Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”na ait kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu. 3 ülke arasında stratejik bir güvenlik paktı oluşturan muahede, ortak savunma taahhütleri doğrultusunda askeri kuvvetlerin Suudi Arabistan topraklarında süratle konuşlandırılabilmesini öngörüyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki bu kritik savunma paktı, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de imzalanmıştı.
Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik artan taarruzları ve bölgede tırmanan güvenlik riskleri üzerine harekete geçen imzacı ülkeler, Riyad idaresine sağlanacak askeri takviyenin kapsamını ve yasal çerçevesini belirlemek üzere süreci hızlandırdı.
Meclis’e sunulan kanun teklifi, Türkiye’nin hudut ötesine askeri güç konuşlandırma sürecinin birinci ve en kıymetli hukuksal adımını oluşturuyor. Mevzuata nazaran, Türkiye’nin Suudi Arabistan’a asker gönderebilmesi için öncelikle Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşması gerekiyor. Bu onay sürecinin tamamlanmasının akabinde, askeri gücün bölgeye sevk edilmesine müsaade veren yurt dışına asker gönderme tezkeresi Meclis’in oylamasına sunulacak.
Mekke Anlaşması’nın 16 maddelik tam metni
Mutabık kalınan mutabakattaki 16 maddenin tam metni şu halde;
Madde 1: “Taraflar” birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve milletlerarası alanda tanınan hudutlarının ihlal edilemezliğinin sağlanması ve korunmasını teminen işbirliği yaparlar. “Taraflardan” rastgele birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve milletlerarası alanda tanınan hudutlarının tehdit edilmesi yahut tehlikeye düşmesi durumunda, “Taraflar” bu tehdit(ler) yahut tehlike(ler)i bertaraf etmek niyetiyle gerekli tüm sistemleri kullanırlar.
Madde 2:”Taraflardan” rastgele birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı atak, tüm “Taraflara” yönelik bir atak olarak kabul edilir. “Taraflardan” birinin diğer bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı atağa yahut askeri saldırganlığa uğraması halinde, “Taraflar” taarruza uğrayan “Tarafa” birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir. Bu gayeyle “Taraflar”, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci Maddesinin tanıdığı legal müdafaa hakkının kullanılmasını teminen, muhtaçlık duyulan yardımın objektif değerlendirmesini müteakip sağlanacak dayanağın kapsam ve niteliğine karar vererek; askeri imkân ve yetenekler de dahil olmak üzere mevcut imkanları çerçevesinde işbirliği yaparlar.
Madde 3:”Taraflar”, işbu Anlaşma’nın 2’nci Maddesi yeterince savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapar; Silahlı Kuvvetleri arasındaki alakaları geliştirir ve savunma alanındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik mutabık kalınan faaliyetleri uygular.
Madde 4: “Taraflar” uluslararası güvenlik bahislerinde nizamlı olarak istişarelerde bulunurlar. “Taraflar” hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak ve ulusal güvenliklerine karşı tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek niyetiyle ortak değerlendirmeler temelinde ferdî ve müşterek önlemler geliştirmek üzere daima ve tesirli bir halde birbirlerine yardım eder ve işbirliği yaparlar.
Madde 5: “Taraflar”, bölgesel ve milletlerarası istikrar ve güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin tüm çeşit ve tezahürleriyle çabada operasyonel düzey de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve müşterek uğraşları güçlendirirler.
Madde 6: Savaşta ve barışta “Taraflar”, savunma yeteneklerini geliştirmek niyetiyle, savunma kurumları arasında karşılıklı işçi değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar ile “Tarafların” Silahlı Kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik, konuşlanma ve faaliyetleri teşvik ederler.
Madde 7: Savunma yeteneklerini güçlendirmek niyetiyle “Taraflar” karşılıklı mutabakat temelinde aşağıdaki alanlarda savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve savunma sanayii kuruluşları arasındaki işbirliğini desteklerler:
a) Savunma alanında ortak üretimin teşvik edilmesi,
b) Uzmanlık gerektiren teknolojilerde ortak Ar-Ge projeleri ile savunma inovasyonunun hayata geçirilmesi,
c) “Tarafların” topraklarında, rastgele bir “Tarafın” uzmanları vasıtasıyla insan kaynağının yetiştirilmesi ve askeri endüstrinin desteklenmesi,
d) Savunma sanayii ile savunma Ar-Ge ve inovasyonu alanlarında uzmanlık ve edinilen derslerin paylaşılması,
e) “Tarafların” karşılıklı mutabakata varacağı başka işbirliği alanları.
Madde 8: “Çekirdek Taraflar”, ortak savunmaya stratejik yön vermek, “Taraflar” arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve işbu Anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek mahzurları ele almak amacıyla, “Tarafların” Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”ni kurar. Komite “Taraflar” arasında dönüşümlü evsahipliğiyle yılda iki sefer toplanır. “Tarafların” Liderleri, gerekli görüldüğü takdirde, yılda bir sefer toplanabilir.
“Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”, gerekli gördüğü takdirde, alt komiteler kurabilir.
İşbu Anlaşmada öngörülen işbirliği alanlarının uygulanmasına yönelik işbirliği alanlarının uygulanması gayesiyle, gerektiğinde “Taraflar” arasında muahedeler yahut protokoller müzakere edilir.
“Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”, “Çekirdek Tarafların” oydaşmasıyla, bu Anlaşmaya diğer
“Tarafların” iştirakine ait tarz ve temelleri belirlemeye ve onaylamaya yetkilidir.
“Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”ne hizmet vermek üzere, merkezi Suudi Arabistan Krallığı’nda bulunan bir Sekretarya ihdas edilir. Sekretarya, Suudi Arabistan Krallığı ile bir merkez anlaşması akdeder. Sekretaryanın işleyişi, teşkilat yapısı ve kuruluşuna ait adap ve temeller, “Çekirdek Tarafların” oydaşmasıyla bilahare kararlaştırılır.
Sekretaryaya, “Çekirdek Taraflar” arasında dönüşümlü olarak üç yıllık bir müddet için görevlendirilen bir Genel Sekreter başkanlık eder. Birinci Genel Sekreter Pakistan İslam Cumhuriyeti vatandaşı olacaktır.
Bu maddenin kararları, “Taraflar” arasında mevcut askeri işbirliği komitelerinin çalışmalarına halel getirmez.
Madde 9: İstihbarat alanındaki işbirliğini derinleştirmek ve bu doğrultuda gerekli eşgüdümü sağlamak emeliyle “Taraflar”, bilgi güvenliği dataların korunması ve saklılığa riayet ederek, karşılıklı mutabakata varılan inançlı kanallar üzerinden istihbarat paylaşımında bulunacaktır.
Madde 10: “Taraflar”, lojistik takviye hizmetlerinin mevcudiyeti ve uyumluluğuna bağlı olarak, barışta, savaşta ve öbür inanılmaz durumlarda, silah mühimmat, yakıt, yedek kesim ve başka teçhizat dahil olmak üzere birbirlerine lojistik takviye sağlar.
Madde 11: Memleketler arası hukuk ve “Tarafların” ilgili iç hukukları gizli kalmak kaydıyla, “Taraflar”, bu Anlaşmanın kararlarının uygulanmasında işbu Anlaşmayı tüzel destek olarak kabul edecek ve gereksinim halinde ek yasal düzenlemeler önerecektir.
Madde 12: İşbu Anlaşma, “Tarafların” daha evvel akdetmiş oldukları memleketler arası mutabakatlardan doğan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
Madde 13: “Taraflar”, işbu Anlaşma kapsamında elde edecekleri saklılık dereceli bilgi ve evrakların mahremiyetine riayet ederler ve ulusal mevzuatlara hürmet gösterirler.
Gizlilik dereceli bilgi ve dokümanlar, “Taraflar” dışındaki bir devlet, şirket ya da bireyle paylaşılmaz.
Gizlilik dereceli bilgi ve evraklara erişimin “bilmesi gereken” prensibiyle ve yalnızca uygun seviyede güvenlik yetkisine sahip bireylere sağlanması temin edilir.
Madde 14: İşbu Anlaşmanın yorumundan yahut uygulanmasından doğacak rastgele bir uyuşmazlık, “Taraflar” arasında istişareler ve görüşmeler vasıtasıyla dostça bir biçimde çözülür.
Madde 15: İşbu Anlaşma “çekirdek Taraflar” arasında istişareler ve oybirliğiyle tadil edilebilir.
Madde 16: İşbu Anlaşma, her bir “Tarafın” tabi olduğu yollar uyarınca onaylanacak ve son onay dokümanının “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” Sekretaryasına tevdi edildiği tarihte yürürlüğe girecektir.