Küreselleşen dünya iktisadı ve gelişen ticari ilgiler, yabancı lisan eğitimine olan talebi her geçen gün artırırken, Türklerin öğrenme sürecinde en çok zorlandığı lisan bilimsel olarak açıklandı. Memleketler arası lisan eğitimi kurumları ve lisan bilimcilerin datalarına nazaran; Türklerin yapısal, fonetik ve kültürel nedenlerle öğrenmekte en çok barikatla karşılaştığı lisan, Çin Halk Cumhuriyeti’nin resmi lisanı olan Mandarin (Çince) oldu.
Amerikan Dışişleri Bakanlığına bağlı Yabancı Hizmet Enstitüsü (FSI) tarafından da en üst zorluk derecesi olan ve ana lisanı İngilizce olan birinin dahi profesyonel seviye için en az 2200 ders saatine gereksinim duyduğu Kategori V (5) düzeyinde sınıflandırılan Çince, Türk ana lisan yapısıyla taban tabana zıt özellikler taşıyor.
TONLAMA SÜRECİ ÇIKMAZA SOKUYOR
Dil bilimciler, Türkçenin fonetik ve tertipli yapısına rağmen, Çincenin “tonlamalı” bir lisan olmasının Türk öğrenciler için en büyük algısal mahzuru oluşturduğunu belirtiyor. Çincede bir hecenin dört farklı ses tonuyla söylem edilmesi, sözün manasını büsbütün değiştiriyor. Türkçede söz içi vurgunun yalnızca his durumunu yahut cümlenin vurgusunu belirlemesine alışkın olan öğreniciler, tıpkı hecenin ton farkıyla “anne”den “at”a yahut “kenevir”e dönüşmesini kavramakta ve sesletmekte önemli zahmet yaşıyor.
ALFABE SİSTEMİNİN BULUNMAMASI ‘PES ETME’ ORANINI ARTIRIYOR
Latin alfabesi kullanan ve ses-harf eşleşmesine dayalı bir eğitim sisteminden gelen Türk öğrencilerin karşılaştığı bir başka majör sorun ise Çincenin yazı sistemi. Çincede harflerden oluşan bir alfabe yerine, her biri bir kavramı yahut objeyi sembolize eden binlerce yıllık “logogramlar” (karakterler) kullanılıyor. Günlük bir gazeteyi takip edebilmek yahut temel seviyede bağlantı kurabilmek için dahi en az 3.000 ila 4.000 ortasında karakterin hem görsel olarak hem de belli bir çizim sırasına (stroke order) nazaran hafızaya kazınması gerekiyor. Bu durum, eğitim sürecinde mekanik ezber yükünü artırarak öğrencilerin motivasyonunu düşürüyor.
BAŞLAYAN 10 ŞAHISTAN 7’Sİ BIRAKIYOR
Özel lisan okulları ve üniversitelerin mütercim-tercümanlık kısımlarından edinilen istatistiksel datalara nazaran, Türkiye’de Çince eğitimine başlayan her 10 kursiyerden yaklaşık 7’si birinci altı ay içerisinde eğitimi yarıda bırakıyor. Uzmanlar, bu yüksek bırakma oranını, Türk öğrencilerin Avrupa lisanlarındaki (İngilizce, Almanca) öğrenme suratı beklentisini Çinceye uyarlamaya çalışmalarına ve lisanın gerektirdiği devasa vakit yatırımına bağlıyor.
UZAK DOĞU’DA ALTERNATİF ROTA: JAPONCA VE KORECE
Çincenin yarattığı bu yüksek bariyer, Asya lisanlarına ve kültürüne ilgi duyan Türk öğrencileri yapısal alternatiflere yönlendiriyor. Lisan bilimi çalışmalarında, Türkçe ile misal halde “sondan eklemeli” (agglütinatif) olan ve “Özne-Nesne-Yüklem” cümle dizilimini kullanan Japonca ile Korecenin, Türkler tarafından Çinceye kıyasla çok daha süratli ve doğal bir formda kavrandığı gözleniyor. Yazı sistemindeki zorluklara karşın, gramer mantığının Türkçe ile paralellik göstermesi, bu lisanlardaki muvaffakiyet oranını Çincenin epeyce üzerine çıkarıyor.