Milyonlarca şoförün cebinde taşıdığı yeni tip çipli ehliyetlerin arka yüzü, hayati ayrıntılar barındırıyor. Sürücü evrakının arka tarafındaki 12. maddede yer alan ve pek çok kişinin “sıradan rakamlar” sandığı kodlar, trafikte hem önemli idari para cezalarına hem de mümkün kazalarda sigorta krizlerine yol açıyor.
Peki ulusal idari kısıtlama sınıfındaki 100+ kodları ne manaya geliyor ve şoförleri bekleyen riskler neler? İşte ayrıntılar…
GÖZDEN KAÇAN KODLAR BAŞINIZA İŞ AÇABİLİR
Sürücü adaylarının sıhhat raporu süreçlerinde İl Sağlık Müdürlüğü komiteleri tarafından ehliyetlere işlenen 100 ve üzeri kodlar, şoförün aracı kullanma koşullarını direkt kısıtlıyor. Türkiye’de en yaygın karşılaşılan kodlardan biri olan 102 (Ambulans, ticari araç yahut resmi araç kullanamaz) kodu, bilhassa panelvan, hafif ticari ve motorlu kurye araçlarını kullanan şoförleri direkt ilgilendiriyor.
Ehliyetinde 102 kodu bulunan bir kişi, ruhsatında “ticari” ibaresi yer alan hiçbir aracı ve resmi kurumlara ilişkin taşıtları hukuken kullanamıyor. Uygulama noktalarında polis kontrolüne takılan şoförler, ehliyet sınıfları yetse dahi “kısıtlama koduna uymamak” gerekçesiyle yüksek ölçüde idari para cezasıyla karşı karşıya kalıyor.
DÜZENLİ SAĞLIK KONTROLÜNÜ KAÇIRANA CEZA YAĞIYOR
Bir öteki tehlike ise 103 (Sağlık raporu yenileme süreleri) kodu altında bâtın. Diyabet, epilepsi, uyku apnesi yahut muhakkak kalp rahatsızlıkları bulunan şoförlere verilen bu kodlar; şahsa makul dönemlerle sıhhat denetiminden geçme mecburiliği getiriyor:
UygunEhliyet.com
103.01: Yılda bir sıhhat denetimi
103.02: İki yılda bir sıhhat denetimi
103.05: Beş yılda bir sıhhat denetimi
Ehliyetinde 103.01 yazan bir şoför, her yıl sıhhat raporunu yenileyip sisteme işletmekle yükümlü. Mühleti dolduğu halde sıhhat denetimine girmeyen bireylerin ehliyet yetkisi süreksiz olarak askıya alınıyor. Trafik kontrollerinde rapor mühletinin geçtiği fark edilirse, bireye “geçersiz ehliyetle araç kullanmak” maddesinden süreç yapılıyor.
KAZA ANINDA SİGORTA HASARI ÖDEMEYEBİLİR
Ehliyetteki kısıtlama kodlarının ihlal edilmesi, muhtemel bir kaza anında maddi yıkıma da taban hazırlıyor. Sigorta uzmanları uyarıyor: Ehliyetinde 102 kodu olup ticari araçla kazaya karışan ya da 103 kuralını ihlal edip mühleti dolmuş sıhhat raporuyla direksiyon başına geçen şoförler “kusurlu ve mukavele kaidelerine aykırı” kabul ediliyor. Bu durumlarda kasko ve mecburî trafik sigortaları, meydana gelen hasar bedelini ödemeyi reddedebiliyor yahut ödediği tazminatı rücu ederek direkt şoförden tahsil edebiliyor.