Derleyen: Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Oyuncak bebekler tarihten beri minik çocukların dünyasına eşlik ediyor, onların hayatı en masum ve saf taraftan algılama biçiminde önemli pay sahibi oluyor. Türkiye’de özellikle 90’lı ve 2000’li yıllarda diğer oyuncakların yerini almaya başlayan ve günümüze kadar da devam eden havalı oyuncak bebeklerden yıllar önce ise Türkiye’de popüler olan tek bir oyuncak bebek vardı, adı da ‘Fatoş’tu. Çocukların o dönemki tartışmasız 1 numarası ve ‘Barbie’si olan Fatoş bebeklerinin hikâyesi kedi şekilli bir peluşla başlayıp hatıralara kazınan binlerce oyuncakla devam etti. Hikâye bugün de genç neslin beğenisine sunulan oyuncaklarla devam ediyor.
İLK OYUNCAK OĞLUNUN DOĞUM GÜNÜ İÇİN
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
1971’de kurulan ‘Fatoş Oyuncak’ markasının kurucusu, oğluna doğum günü için kedi şekilli bir pelüş oyuncak alan bir anneydi. Fatoş İnhan, oğluna aldığı bu hediyenin korkunç yüz ifadesi ve sevimsiz görüntüsünün sebep olduklarından çok etkilenmiş ve tarihe geçecek kararı almıştı.
Fatoş İnhan, oğluna aldığı oyuncak kedinin, küçük çocuğu hüngür hüngür ağlatmasına çok üzülmüştü. Fatoş Hanım sevimli ve ilgi çekici oyuncakları artık kendi atölyesinde üretmek için en büyük adımı atmıştı. Herkes bilirdi ki başlamak bitirmenin yarısıydı.
Fatoş Hanım, annesinin dikiş makinesi ve Kanada’dan getirttiği oyuncak ayı patronları, pamuklar ve kumaşlarla ilk atölyesini 1971’de kurdu. Fatoş Oyuncakları’nın ilk üyesi ise turuncu renkli, sevimli ‘Tonton’ adında bir ayıcık oldu. Oyuncakların hikâyesi sadece ayıcıkla kalmayacaktı. Sevimli ayıyı kediler, köpekler, eşekler ve Barbie’yi andıran bebekler takip etti. Bu emeklerin sonunda oyuncaklar artık dev bir Türk markası olma yolundaydı.
2000’LERİN EFSANESİ 2 YILDA 4 KAT BÜYÜDÜ
1971 yılında İstanbul’un Fatih semtinde 40 metrekarelik bir alanda üretilen oyuncaklar herkes tarafından çok sevilmişti. Fatoş Oyuncakları kısa sürede büyümüş ve hediye almak isteyen çiftler ve ebeveynler için önemli bir alternatif haline gelmişti. Fatoş Hanım’ın eşi ise büyüyen bu oyuncakçıya bir isim vermek gündeme geldiğinde ‘Fatoş’ önerisini sunmuştu. Ölümsüz oyuncakçının adı da işte böyle seçilmişti.
1971’de Fatih’te bulunan 40 metrekarelik bir atölyede, peluş oyuncak üretimine başlan Fatoş İnhan, 1972’de İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’na (İMÇ), ardından 1973’te Fatih’te 180 metrekarelik bir mekâna taşındı. Üretim gücü gün geçtikçe büyüyen Fatoş Oyuncakları, 1975’te Maltepe’de bulunan, 2500 metrekarelik yeni tesisinde oyuncak bebek üretimine devam etti.
1976’da gerçekleştirilen kalıphane yatırımıyla tümü bünyesinde imal edilen sert ve yumuşak plastikten gülen, ağlayan, şarkı söyleyen, yürüyen, altını ıslatan, oynar gözlü bebek üretimine de başlandı. Fashion Doll olarak adlandırılan, kol ve bacakları eklemli, uzun saçlı oyuncak bebek üretimine ise 1986’da imza atıldı. Bu ilk seri, kıyafetlerine göre adlandırılmış 11 çeşit Sevgi Bebek’ten oluşuyordu. Tüketiciyle doğrudan buluşma kararı alan Türkiye’nin ilk oyuncakçısı, ilk satış mağazasını da Türkiye’nin ilk AVM’si olan İstanbul’daki Ataköy Turizm Merkezi’nde (Galleria) 1987’de açtı.
BARBİE LİSANSI ‘FATOŞ’UN
Takvimler, 1990’ı gösterdiğinde Fatoş oyuncakları, en çok talep gören marka haline gelmişti. Oyuncak sektörünün devi Fatoş İnhan, aslında o zamanlarda da oldukça ünlü Barbie bebeklerin Türkiye için üretim lisansını bile almayı başarmıştı. Hatta Türkiye’nin ilk Barbie’sini de ‘Lady’ isimli bir bebekle piyasaya sürdü. Özetle Fatoş İnhan’ın oyuncak sevgisi ve yaratıcılığı sayesinde, Türk oyuncakçılığının altın çağı yaşanıyordu.
Fatoş Hanım, dünyanın 40 girişimci kadınından biri seçilerek ödüllendirilmeye layık görüldü. Ne yazık ki 30 yıllık efsane oyuncakçılık girişiminin, 2001 yılında sonuna geliniyordu.
Çin’den ithal edilmeye başlanan oyuncaklar Fatoş Oyncakları’ndan daha kaliteli değildi. Aksine zararlı maddelerle imal edilmiş olması puan kaybetmelerine sebep oluyordu. Çin oyuncaklarının Türk oyuncak piyasasında ise ağırlığını koymasını sağlayan ana sebep ucuz olmasıydı.
‘YENİ NESİLLERİN HAYATINA GİRMEYE HAZIRLANIYOR’
Birçok kişi Çin yapımı oyuncakların kalitesiz olduğunun farkında olsa da ucuz fiyatlı oluşlarına kanmıştı ve Fatoş oyuncaklarına talep oldukça azalmıştı. Fatoş oyuncakları bünyesinde çalışan 300 oyuncak üreticisi, 30 yılın sonunda imalatı durdurdu.
Bugünlerde ise oyuncakçının internet sitesinde “Hem tasarımı hem üretimi Türkiye’de yapılan sevimli oyuncaklarıyla şimdi yeni nesillerin de hayatına girmeye, onların arkadaşı olmaya hazırlanıyor” ifadeleri yer alıyor. Fatoş’un olası dönüşü merakla bekleniyor.