Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Çocukların severek tükettiği kakaolu sütler, sıcak çikolatalar ve kakao içeren atıştırmalıklar, ebeveynlerin aklına gelmeyen bir soruyu gündeme getiriyor: Kakao tüketimi, çocuklarda geniz eti kaynaklı şikâyetlerle ilişkili olabilir mi? Geniz eti, özellikle geceleri ağız açık uyuma, horlama, burun tıkanıklığı ve huzursuz uyku gibi sorunlara neden olabiliyor. Bu belirtileri yaşayan çocuklarda son zamanlarda beslenme alışkanlıkları da mercek altına alındı. Bu inceleme sonucunda oklar kakaoya işaret etti. Peki kakao gerçekten geniz eti sorunlarını artırıyor mu, yoksa bu konuda bilinenler yanlış yorumlanıyor olabilir mi? Uzman görüşleri ışığında, ebeveynlerin dikkat etmesi gereken noktaları ele aldık, Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Mustafa Bilazer tüm detayları Milliyet.com.tr’ye anlattı.
Sosyal medyadan doğan ve yaygın bir inanış haline gelen kakao tüketiminin geniz eti sorununu artırdığı fikri Op. Dr. Mustafa Bilazer’e göre bilimsel bir kanıt taşımıyor. Bu nedenle çikolata yiyen çocuğun geniz etinin büyüdüğüne dair yorum yapmanın doğru doğru bir ifade olmadığını iletti. “Geniz eti, çocukluk çağında bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenfoid dokudur. Yaşa bağlı olarak doğal şekilde büyüyebilir. Tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları, kronik burun iltihabı, alerjik rinit ve çeşitli inflamatuvar süreçler de geniz etinin büyümesine katkıda bulunabilir” açıklamasında bulunan Op. Dr. Mustafa Bilazer, “Dolayısıyla kakaoyu doğrudan geniz eti büyümesinin nedeni olarak göstermek bilimsel açıdan doğru olmaz” dedi.
ÇİKOLATA REFLÜYÜ TETİKLER Mİ?
Dikkatli değerlendirilmesi gereken başka bir noktaya dikkat çeken Op. Dr. Bilazer, çikolatanın bazı kişilerde reflü şikâyetlerini artırabileceğini iletti. Reflü sonucunda mide içeriği ve özellikle pepsin gibi maddelerin üst solunum yollarına ulaşarak nazofarenks ve çevresindeki dokularda irritasyona neden olabileceğini söyleyen uzman isim son yıllarda yapılan çalışmalarda çocuklarda reflü ile adenoid hipertrofisi arasında bir ilişki olabileceğinin düşünüldüğünü iletti. “Ancak bu ilişkinin kesin olarak nedensel olduğunu henüz söyleyemiyoruz. Yani “Reflü kesin olarak geniz etini büyütür” demek için elimizde yeterli kanıt yok; fakat reflünün üst solunum yolu ve adenoid dokuda kronik irritasyona katkıda bulunması biyolojik olarak mümkün” diyerek açıklamalarına devam etti.
Kakaonun reflüyü ve bunun beraberinde geniz eti büyümesi arasında bir ilişki kurup kuramayacağımızı sorduğumuzda Opr. Dr. Bilazer şu açıklamalarda bulundu: “Bir hipotez olarak evet; kanıtlanmış bir neden-sonuç ilişkisi olarak henüz hayır. Şöyle düşünmek daha doğru: Kakao/çikolata – bazı çocuklarda reflü artışı – üst solunum yollarında irritasyon – mevcut adenoid hipertrofisinin veya buna bağlı şikâyetlerin artması. Bu mekanizma mümkün görünüyor. Ancak elimizde ‘çikolata tüketimi geniz etini büyütür’ sonucuna ulaşmamızı sağlayacak güçlü klinik çalışmalar bulunmuyor. Bu nedenle ailelere gereksiz bir yasak koymak yerine çocuğun bireysel özelliklerine bakmak gerekir.”
‘GECE YATMADAN KAKAOLU ÜRÜNLERDEN UZAK TUTMAK GEREKİR’
Aşırı çikolata tüketen çocuklarda geniz eti büyümesi şikayetlerinin artabileceğiyle ilgili açıklamalarına devam eden Opr. Dr. Bilazer, “Bazı çocuklarda bu sorun artabilir, ancak bunun nedeni doğrudan geniz etinin büyümesi olmak zorunda değildir. Özellikle reflü eğilimi olan bir çocukta çikolata tüketiminin ardından gece öksürüğü, boğaz temizleme ihtiyacı, ses kısıklığı, huzursuz uyku veya burun-boğaz bölgesinde irritasyon gibi şikâyetler artıyorsa kakaolu ürünleri azaltmak faydalı olabilir. Fakat geniz eti büyümesi olan bütün çocukların çikolatayı tamamen bırakması gerektiğini söylemek için bilimsel dayanak yok” açıklamasında bulundu. Özellikle reflü belirtileri olan çocukların ebeveynlerinin daha dikkatli olması gerektiğini hatırlatan Opr. Dr. Mustafa Bilazer, “Çocuğun geniz eti belirgin büyümüşse ve horlama, ağızdan nefes alma, gece uykusunda huzursuzluk veya burun tıkanıklığı varsa öncelikle geniz etinin boyutu ve burun içindeki diğer sorunlar değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı. Bunun yanında reflü düşündüren belirtiler varsa, özellikle gece yatmadan hemen önce çikolata ve kakaolu ürünlerin tüketilmemesinin mantıklı bir yaklaşım olabileceğini hatırlattı.
“Bugünkü bilimsel bilgilerimize göre ‘Bu gıda geniz etini büyütür’ diyebileceğimiz belirli bir yiyecek yok. Özellikle toplumda sık duyulan ‘süt, yoğurt, dondurma veya çikolata geniz eti yapar’ şeklindeki ifadeler bilimsel olarak kanıtlanmış bilgiler değildir. Geniz eti büyümesinde daha çok çocuğun yaşı, genetik özellikleri, tekrarlayan enfeksiyonlar, alerjik rinit ve kronik inflamasyon gibi faktörler önem taşır. Özetle; çikolatanın geniz etini doğrudan büyüttüğünü söylemek doğru değildir. Ancak çikolata bazı çocuklarda reflüyü artırabilir ve reflü de üst hava yolu irritasyonuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle geniz eti büyümesi ve horlaması olan her çocuğa çikolata yasağı koymak yerine, özellikle reflü belirtileri olan çocuklarda tüketim zamanına ve sonrasında ortaya çıkan şikâyetlere dikkat etmek daha doğru bir yaklaşımdır.” Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Mustafa Bilazer