Bilimsel mecmua Chemosphere’de yayımlanan yeni bir araştırma, piyasada yaygın olarak satılan kimi çay poşetlerinin sıcak suyla demlendiğinde içeceğe milyarlarca mikroplastik parçacık saldığını ortaya koydu. Laboratuvar testlerinde, bu parçacıkların insan bağırsak hücreleri tarafından emilerek hücre çekirdeğine kadar ulaşabildiği tespit edildi.
POLİPROPİLEN POŞETLER İLK SIRADA
Araştırma kapsamında piyasada sıkça tercih edilen üç farklı çay poşeti tipi incelemeye alındı: polipropilen, naylon ve selüloz.
Yapılan tahlillerde elde edilen sonuçlar şu biçimde: Polipropilen poşetler, mililitre başına 1,2 milyardan fazla parçacıkla en yüksek mikroplastik salınımını gerçekleştirdi.
Naylon poşetler, milyonlarca parçacık salımıyla ikinci sırada yer aldı. Selüloz poşetler ise başkalarına kıyasla daha az olmakla birlikte tekrar de kayda kıymet ölçüde parçacık bıraktı.
Çalışmanın muharrirlerinden Alba García-Rodríguez, plastik salınımının sıcak suyla temas, karıştırma süreci ve poşetlerin fizikî yapısından kaynaklandığını belirterek, insanların günlük olarak maruz kaldığı tek kullanımlık plastik ölçüsünün yüksekliğine dikkat çekti.
HÜCRE ÇEKİRDEĞİNE KADAR ULAŞIYOR
Araştırma takımı, çay poşetlerinden salınan mikroplastikleri denetimli bir laboratuvar ortamında insan bağırsak hücrelerine maruz bıraktı. Yapılan gözlemlerde hücrelerin bu plastikleri emdiği, birtakım parçacıkların ise hücresel faaliyetlerin merkezi olan hücre çekirdeğine (nükleus) kadar ulaştığı belirlendi.
Michigan Üniversitesi Çevre Sağlığı Bölümü’nden Prof. John Meeker, doğrudan tüketim gayesiyle üretilen bir besin maddesinde bu yoğunlukta mikro ve nanoplastik bulunmasının potansiyel olarak kaygı verici olduğunu kaydetti.
Columbia Üniversitesi’nden Ana Navas-Acien ise mikroplastiklerin insan sıhhati üzerindeki uzun vadeli tesirlerinin şimdi kesin olarak kanıtlanmadığını, bu alandaki çalışmaların şimdi başlangıç kademesinde olduğunu ve kesin klinik sonuçlar için daha fazla araştırmaya gereksinim duyulduğunu vurguladı.
“BİYOBOZUNUR” AMBALAJLAR DA PLASTİK SAYILIYOR
Çalışmada, etraf dostu yahut “biyobozunur” (polilaktik asit gibi) olarak pazarlanan çay poşetleri de test edildi. Elde edilen bulgulara nazaran, bu materyallerin tabiatta daha süratli çözünmek üzere tasarlanan yapıları sebebiyle, demlenme esnasında standart plastiklere kıyasla daha fazla nanoplastik saldığı tespit edildi.
Uzmanlar, ahşap ve mısır nişastası üzere alternatif materyallerde de üretim basamağındaki bulaşma (kontaminasyon) riskinin sürdüğünü söz etti.
UZMANLARDAN DÖKME ÇAY ÖNERİSİ
Araştırmacılar, çay tüketiminde mikroplastik maruziyetini sıfıra indirmek isteyen tüketicilere teklifte bulundu. Poşet çay yerine dökme (açık) çay tercih edilmesi, demleme esnasında paslanmaz çelik süzgeç yahut yine kullanılabilir filtrelerin kullanılması, günlük hayatta plastik ambalajlı besinler yerine cam saklama kaplarının tercih edilmesi.