2020’de YÖK’e ulaşan ihbarlarla başlayan yurtdışı lise diploması ve denklik incelemelerinde yüzlerce dokümanın mevzuata ters olduğu tespit edildi. CHP’li Uğur Kalkan, kimi kayıtların fiili yurtdışı eğitim olmadan yapıldığını öne sürerken, süreç Danıştay’ın kesin kararıyla sonuçlandı. Mahkeme, iptal edilen denklik ve kayıt süreçlerinin hukuka uygun olduğuna hükmetti.
YÖK İNCELEMESİYLE 450 DİPLOMA MERCEK ALTINA ALINDI
CHP’li siyasetçi Uğur Kalkan, 2020 yılında gelen ihbarlar üzerine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından başlatılan geniş kapsamlı incelemeye dikkat çekerek, sürecin Gaziantep, Şanlıurfa ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlükleri üzerinden yürütüldüğünü belirtti. Kalkan’ın aktardığına nazaran daha sonra başka illeri de kapsayacak formda genişletilen incelemelerde, yurtdışı lise diploması bulunan birtakım şahısların argüman ettikleri müddetlerde yurtdışına çıkış yapmadıkları tespit edildi. Emsal biçimde, lise eğitimini büsbütün yurtdışında aldığını beyan eden kimi öğrencilerin ise sırf kısa müddetli yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarının bulunduğu ortaya çıktı.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın YÖK’e gönderdiği resmi yazıda, 450 öğrenciden 419’una ilişkin denklik dokümanının mevzuata karşıt halde düzenlendiği tabir edildi. Bu tespitler sonrası kelam konusu kayıtların iptal edildiği belirtildi.
SURİYE GEÇİCİ HÜKÜMETİ DETAYI
Kalkan, sürecin geçmişine de dikkat çekerek, 2012 yılında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ABD’deki kimi okullardan alınan diplomalara ait sahtecilik uyarısı yaptığını hatırlattı.
Buna karşın 2015 yılında birtakım öğrencilerin bu çeşit diplomalarla mezun sayıldığı ve denklik dokümanı alabildiği söz edildi.
Ayrıca birtakım diplomaların Suriye kaynaklı olduğu, bu dokümanların düzmece olduğunun ise Gaziantep’te faaliyet gösteren Suriye Geçici Hükümeti tarafından tespit edildiği aktarıldı.
DANIŞTAY: KAYIT İPTALLERİ HUKUKA UYGUN
Diplomaları ve üniversite kayıtları iptal edilen öğrenciler süreci yargıya taşıdı. Lakin belge Danıştay’da katılaştı.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 2023/682 Esas, 2024/2827 Karar sayılı kararında, YÖK’ün düzenlemelerinin hukuka uygun olduğu belirtildi.
Kararda özetle; uzaktan eğitimle alınan yurtdışı lise diplomalarının muhakkak şartlarda kontenjan hakkı doğurmayacağı, yurt dışı eğitim koşullarının fiili bulunma ve eğitim müddetiyle uyumlu olması gerektiği, Mevzuata muhalif kayıtların iptal edilmesinin hukuka uygun olduğu tabir edildi.
Mahkeme ayrıyeten, pandemi periyoduna ait özel durumlar hariç olmak üzere, fiili yurtdışı eğitim kuralını karşılamayan kayıtların geçersiz sayılabileceğini vurguladı.
“ÇİFT AVANTAJLI SİSTEM”
Kararda dikkat çeken bir başka kıymetlendirme ise, yurtdışı lise diploması ile başvuran kimi öğrencilerin hem YKS’ye girme hem de yabancı kontenjanlardan yararlanma imkânına sahip olmasının “çift avantaj” oluşturduğu tespiti oldu.
Bu durumun, sistemin berbata kullanılmasına ait şikâyetlerin akabinde düzenlemeleri mecburî kıldığı söz edildi.
“KAMU DÜZENİ VE EĞİTİM HAKKI BİRLİKTE KORUNMALI”
Uğur Kalkan, yaptığı değerlendirmede sürecin sırf idari bir kontrol değil, tıpkı vakitte kamu nizamı ve eğitimde adalet açısından değerli bir örnek olduğunu savundu. Kalkan, denklik sisteminin suistimal edilmesinin hem adalet hissini zedelediğini hem de gerçek manada yurtdışında eğitim gören öğrencilerin haklarını etkilediğini tabir etti.
KARAR KESİNLEŞTİ
Danıştay’ın kararıyla birlikte, YÖK düzenlemelerine karşı açılan iptal davaları kesin olarak reddedilmiş oldu. Böylelikle yurtdışı lise diploması ve denklik üzerinden yapılan tartışmalı kayıtların iptali hukuken de tescillenmiş oldu.