Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Hindistan ve Çin gibi dev komşularına kıyasla oldukça küçük olan Nepal, günümüzde dağcılık turizminin merkezi konumunda. Dünya üzerinde yüksekliği 8 bin metreyi aşan 14 dağ bulunuyor. Yaklaşık 30 milyon nüfusa sahip olan Nepal, bu 14 zirvenin 8’ine ev sahipliği yaptığı için dağcılık turizmi ülke ekonomisinin en önemli gelir kaynaklarından birini oluşturuyor. Ülkeye her yıl dünyanın farklı bölgelerinden binlerce kişi geliyor ve Everest Dağı da dahil olmak üzere dünyanın en zorlu zirvelerine tırmanmaya çalışıyor. Ancak dağcılık turizminin hayati önem taşıdığı ülkede, zirvesine çıkılması yasak olan bir dağ bu özelliğiyle öne çıkıyor. Yaklaşık 6 bin 900 metre yüksekliğe sahip olan Machapuchare (Balık Kuyruğu) Dağı, dağcılar için sadece uzaktan izlenmesi gereken bir manzara olarak dünyanın en el değmemiş yerlerinden biri olma özelliğini koruyor. Peki Balık Kuyruğu Dağı’nın zirvesine çıkılması konusundaki yasağın arkasındaki neden tam olarak ne?
Nepal hükümeti, 1962 yılında Machapuchare Dağı’na yönelik keşif gezilerini yasakladı ve bir daha tırmanış izni verilmeyeceğini açıkladı. Dağ, bu politikanın resmîleşmesinin ardından Nepal’deki diğer zirvelerden ayrıldı ve gizemli popülerliğiyle kendisinden daha yüksek dağları bile gölgede bıraktı. Hükümetin aldığı bu kararın arkasındaysa yerel bir inanış bulunuyordu.
HİNDU TANRISININ EVİ OLARAK GÖRÜLÜYOR
Machapuchare Dağı zirvesine çıkılmasına yönelik yasak, ülke nüfusunun büyük kısmının benimsediği Hinduizm inancına dayanıyor. Nepal nüfusunun yaklaşık yüzde 80’i Hindu inancına sahip. Bu durum Nepal’i, nüfusa oranla dünyanın en yoğun Hindu nüfusunu barındıran ülkelerinden biri yapıyor. Machapuchare Dağı, Hindular tarafından bu inancın en önemli tanrılarından biri olan Shiva’nın evi kabul ediliyor.
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Shiva, dünyadaki kötülükleri ve cehaleti yok eden, her şeyi yenileyen tanrı olarak görülüyor ve Himalayalar’da sakinleşmek için derin meditasyon yapan bir bilge olarak tasvir ediliyor. Alnındaki üçüncü gözü, elindeki üç dişli mızrağı ve boynundaki yılanıyla tanınan Shiva, Nepal’de yaşayan Hindulardan büyük bir saygı görüyor. Hükümet de yerel halkın bu inancına saygı göstermek adına dağın zirvesine tırmanış izni vermiyor.
Ancak buna rağmen geçmişte Machapuchare Dağı zirvesine yönelik bazı keşif seferleri yapıldığı biliniyor. Bu geziler arasında en dikkat çeken ve âdeta bir kırılma noktası olan sefer ise 1957 yılında gerçekleşti. Nepal Kralı Mahendra’dan özel izin alan ekibe, tırmanış müsaadesi tek bir şarta sadık kalacakları sözü üzerine verildi.
ZİRVEYE ÇIKMADAN DÖNDÜLER
Takvimler 1957 yılını gösterdiğinde Yarbay Jimmy Roberts liderliğindeki Britanyalı dağcı ekibi, tırmanış izni almak için Kral Mahendra’nın kapısını çaldı. Ancak İngilizlerin dağa tırmanmaya hazırlandığını öğrenen yerel halk bu duruma şiddetle karşı çıktı ve izin verilmemesini talep etti. Kral Mahendra ise bu noktada hem dağcıları geri çevirmemek hem de yerel halkın inançlarını incitmemek amacıyla ekibe özel bir şart koştu: Ekip dağa tırmanabilirdi ama zirveye kesinlikle ayak basılmayacaktı.
Yapılan bu özel anlaşmanın ardından Machapuchare Dağı tırmanışı 18 Nisan 1957’de başladı. Mayıs ayı boyunca devam eden tırmanış, 2 Haziran günü sona erdi. Dağcı ekip, hem hava şartlarının sertleşmesi hem de Kral Mahendra’ya verdikleri söze bağlılıkları nedeniyle dağın en yüksek noktasına yaklaşık 45 metre kala geri döndü. Yarbay Jimmy Roberts, dağda geçirdiği süre boyunca yerel halkın dağa atfettiği kutsallıktan çok etkilenmişti. Sefer tamamlandıktan sonra Nepalli yetkililere zirveye çıkışların sonsuza kadar yasaklanmasını tavsiye etti. Hükümet bu tavsiyeyi dikkate alarak 1962 yılında dağ zirvesine yönelik seferleri tamamen yasakladı.
Her yıl binlerce kişi dünyanı en yüksek noktası olan Everest’de dahil olmak üzere Nepal’de bulunan dağlara tırmanmak için geliyor
Machapuchare Dağı’na yönelik tek resmî tırmanış bu olsa da 1980’li yıllarda Yeni Zelandalı dağcı Bill Denz’in izin almadan dağa kaçak yollarla çıktığı ve zirveye ulaştığı iddia edildi. Denz hakkında ortaya atılan bu iddia; dağcının tek başına hareket etmesi ve 1983’te farklı bir zirvede çığ altında kalarak hayatını kaybetmesi nedeniyle hiçbir zaman kanıtlanamadı.
Machapuchare Dağı’na yönelik tırmanış yasağı günümüzde hâlâ devam ediyor. Nepal Turizm Bakanlığı zirve tırmanışlarını yasaklamış olsa da dağ eteklerindeki vadilerde trekking turlarına izin veriyor. Ayrıca dağa çok yaklaşılmaması şartıyla bölgede yamaç paraşütü ve helikopter turları da onaylanıyor. Machapuchare’dekine benzer tırmanış yasakları; yerel halkın inançları nedeniyle Nepal’deki Khumbila, Çin’deki Kailash ve Butan’daki Gangkhar Puensum dağlarında da uygulanıyor.