Bu gece başınızı gökyüzüne kaldırdığınızda, sıradan bir dolunaydan çok daha fazlasına tanıklık edeceksiniz. Astronomi dünyasını heyecanlandıran bu özel gecede uydumuz Ay, alışılmışın dışındaki iki farklı kozmik durumu birebir anda yaşayacak.
Resmi olarak pazar sabahı tam dolunay fazına ulaşan Ay, en net ve büyüleyici haliyle pazar gecesi gözlemlenebilecek. Bu eşsiz geceyle birlikte, takvimsel bir tesadüf sonucu bu yıl 12 yerine toplam 13 dolunay gerçekleşmiş olacak.
BİR AYDA İKİ DOLUNAY
“Mavi Ay” sözü, yaygın inanışın tersine Ay’ın renginin maviye bürüneceği manasına gelmiyor. Bu terim, büsbütün takvimsel bir döngüyü tabir ediyor: Bir miladi ay içerisinde iki kere dolunay yaşanması durumuna astronomide “Mavi Ay” deniyor. Ortalama olarak her 2 ila 3 yılda bir tekrarlanan bu durum, bu geceki gökyüzü şöleninin birinci ayağını oluşturuyor.
EN UZAK VE EN KÜÇÜK ‘MİKRO AY’ TESİRİ
Gecenin ikinci sürprizi ise “Süper Ay” kavramının tam zıddı olan “Mikro Ay”.
Uydumuz, Dünya etrafındaki eliptik yörüngesinde gezegenimize en uzak noktalardan birine ulaşıyor.
Yaklaşık 406 bin kilometre arada gerçekleşecek bu pozisyon nedeniyle Ay, olağan dolunaylara kıyasla gökyüzünde biraz daha küçük ve sönük bir silüet çizecek.
Uzmanlar bu boyut farkının çıplak gözle ayırt edilmesinin güç olduğunu belirtse de, bu gece teknik olarak yılın en mütevazı ve en sönük dolunayını izleyeceğiz.
BU İKİ TABİAT OLAYININ TEKRAR KESİŞMESİ İÇİN 27 YIL BEKLEMEK GEREKECEK
Mavi Ay ya da Mikro Ay fenomenlerine tek başlarına birkaç yılda bir rastlamak mümkün. Fakat bu iki özel durumun tıpkı geceye denk gelmesi, son derece az görülen bir uzay olayı. Astronomların hesaplamalarına nazaran; bir sonraki tekil Mavi Ay 2028’de, Mikro Ay ise önümüzdeki ay yaşanacak olsa da, bu iki büyüleyici tabiat olayının tekrar tıpkı gün kesişmesi için 2053 yılına kadar, yani tam 27 yıl beklememiz gerekecek.
AY NİTEKİM MAVİ OLABİLİR Mİ?
Tarih, Ay’ın sözün tam manasıyla “maviye” çaldığı çok az anlara tanıklık etti.Ancak bu durum kozmik değil, büsbütün atmosferik olaylarla ilgiliydi.
Örneğin 1883 yılında Krakatoa Yanardağı patladığında, atmosfere saçılan ağır küller ve partiküller kırmızı ışığı filtrelemiş ve Ay’ın mavi tonlarda görünmesine neden olmuştu. Bilim insanları, bu gece yaşanacak dolunayın ise rengiyle değil, yalnızca astronomik ismi ve nadirliğiyle “mavi” kalacağını hatırlatıyor.