Kış aylarında kapalı ortamlarda daha çok vakit geçirmek, hijyen kurallarına uymamak üzere sebeplerle grip, covid, bronşit ve zatürre hadiseleri süratle artıyor. Özellikle bağışıklığı zayıf bireylerin bu hastalıklara daha kolay yakalandığını hatırlatan İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk korunma yollarını şöyle anlattı:
GRİP
Önemli bir kış hastalığı belirtileri ağır olan griptir. Hastalığı taşıyan bireylerin öksürüğüyle havaya yayılan ve kapı kolları, bilgisayar klavyeleri üzere ortak kullanılan eşyalarla bulaşabilen grip, yaşlılarda, diyabetlilerde ve kronik hastalığı olanlarda çok daha ağır seyredebilir. Yüksek ateş, boğaz ağrısı, burun akıntısı, öksürük, baş ağrısı, kaslarda ve eklemlerde ağrı, yorgunluk ve halsizlik belirtileriyle kendini gösteren grip, zatürre üzere hastalıklara da taban hazırlayabilir.
COVID
Covid-19 hâlâ evrim geçiren bir virüs olarak kabul edilse de, öbür teneffüs yolu hastalıklarına misal mevsimsel kalıplar göstermeye başladı. Son yıllarda, covid olayları, insanların daha çok kapalı alanlarda vakit geçirmesi ve teneffüs yolu virüslerinin daha kolay yayılması sebebiyle artış gösterdi. Bu durum, Covid’in sıcak aylarda büsbütün ortadan kaybolduğu manasına gelmez, lakin bulaşma çoklukla makul mevsimlerde artar. Belirtileri şöyle sıralanabilir:
– Nefes darlığı yahut göğüs ağrısı.
– Belirtilerin beklenenden daha uzun sürmesi.
– İnatçı ateş.
– Şiddetli yorgunluk yahut halsizlik.
– Yüksek riskli bireylerde belirtilerin berbatlaşması.
ZATÜRRE
Zatürre akciğer dokusunun bakteri ve virüslerle iltihaplanması sonucu ortaya çıkan önemli bir enfeksiyondur. Dünya nüfusunun yüzde 5-10’unu tesirler ve yılda 4 milyon kişinin vefatına sebep olmaktadır. Bağışıklık yetmezliği olanlar, altta yatan kronik bir hastalığı bulunanlar (akciğer, kalp, böbrek, kimi kan hastalıkları ve diyabet gibi), 65 yaşın üzerindekiler ve dalağı alınmış olanlar, zatürre gelişimi açısından daha büyük risk taşımaktadır. Yılın rastgele bir vaktinde aşı yaptırılabilir. Çoklukla tek doz aşı kafidir, lakin bilhassa 65 yaş üzerindekilerde ve bağışıklık yetmezliği olanlarda birincisinden 5 yıl sonra ikinci bir aşı gerekebilir. Antibiyotik ve aşılara karşın hala en öldürücü enfeksiyonlardan biridir. Türkiye’de yılda 100 bin olay ve 3 bin vefat bildirilmiştir lakin bu sayının çok daha yüksek olduğu varsayım edilmektedir.
BRONŞİT
Bronşit, bronşların şişerek iltihaplanmasıdır. Hadiselerin yüzde 90’ından virüsler sorumludur.
Sonbahar ve kışın, bilhassa erkeklerde daha sık görülür.
Sigara, hava kirliliği, ani ısı değişimi ve soğuk hava hastalığı tetikler. Alerjisi olanlarda daha ağır seyreder.
Genel belirtileri şunlardır:
– İnatçı öksürük
– Sarı, gri ya da yeşil renkte yapışkan balgam
– Nefes darlığı
– Nefes alıp verirken hırıltı
– Göğüs ağrısı
– Ateş
– Kilo kaybı ve iştahsızlık
– Karın ağrısı
– Halsiz ve yorgun hissetmek
– Alerjik reaksiyon
– Burun tıkanıklığı
– Baş ağrısı
– Boğaz ağrısı
Nelere dikkat edilmeli?
– Korunmada bağışıklık sistemini güçlü tutmak çok değerli. Münasebetiyle sonbahar ve kış aylarında sağlıklı beslenin, düzgün uyuyun ve sistemli olarak açık havada yürüyüş yapın. Akdeniz şekli beslenmede bağışıklığa güç katar. n Sık el yıkamak, ortak temas alanlarında dikkatli olmak, kapalı ortamlardan mümkün olduğu kadar uzak durmak da bulaş riskini azaltır. Toplu taşıma araçlarında maske kullanmak da kollayıcı önlemler arasındandır.
– Özellikle kronik hastalığı olanların grip ve zatürre aşılarını ihmal etmemeleri gerekir.