Pasifik Okyanusu’nun ekvator etrafındaki yüzey sularının olağandan fazla ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino’nun, önümüzdeki aylarda güçlenmesi bekleniyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), 2026 sonbaharı ile 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma mümkünlüğünün yüzde 90’ın üzerinde olduğunu bildirdi.
Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) “Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi” raporunda da olayın tesirlerinin Şubat 2027’ye kadar sürmesi ihtimalinin yüzde 100’e yaklaştığı belirtildi. Rapora nazaran El Nino, aralık ayında beklenen doruğundan evvel daha da güçlenebilir.
Sıcaklık ve yağış istikrarlarını değiştiren bu olayın tesirleri bölgeden bölgeye farklılaşıyor. Birtakım bölgelerde kuraklık derinleşirken kimi bölgelerde aşırı yağış ve sel riski artabiliyor.
BİR BÖLGEDE KURAKLIK, DİĞERİNDE SEL RİSKİ
Dünya Kaynakları Enstitüsünün (WRI) değerlendirmelerine nazaran Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Afrika’nın birtakım kısımları, Endonezya ve Avustralya’da kuraklığın su kaynakları ve ziraî faaliyetler üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.
ABD’nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya’nın kimi bölgelerinde ise yoğun yağışların sel ve taşkın riskini yükseltebileceği kestirim ediliyor. Yağış ölçüsü ve dağılımındaki değişimler, tarım alanlarının yanı sıra yerleşim yerlerini ve su altyapılarını da etkileyebiliyor.
Hindistan’da ziraî üretim için hayati kıymet taşıyan muson yağışları beklenen düzeylerin altında kaldı. Hindistan Meteoroloji Dairesinin datalarına nazaran yağış ölçüsü, ülkenin doğu ve kuzeydoğusunda ortalamanın yüzde 26, güney eyaletlerinde ise yüzde 24 altında gerçekleşti. Uzmanlar, yağışlardaki azalma ve düzensizliğin ziraî üretimi olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
ENDONEZYA’DA 896 BİN HEKTAR ZARAR GÖRDÜ
El Nino ile ilişkilendirilen sıcaklık artışı ve kurak şartların tesirli olduğu Endonezya’da, ocak ayından bu yana süren orman yangınlarında yaklaşık 896 bin hektarlık alanın ziyan gördüğü bildirildi.
Yerel basındaki haberlere nazaran yangınlar sebebiyle birtakım okullarda eğitime ara verildi. Sumatra ve Kalimantan başta olmak üzere milyonlarca kişi yoğun dumana maruz kalırken ülke genelinde yaklaşık 175 bin şahısta teneffüs yolu rahatsızlıkları görüldüğü aktarıldı.
Uzmanlar, sıcak ve kurak şartların yangınların yayılmasını kolaylaştırdığını belirtiyor. Bitki örtüsündeki kayıp, yaban hayvanlarının beslenme ve barınma alanlarını da daraltıyor. Tahribatın, kuşağı tehlike altındaki Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı üzere tipler açısından risk oluşturduğu belirtiliyor.
OKYANUSTAKİ ISINMA BALIKÇILIĞI DA ETKİLİYOR
WRI bilgilerine nazaran okyanus sıcaklıklarındaki artış, deniz canlılarının ömür alanlarını etkiliyor ve balıkçılık üzerinde baskı oluşturuyor. Isınma, derinlerden yüzeye çıkan besin bakımından güçlü suların ölçüsünü azaltabiliyor. Bu da kimi balık cinslerinin sayısında düşüşe yahut öteki bölgelere yönelmesine sebep olabiliyor.
Özellikle Peru’da ekonomik açıdan değerli olan hamsi ve ton balığı üzere tiplerde yaşanabilecek değişimler, balıkçılıkla geçinen toplulukların gelirlerini etkileyebilir. Artan deniz suyu sıcaklıkları, deniz çayırları ve yosun ormanlarına ziyan verirken mercan resiflerinde geniş çaplı ağarma olaylarını da tetikleyebiliyor.
DOĞU PASİFİK’TE 22 TROPİKAL FIRTINA
El Nino’nun okyanus ve atmosfer üzerindeki tesirleri, Pasifik’in doğusunda tropikal fırtınaların gelişmesi için elverişli şartlar oluşturabiliyor. Uzmanlara nazaran deniz yüzeyindeki ısınma ve atmosferin üst düzeylerindeki rüzgârların zayıflaması, kimi kasırgaların güçlenmesini destekleyebiliyor.
Doğu Pasifik’te bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga kaydedildi. Uzmanlar, kasırga döneminin bitmesine iki ay kala açıklanan bu sayıların yıllık ortalamaların üzerine çıktığını belirtti.
Batı Pasifik’te ise Maysak ve Dujuan tayfunları, Çin’in doğusu ile Japonya’da sel ve heyelanlara sebep oldu. Japonya Meteoroloji Ajansının bilgilerine nazaran bölgede bu dönem 10 tropikal siklon oluştu; bu sayının 1966’dan bu yana kaydedilen en yüksek düzeye ulaştığı bildirildi. Uzmanlar, yılın kalan kısmında yeni tayfunların gelişebileceği ve Çin ile Japonya’da olumsuz hava şartlarının sürebileceği ihtarında bulunuyor.