Bir ürünün üzerinde light yazdığında çoğumuzun aklına doğrudan daha sağlıklı ve kilo vermeye uygun bir seçenek geliyor. Oysa light ifadesi ürünün belirli bir özelliğinin standart ürüne kıyasla azaltıldığını anlatabiliyor. Bu enerji, şeker veya yağ gibi bir besin öğesi olabiliyor.
Bir ürünün üzerinde light yazdığında çoğumuzun aklına doğrudan daha sağlıklı ve kilo vermeye uygun bir seçenek geliyor. Ancak light ifadesi ürünün belirli bir özelliğinin standart ürüne kıyasla azaltıldığını anlatabiliyor. Bu enerji, şeker veya yağ gibi bir besin öğesi olabiliyor. Bu nedenle yalnızca light kelimesine bakıp karar vermek yerine neyin azaltıldığını kontrol etmek gerekiyor. Diyetisyen Aydın da sıfır kalorili ya da light olarak satılan hiçbir ürünün tek başına sağlıklı anlamına gelmediğini belirtiyor.
Diyetisyen Nazlı Aydın’ın tüketicilere verdiği en önemli tavsiyelerden biri oldukça basit. Paketi elinize aldığınızda ön taraftaki büyük yazılar yerine arka tarafını çevirin. Aydın, “Bir ürünün gerçekten sağlıklı olup olmadığını anlamak için paketin ön yüzüne değil, arka kısmındaki içerik listesine bakmamız gerekiyor” diyor. Özellikle içeriğin mümkün olduğunca sade olmasına dikkat edilmesini öneriyor.
Şekersiz ibaresi de çoğu kişinin ürünü hiç düşünmeden sepete atmasına neden olabiliyor. Aydın ise ürünlerin içeriğinde glikoz şurubu, fruktoz şurubu, nişasta türevleri veya rafine karbonhidratlar bulunabileceğini belirterek etiketin tamamının okunmasını öneriyor. “Tamam, ürün şekersiz olarak geçiyor olabilir ancak içerisine farklı şeker türevleri eklenmiş olabilir” diyen Aydın, bu nedenle yalnızca ambalajın ön yüzündeki ifadelerle yetinilmemesi gerektiğini söylüyor. Özellikle toplam karbonhidrat ve şeker miktarına bakmak, içeceğin gerçekte ne sunduğunu anlamanızı kolaylaştırıyor.
Etiket okumayı zorlaştıran noktalardan biri de şekerin farklı isimlerle karşımıza çıkabilmesi. Glikoz, glikoz şurubu, fruktoz, fruktoz şurubu, invert şeker ve benzeri ifadeler içerik listelerinde görülebiliyor. Bu nedenle ürünün içerisinde doğrudan “şeker” kelimesini görememeniz tek başına yeterli değil. İçerik listesinin yanında besin değerleri tablosundaki şeker miktarına da göz atmanız gerekiyor. Özellikle sık tükettiğiniz içeceklerde bunu alışkanlık haline getirmek markette seçim yapmayı çok daha kolaylaştırıyor.
Burada önemli bir ayrım da bulunuyor. Gerçekten sıfır kalorili ve şeker yerine düşük kalorili veya kalorisiz tatlandırıcı kullanılan bir içeceği, yüksek miktarda ilave şeker içeren klasik bir içecekle aynı kabul etmek doğru değil. Örneğin klasik gazlı içeceğin yerine gerçekten şekersiz bir versiyonunu tercih ettiğinizde şeker ve kalori alımınızı ciddi şekilde azaltabilirsiniz. Ancak bu durum ürünün sınırsız tüketilebileceği veya suyun yerini alabileceği anlamına gelmiyor. Günlük içecek tercihlerinin temelini yine suyun oluşturması en basit yaklaşım.
Aydın, tüketicilerin mümkün olduğunca sade içerikli ürünleri tercih etmesini ve çok sayıda katkı maddesi gördüklerinde ürünü yeniden değerlendirmelerini öneriyor. Etiketin anlaşılır olması günlük seçimlerde gerçekten işinizi kolaylaştırabilir. Ancak içerik listesinin uzun olması tek başına ürünün sağlıksız olduğunu göstermiyor. Aynı şekilde adını ilk kez gördüğünüz her madde de zararlı anlamına gelmiyor. Bu yüzden en pratik yol şeker, kalori, yağ ve tuz gibi sizin için önemli değerleri kontrol edip ürünleri kendi kategorileri içerisinde karşılaştırmak.
Diyetisyen Aydın’ın verdiği dikkat çekici örneklerden biri hurma. Doğal olduğu için doğrudan sağlıklı kabul edilen bir ürüne işleme sırasında şekerli şurup eklenmiş olabileceğini belirten Aydın, “Örneğin hurma alıyorsunuz ve sağlıklı bir tercih yaptığınızı düşünüyorsunuz. Ancak arka etiketi okuduğunuzda glikoz şurubuyla yıkandığını görebiliyorsunuz” diyor. Bu yüzden yalnızca diyet içeceklerde değil, kurutulmuş meyvelerden kahvaltılık ürünlere kadar paketli gıdaların tamamında etikete göz atmak faydalı.