Haşlanmış patateslerin tencerede dağılıp parçalanması, yemeğin hem görünümünü hem de kıvamını olumsuz etkiler. Bazen nişasta oranı yüksek yanlış patates seçimi, bazen de yüksek ateşte uzun süre kaynatmak bu sorunun arkasında yer alır. Oysa doğru patates türünü seçmek, kaynama derecesini kontrol etmek ve birkaç küçük mutfak sırrını uygulamak, patateslerin dışını bütün tutarken içinin de lokum gibi pişmesini sağlar.
Patates haşlarken dağılmayı önlemenin en etkili yolu, patatesleri kaynar su yerine tencereye soğuk su ekleyerek pişirmeye başlamaktır. Üzerini birkaç santimetre geçecek kadar soğuk su ve tuz eklenip su kaynadıktan sonra ateşin kısılması, patateslerin dış yüzeyinin iç kısmından hızlı yumuşamasını önleyerek ısının dengeli dağılmasını sağlar ve parçalanma riskini en aza indirir.
Patateslerin haşlanırken dağılmasında nişasta oranı ve yapısı belirleyici rol oynar; çünkü nişastası yüksek unlu patatesler kolayca parçalanırken sıkı dokulu çeşitler şekillerini çok daha iyi korur. Özellikle salatalık ve garnitürlük tariflerde sıkı dokulu patatesleri tercih etmek ve hepsini eşit boyutlarda seçmek, patateslerin aynı sürede dengeli pişmesini sağlayarak parçalanmalarını önler.
Patates haşlarken suya ekleyeceğiniz bir tatlı kaşığı sirke, içerdiği asit sayesinde patatesin yüzeyindeki pektin yapısını koruyarak aşırı yumuşamayı ve dağılmayı engeller. Tadını bozmayacak ölçüde kullanılan bu pratik sirke dokunuşu, özellikle patates salatası gibi dilimlerin muntazam ve bütün kalması gereken tariflerde muazzam bir kurtarıcıdır.
Patates haşlarken parçalanmanın en yaygın nedeni gereğinden uzun süre pişirilmeleridir; bu yüzden bıçak veya çatal kolayca battığı an haşlama işlemi hemen sonlandırılmalıdır. Suyu süzülen patatesleri birkaç dakika dinlendirip fazla buharını atmasını sağlamak ve özellikle salata yaparken sıcakken karıştırmak yerine hafifçe soğumalarını beklemek, şekillerini ve bütünlüklerini korumanın en etkili yoludur.