LDLkolesterol yüksekliği sıhhat için riskli bir durum. Pekala ömür şekli değişiklikleriyle LDL’yi düşürmek mümkün mü? Tüm uğraşlarınıza karşın düşmüyorsa ne yapılmalı?
Test sonucunuz iç açıcı değilse kesinlikle ilaç mı kullanmanız gerekir? Bu sorulara açıklık getiren İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk ‘’Kolesterol yüksekliği kelam konusu olduğunda evvel sebebi sorgulanmalı. Zira ömür biçiminizden kaynaklanıyorsa bunları düzeltmek daha gerçek bir yaklaşımdır’’ dedi ve şu bilgileri paylaştı:
Prof. Dr. Osman Erk
B tipi olanı tehlikelidir
LDL berbat huylu, HDL uygun huylu kolesterol olarak bilinmektedir. LDL, yağ ve kolesterolü hücrelere dağıtan lipoprotein formudur, HDL ise damarlarda biriken kolesterolü tekrar karaciğere taşır. LDL kolesterolün, A ve B olmak üzere iki farklı tipi vardır.
A tipi zararsız olarak nitelendirilmekte, B tipi ise kalp krizinin hatalısı olarak bedellendirilmektedir. A tipi kolesterol kanda yüzer, büyük olduğu için damar içini örten endotel hücrelerinin altına sızması zordur ve damar sertliğine yol açmaz.
Damar sertliği ve kalp krizine yol açan B tipi LDL’ler sıklıkla rafine karbonhidrat tüketimi ve insülin direnciyle bağlantılıdır. Rafine undan yapılan, başta ekmek olmak üzere tahıl eserleri, fruktozdan varlıklı mısır şurubu bu tıp LDL ve trigliserid yüksekliğine yol açar.
Hangi kıymetler risklidir?
Kötü kolesterol (LDL) bedelinin 160 mg/dL ve üzeri olması yüksek ve tehlikeli kabul edilir. 190 mg/dL ve üzerindeki düzeyler ise ciddi risk grubu oluşturur. Fakat kalp hastalığı yahut şeker hastalığı olanlarda 70 mg/dL’nin zerindeki pahalar bile riskli sayılabilir.
Kalbi nasıl tesirler?
Kolesterol yüksekliği bir risk faktörüdür lakin risk faktörlerinden yalnızca biridir. Sigara, obezite, hipertansiyon, gerilim, diyabet, glisemik indeksi yüksek karbonhidratların tüketilmesi, hayvansal proteinler öteki kıymetli risk faktörleridir. Ne kadar risk faktörü bir arada olursa risk o kadar yüksektir. LDL kolesterolün yanı sıra, HDL kolesterol düşüklüğü ve trigliserid yüksekliği de kalp hastalığı açısından başka risk faktörleridir.
Yüksek LDL’nin sebepleri
Birçokfaktör LDL düzeyinizin yüksekmesine sebep olabilir. Nedeni genetikse değiştiremezsiniz. Lakin değiştirilebilir faktörlerle yüksek LDL’nizi düşürmeniz mümkün.
– Genleriniz: Aile üyelerinizde yüksek LDL kolesterol varsa, sizin de riskiniz yüksektir. (Erken yaşlarda başlar, sağlıklı beslenseniz ve ülkü kilonuzda olsanız bile kolesterolünüz düşmeyebilir. Bedeniniz, dışarıdan aldığınız besinlerden çok, kendi
kendine çok fazla LDL üretir yahut var olanı temizleyemez.)
– Yaşınız: Yaşlandıkça LDL kolesterol seviyeleriniz yükselir.
– Cinsiyetiniz: Bayanlarda menopoz sonrası LDL düzeyleri çoklukla daha yükselir.
– Yiyip, içtikleriniz: Yağlı etler, tam yağlı süt eserleri, unlu besinler, fast food eserleri yüksek ölçüde doymuş yağ ya da trans yağ içerir. Bu iki yağ çeşidi LDL kolesterolünüzü yükseltir.
– Kilonuz: Fazla kilolu olmak LDL kolesterolünüzü yükseltebilir.
– Tütün eserleri: Tütün kullanımı (elektronik sigara da dahil) güzel kolesterol olarak bilinen HDL kolesterolünüzü düşürür. Düzgün kolesterol ne kadar yüksekse LDL kolesterolün ziyanı o kadar azalır. Daha düşük HDL ise LDL düzeyinin yükselmesine yol açar.
– Kronik hastalıklar: Böbrek hastalığı yahut Diyabet üzere rahatsızlıklarınız varsa LDL düzeyiniz daha yüksek olabilir.
– İlaçlar: Tansiyon ilaçları üzere kimi hastalıklar için kullanılan ilaçlar LDL düzeyinizin yükselmesine sebep olabilir.
Ne vakit ilaç gerekebilir?
Ailesel yüksek LDL kolesterol hastalarının çok azı, yalnızca diyet ve hayat üslubu değişiklikleriyle kolesterol düzeylerini düşürebilir. Çoklukla kolesterol düşürücü ilaçlara muhtaçlık duyabilir. Alışılmış doktor kontrolünde kullanılmalıdır. İlaç tedavisiyle birlikte tekrar sağlıklı beslenme, hareket üzere hayat usulü değişiklikleri de kaidedir. Aslında büsbütün bitkisel beslenme 4 yıl üzere bir müddet içerisinde kalp krizi ve inme riskini % 60 oranında engellerken, kolesterol ilaçlarında bu oran % 3 civarındadır. Bitkisel beslenme sistemi, kolesterol ilaçlarından 20 kat daha tesirlidir.
KAN YAĞLARI
Yanlış besleniyor olabilirsiniz
LDLkolesterol yüksekliğinde sıhhatsiz beslenmenin tesiri büyük… Başta rafine şeker ve fazla kalori alımı kolesterol yüksekliğine sebep olur.
Araştırmalar, çözünebilir lifin LDL kolesterolünüzü düşürebileceğini göstermektedir. Posa bedeninizde kolesterol emilimini maniler. Posa zengini baklagil, tam tahıl, çiğ kuruyemişlerin yanı sıra bol zerzevat, ölçülü meyve tüketimi LDL kolesterolün düşürülmesinde tesirlidir. Akdeniz biçimi beslenirseniz kolesterol ve tansiyonunuz düşer, Kilo vermiş olursunuz.
Özetle hazır yiyecek ve içeceklerden kaçının, sağlıklı yağ içeren zerzevat yemekleriyle beslenin. Atıştırmalıklarınız zerzevat, kuruyemiş olsun. Geç saatlerde yemek yemeyin. Bol su için.
Ancak diyet yapmadan, istediğiniz her şeyi yiyip içip, sigara kullanıp bu haplarla kolesterolü düşürmeye çalışmak hakikat değil. Öncelikle ömür stilinizi düzeltmelisiniz.
YOL HARİTANIZ
İşte başta sağlıklı beslenmenin yanı sıra üzere LDL’yi ilaçsız düşürme yolları…
– Daha fazla hareket edin. Günde en az 1 saat tempolu yürüyüş yapın. TV karşısında oturmak ya da saatlerce cep telefonuna bakmak yerine meskende, bahçede jimnastik ve tartı çalışmaları yapın.
– Stresinizi de yönetin. Sizi üzen, tasa yaratan ortamlardan uzaklaşın, iş yoğunluğunuz varsa arada mola verip nefes idmanları yapın (derin nefes alıp verin), sizi rahatlatacak küçük molalar verin.
– Sağlıklı kiloda kalın.
– Bazı ilaçlar da LDL’nizi yükseltir. Kendiniz dozunu artırıp, azaltmayın. Gerekli düzenlemeleri doktor kontrolünde yapın.