027’nin, 2024’ü geride bırakarak kayıtlardaki en sıcak yıl olması ve global sıcaklığın sanayi öncesi periyodun 1,5 derece üzerine bir defa daha süreksiz olarak çıkması ihtimali çok yüksek” dedi.
İNSAN KAYNAKLI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EL NINO’NUN ETKİLERİNİ NASIL ARTIRIYOR?
Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği sebebiyle yükselen sıcaklıkların El Nino ile irtibatlı aşırı hava olaylarını daha şiddetli hale getirebildiğini belirtiyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcak okyanusların iklim sistemine daha fazla ısı ve nem aktarmasının El Nino ile irtibatlı sıcak hava dalgaları ve yoğun yağışları daha şiddetli hale getirebildiğini bildiriyor.
NOAA’ya nazaran de daha sıcak atmosferin daha fazla nem tutması El Nino’nun yağış getirdiği bölgelerde yağışların şiddetini artırabilirken, uzun vadeli sıcaklık artışı toprağın daha fazla nem kaybetmesine ve kuraklığın ağırlaşmasına yol açabiliyor. Bu sebeple birebir El Nino nizamının daha sıcak bir iklimde daha ağır sonuçlar doğurduğuna işaret ediliyor.