Adalarımızı işgal eden, Türk azınlığı yok etmek için planlı bir çalışma yürüten Yunanistan, son olarak Batı Trakya Türk Azınlığına ait sekiz ilkokulu daha kapattı. Bu karar, birkaç köy okulunun öğrenci sayısı münasebet gösterilerek kapatılmasından ibaret değil. Batı Trakya Türklerinin eğitim haklarının ve Türk kimliğini gelecek jenerasyonlara aktarma imkanları da sistematik biçimde daraltılıyor.
Yunanistan’ın bu ay içinde aldığı kararla Batı Trakya Türk Azınlığına ait sekiz ilkokulu daha kapattı. Dışişleri Bakanlığımız, 19 Temmuz’da yaptığı açıklamayla kararı kınadı, son kapatmalarla birlikte aktif azınlık ilkokullarının sayısının 76’ya düşürüldüğünü duyurdu. Bakanlık, İskeçe 1. Türk Azınlık İlkokulunda birinci sınıf kayıtlarına yeni maniler çıkardı.
DİLİ, KİMLİĞİ, HAFIZASI
n İmzalanışının 103. yıldönümünü kutladığımız Lozan Antlaşması için, “Türkiye’nin Tapusu” diyoruz. Lozan’dan üç yıl sonra hazırlanan 1926 tarihli Trakya Genel Valiliği kayıtlarında 307 Türk azınlık ilkokulu bulunuyordu. Bugün yaklaşık 150 bin Türk’ün yaşadığı Batı Trakya’da okul sayısının 76’ya düşürülmesi yalnızca öğrenci azlığıyla açıklanamaz. Mavi Vatan doktrini başta olmak üzere deniz hukuku, memleketler arası münasebetler ve global stratejiler bahislerinde çalışmalar yapan TÜRK DEGS’in (Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi) kurucusu, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı eski Kurmay Başkanı Doç. Dr. Cihat Yaycı’ya Yunanistan’la ilgili gelişmeleri sordum. Şunları anlattı:
“Yunanistan gereksinim duyulan yerlerde yeni Türk okullarının açılmasına da müsaade vermiyor. Türkçe-Yunanca çift dilli anaokulu talepleri karşılanmıyor. Her yıl yaklaşık bin öğrencinin azınlık ilkokullarından mezun olduğu bölgede sadece iki Türk azınlık ortaokulu-lisesinde eğitim-öğretim yapılıyor. Bunların fiziki kapasiteleri de muhtaçlığı karşılamıyor. Türk nüfusu bölgede varlığını koruduğu hâlde Türk okulları birer birer ortadan kaldırılıyorsa maksat direkt doğruya Türk toplumunun dili, kimliği, hafızası ve geleceğidir.
Cihat Yancı
İKİ ÖĞRENCİLİ RUM OKULU
Ülkemizdeki Rum azınlık okullarıyla, Batı Trakya’daki Türk okullarını karşılaştırdığınızdaortada son derece açık bir yaklaşım farkı var. Türkiye, Rum Ortodoks toplumunun nüfusu önemli biçimde azalmış olmasına karşın azınlık okullarını öğrenci sayısını mekanik bir münasebet olarak kullanarak sistematik biçimde kapatmıyor. Tersine, yıllarca kapalı kalmış okulların tekrar açılmasına izin veriyor.
Gökçeada’daki Rum ilkokulu, 49 yıllık aranın akabinde 16 Eylül 2013’te sırf dört öğrenciyle eğitime başlamıştı. Bir sonraki eğitim yılında öğrenci sayısı ikiye düştüğünde bile okul kapatılmadı. Gökçeada’daki Rum ortaokulu ve lisesi de 2015 yılında tekrar faaliyete geçirildi.
Türkiye böylece yalnızca mevcut bir okulu korumakla kalmamış, uzun yıllar kapalı tutulan Rum eğitim kurumlarını yine açtı. Ayrıyeten Bozcaada Rum Ortodoks Kilisesi Vakfının açtığı dava sonrasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin verdiği karar uyarınca kilise, mezarlık ve ibadet emelli kimi taşınmazların vakfa iadesi yönünde adımlar attı.
TÜRKİYE’YE YERLEŞENE DESTEK
Gökçeada ve Bozcaada’daki Rum toplumunun yine canlandırılmasına yönelik eğitim, vakıf, mülkiyet, kültür ve geri dönüş çalışmaları Yunanistan’daki İmroz ve Bozcaada kuruluşları tarafından da maddi olarak destekleniyor. Örneğin 2024’te düzenlenen Pan-İmroz Konferansı ve konserinin gelirleri Gökçeada’daki Rum okullarına aktarıldı, aktifliğin açık maksadı Rum nüfusunu artırmak, okulları güçlendirmek ve Ada’ya geri dönüşü desteklemek olarak açıklandı. Ayrıyeten kişi başına belirlenmiş bir yerleşim ödeneği meblağı da bu adalara yerleşenlere veriliyor.
Esas çelişki şu: Türkiye birkaç bin kişilik Rum Ortodoks toplumunun iki öğrencili okulunu bile açık tutarken, Yunanistan yaklaşık 150 bin Türkün okullarını kapatıyor.”
SESSİZ ASİMİLASYON
Emekli Tümgeneral Cihat Yaycı, Yunanistan’ın maksadının Batı Trakya Türklerini bir günde ortadan kaldırmak değil, uyguladığı uzun vadeli, planlı bir teknikle Türk kimliğini görünmez hâle getirmek, Türk toplumunun kurumlarını zayıflatmak, ekonomik hayatını sonlandırmak ve gençleri bölgeden göçe mecburî bırakmak olduğunu söyledi. Yaycı, mevzuyu şöyle açtı:
“1920’li yıllarda Batı Trakya nüfusunun yaklaşık yüzde 65’ini oluşturan Türk toplumunun bölgedeki nüfus oranı bugün yüzde 30’lar seviyesine geriledi. Türklerin 1923’te yüzde 84 civarında olduğu tabir edilen toprak sahipliği de yaklaşık yüzde 25’lere düştü. Bu gerileme sadece doğal nüfus hareketleriyle açıklanamaz. Geçmişte Türklerin taşınmaz satın alması, iş kurması, ziraî araç ve traktör edinmesi çeşitli idarî metotlarla engellenmişti. Ekonomik olarak güçlenemeyen gençler göçe zorlanmış ve Türk nüfusunun bölgedeki tartısı azaltılmıştı.
1955 tarihli Yunan Vatandaşlık Kanunu’nun 19. maddesi, ‘Yunan kökenli olmayan’ şahısların vatandaşlıktan çıkarılmasına imkân tanıdı. Bu düzenleme kullanılarak çoğunluğu Batı Trakya Türklerinden oluşan on binlerce kişi vatandaşlıktan çıkarıldı. Yunanistan İçişleri Bakanlığınca açıklanan sayı 46 bin 638, Avrupa Irkçılık ve Hoşgörüsüzlük Komisyonunun tabir ettiği sayı ise yaklaşık 60 bindir.”
“MÜSLÜMAN AZINLIK” DENMESİ
Bir toplumu etkisizleştirmek için okulunu kapatır, toprağını azaltır, müftüsünü tanımaz, vakfına el koyar, derneğinin ismindeki “Türk” sözünü yasaklar ve gençlerini göçe zorlarsınız; bütün bu uygulamaların toplamı “Sessiz asimilasyondur.”
Lozan’da “Müslüman azınlık” denmesi, Batı Trakya’daki toplumun Türk olmadığı manasına gelir mi? Batı Trakya’daki gelişmeleri yakından izleyen Yaycı, “Kesinlikle gelmez” dedi ve açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Lozan Barış Antlaşması’nda azınlık statüsü din aslına nazaran düzenlendiği için ‘Müslüman azınlık’ sözü kullanıldı. Türk-Yunan nüfus mübadelesi de etnik kökene değil, dinî aidiyete nazaran yapıldı. Fakat bu türel tarif toplumun ulusal kimliğini ortadan kaldırmaz. Lozan Konferansı tutanakları ve mübadele dışında kalanlara verilen evrakları açıktır. Batı Trakya’da kalanlar ‘Türk’, İstanbul’da kalanlar ‘Rum’ olarak tanımlanmış.
TÜRK OLDUĞUNU SÖYLEMELERİ YASAK
Yunan makamları 1950’li yıllarda da ‘Müslüman’ yerine ‘Türk’, ‘Müslüman okulu’ yerine ‘Türk okulu’ sözlerini kullandı. Trakya Valiliği 1954 ve 1955 yıllarında bu doğrultuda genelgeler yayımladı. Hasebiyle Türk kimliğinin reddi Lozan’dan değil, sonraki devirlerde geliştirilen siyasi tercihlerden kaynaklandı.
1927’de kurulan İskeçe Türk Birliği, isminde ‘Türk’ sözü bulunduğu gerekçesiyle kapatılmıştı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Yunanistan’ın dernekleşme özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmettiği hâlde karar tam olarak uygulanmadı. Bir topluma ‘Müslüman olabilirsiniz fakat Türk olduğunuzu söyleyemezsiniz’ demek temel insan haklarına alışılmamıştır.”
Yunanistan, bunları yaparken, Anayasa Mahkemesi kararıyla öbür özel okullarla birlikte kapatılan Heybeliada Ruhban Okulu ile ilgili de değerli gelişmeler var. Onu da yarın aktaracağım.