Mahkemenin bu kararı temyiz edildi. Evrakın Yargıtay’a gönderildiğini Türk basını, bu köşeden öğrendi. Dosya PTT aracılığıyla Yargıtay’a gönderildi. Yarın başlayacak olan Adli Tatil 1 Eylül’e kadar devam edecek. CHP’nin temyiz başvurusu Yargıtay’da incelenir mi, karar verilebilir mi?
ADLİ TATİLDE KARAR VERİLEBİLİR Mİ?
Yargıtay evresindeki bir belgede buna nöbetçi daire karar verebilir. Bu dairenin lider ve üyeleri 10 gün evvel Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu tarafından belirlendi. CHP davasının taraflarından birisinin yahut her ikisinin “İvedi görülmesi” talebi olursa, belgenin niteliği, kararın bir an evvel verilmesinde tarafların vazgeçilmez faydaları varsa, bilhassa verilecek karar, toplumun büyük bir bölümünü ilgilendiriyorsa bağımsız ve tarafsız yargının işin aslının görülmesi hakkında olumlu karar vermesi beklenebilir.
Adli tatilde görülecek davalar ve işler 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 103. maddesinde belirtiliyor. Bu maddenin (a) fıkrasına nazaran bir davada talep edilen “İhtiyati tedbir”le ilgili istemler asıl davadan bağımsız olarak incelenip önlemin devamı, kaldırılması, değiştirilmesi hakkında karar verilebilir. Bu birinci derece mahkemesinde uygulandığı üzere istinaf ve Yargıtay basamaklarında da uygulanabiliyor.
İşin temelinin isimli tatilde incelenebilmesi tıpkı maddenin (h) fıkrasında belirtilmiş. Buna nazaran bir davanın isimli tatilde incelenebilmesi için iki şarttan birinin bulunması gerekir: 1- Ya yasalarda eldeki davanın isimli tatilde görüleceğine dair bir karar olmalı ( örneğin nafaka, nüfus kayıt davaları, kadastro mahkemelerinde görülen davalar ) 2- Taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hızlı görülmesine karar verilmiş olmasıdır.
ÖNCELİK ÖRNEKLERİ VAR
Yargıtay Birinci Başkan Vekili ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığı’ndan emekli olan Erdal Sanlı, CHP hakkında verilen “butlan” kararının Yargıtay kademesinde neler olabileceğine ait sorularımı şöyle yanıtladı:
“Hukukta yol, asıldan evvel gelir. Hukuk tarzını düzenleyen 6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri kanunumuzun 103. maddesinde isimli tatilde hangi davalara bakılabileceği açıklanmıştır. O maddede belirtilen davalara bakılır. Davada taraflardan birisi ya da ikisi davanın isimli tatilde öncelikli olarak görülmesine ait talepte bulunursa, Yargıtay nöbetçi dairesince bu talep kabul edildiğinde davanın aslına bakılabilir.
Adli tatilde Yargıtay’da hukuk ve cezada nöbetçi birer daire bırakılır. Bu dairenin lider ve üyeleri Yargıtay Başkanlar Kurulu tarafından isimli tatilden evvel belirlenir. Oluşturulan Nöbetçi Hukuk Dairesi’nin lider ve üyeleri şayet CHP’nin, bu davanın acil olarak görüşülmesi yolunda bir talebi olursa, inceleyip ‘Evet bu davanın çabuk olarak görülmesi gerekir’ derse davanın aslına bakılır. Şunu da belirtmek gerekir ki önlem kararının kabul ya da reddi davanın temelinin kabul ya da reddi manasına gelmez.
TEDBİRİ KALDIRABİLİR
Bir de şu var: Davanın aslından farklı olarak evraktaki önlemle ilgili olarak bu önlemin kaldırılmasına kesinlikle bakılır. ‘Bakmam yahut bakamam’ diyemez. Önleme kesinlikle bakması lazım. O denli yahut bu türlü karar verecek.
İşin temeliyle ilgili olarak davanın isimli tatilde görülebilmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 103-h maddesine nazaran nöbetçi dairenin, ivedilik talebini kabul etmesi durumunda yasal olarak evrakın isimli tatilde incelenmesine yasal bir mani bulunmamaktadır. Mahkeme, işin temelini çözecek biçimde önlem kararı veremez. Bu sebeple, işin aslını çözen önlem kararının acilen incelenmesinde fayda var. Önlem kararıyla birlikte butlan kararı mutlaklaşmış üzere karar söz eder hale gelmiş olup bu konu mahkeme kararlarının uygulanması için katılaşması gerektiğine dair yasal buyruğu ortadan kaldırır.
ÖZGÜR ÖZEL DÖNEBİLİR
Mahkeme, önlemin kaldırılmasına karar verirse dava daha sonuçlanmadığından, bu dava daha yokmuş üzere eski idare yani Özgür Özel idaresi devam edecek. Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi önlem kararı vermeseydi Özgür Özel’in genel başkanlığı devam edecekti. Yargıtay ‘Ben önlemi kaldırdım’ derse, çabucak Özgür Özel eski misyonuna devam eder.
Özetle, Yargıtay Nöbetçi Mahkemesi önlemle ilgili karar vermek, CHP’nin önlemin kaldırılmasıyla ilgili talebini karşılamak zorunda. Bölge Adiye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin önlem kararı vermeseydi, Özgür Özel idaresi devam edecekti. Önlem kararı kaldırılırsa, Özgür Özel koltuğa yine oturacak. Yapılması gereken önlemin kaldırılması, davanın aslının da incelenmesi için ivedilik kararının istenmesi gerekir.”
Özetle, katılaşmış bir mahkeme kararıyla elde edilecek sonuç, birebir davada verilen önlem kararıyla elde edilemez. Bu yasal değildir.