İş yerlerindeki çalışma tertibi, mesai saatleri ve dinlenme hakları 4857 Sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle düzenlenmektedir. Mevzuatta açıkça yer almayan ya da uygulamada boşluk bulunan alanlar ise Yargıtay’ın emsal kararlarıyla netlik kazanmaktadır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma müddetleri ve buna bağlı fazla mesai fiyatı hesaplamalarını direkt değiştirecek yeni bir içtihata imza attı.
Karara nazaran, bilhassa uzun mesai yapan personellerin hak ettikleri ara dinlenme müddetleri yine tanımlandı.
MOLA SÜRELERİ FAZLA MESAİ HESAPLAMASINI NASIL ETKİLİYOR?
İş yerinde mola (ara dinlenme) mühleti, çalışanın dinlenme hakkı kapsamında kıymetlendirilmektedir. İşçinin günlük çalışma müddeti içinde ne kadar mola verdiği, bilhassa fazla çalışma (mesai) alacaklarının hesaplandığı davalarda kritik bir değer taşımaktadır.
Mahkemeler, çalışanın fazla çalışma müddetini belirlerken öncelikle iş yerinde geçirilen toplam mühletten yasal mola müddetini düşmektedir. Kalan mühlet haftalık çalışma limiti olan 45 saati aşıyorsa, fazla mesai fiyatı bu fark üzerinden hesaplanmaktadır. Münasebetiyle mola müddetinin uzun kabul edilmesi, hesaplanacak fazla mesai mühletini ve dolaylı olarak personelin alacağı fiyatı direkt etkilemektedir.
KANUNDAKİ MEVCUT MOLA SÜRELERİ
Ara dinlenmesi, İş Kanunu’nun 68’inci maddesinde düzenlenmektedir. Mevcut kanuna nazaran personellere verilmesi zarurî olan minimum mola mühletleri şu haldedir:
4 saat yahut daha kısa vadeli işlerde: En az 15 dakika,
4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar olan işlerde (7,5 saat dahil): En az yarım saat,
7,5 saatten fazla vadeli işlerde: En az 1 saat.
Yasal olarak belirlenen bu mühletler taban seviyededir. İşveren bu müddetlerden daha az mola kullandıramaz fakat kendi kararıyla mola mühletini uzatabilir. Ara dinlenme mühletleri, çalışma mühletinden sayılmamaktadır.
YARGITAY’DAN YENİ KARAR
İş Kanunu’nun 63’üncü maddesine nazaran günlük azami çalışma mühleti 11 saati aşamamaktadır. Yargıtay geçmişteki kararlarında, 7,5 saatten 11 saate kadar olan çalışmalarda ara dinlenmesini en az 1 saat, 11 saatten fazla çalışmalarda ise en az 1,5 saat olarak uygulamaktaydı.
Ancak Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın aktardığı bilgilere nazaran, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yakın tarihli (Karar Tarihi: 11 Şubat 2026, Esas No: 2026/552, Karar No: 2026/1099) yeni kararında bu mühletleri tekrar düzenledi.
Yargıtay, bir personelin açtığı davada mahallî mahkemenin verdiği kararı bozdu. İş mahkemesinin;
08.00 – 20.00 saatleri arasındaki çalışma için 1 saat,
08.00 – 21.00 ve 08.00 – 22.00 saatleri arasındaki çalışmalar için ise 1,5 saat ara dinlenmesi düşerek yaptığı hesaplama Yargıtay tarafından yanlışlı bulundu.
Yüksek mahkeme, ara dinlenme müddetinin;
12 saat süren çalışmalarda (Örn: 08.00 – 20.00 arası) 1,5 saat,
13 ve 14 saat süren çalışmalarda (Örn: 08.00 – 21.00 ve 08.00 – 22.00 arası) ise en az 2 saat kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
KESİNTİSİZ ÇALIŞMA İDDİALARI VE SOMUT DELİL ŞARTI
Bazı çalışanlar, açtıkları alacak davalarında mesai mühleti boyunca hiç mola vermeden aralıksız çalıştıklarını öne sürmektedir. Yargıtay, bu tıp tezlere ait yerleşik görüşünü korumaktadır.
Bir çalışanın günlük mesaisi içinde yemek, çay ve şahsî gereksinimleri için hiç ara vermeden çalışmasının hayatın olağan akışına alışılmamış olduğunu belirten Yargıtay, mola müddetlerinin yasal sonların dışında uygulandığını sav eden tarafın bu durumu somut ve kesin kanıtlarla ispatlaması gerektiğini vurgulamaktadır.