Yeni eğitim öğretim yılı, pazartesi günü başlıyor. Okulların açılmasına sayılı günler kala okul alışverişiyle ilgili ANKA Haber Ajansı’na konuşan kırtasiye esnafı, zincir marketlerin ve internet satışlarının artan rekabetinden, veliler ise alım gücünün düşmesinden keder yandı.
“HER YIL DÜŞE DÜŞE DEVAM EDİYOR”
Kırtasiye dükkanı işleten Serkan Coşmaz, bekledikleri müşteri potansiyelinin olmadığını belirterek, şunları söyledi:
“Ürün fiyatları geçen yılla neredeyse birbirine yakın fiyatlar. Lakin bu formda ve bu eser çeşidi gamına çok çeşit olmasına karşın beklediğimiz müşteri potansiyeli muhakkak yok. Olağan, buna farklı etkenler de var. Marketleri sayabiliriz, internet satışlarını sayabiliriz. Ben birkaç yerde kendim dolaştım. Kıyafetçilerde bile kırtasiye satılabiliyor. Doğal olarak bunlar da işimizi engelliyor. Natürel ki buradaki yalnızca şunu da düşünmemiz lazım. Bu eserleri alan bireylerin birden fazla askeri çalışanlar, emekliler vesaire. Bu arkadaşlarımızın da fiyatları aşikâr olduğunu düşünürsek doğal olarak eserleri almakta zorlanıyorlar. Bu da bize işsizlik olarak geri dönüyor.
Geçen yılla mesela bu seneyi kıyasladığımız vakit da bu sene geçen yıldan üçte bin oranında daha düşük olduğunu düşünüyorum ki ben birçok esnaf arkadaşımla da bunu görüştüm. Birebir görüşteler. Yani ben çok mutlu değilim ancak natürel ki var önümüzde günlerimiz lakin çok da bir şeylerin değişeceğini düşünmüyorum zira dediğim üzere etkenler çok fazla, yani büyük marketler küçük esnafı bu biçimde bence vurup geçecek diye düşünüyorum. Fiyatlar ilkokul, anaokulu, lise olarak hepsi çok değişiklik gösterir. Bir tane şu olma talihimiz, dememe bahtımız yok. Yani bin 500 lira, 3 bin 500 lira arasında değişir. Özel okullara çıkarsak bunu 7-8 bin liralara bulur. . Ben uzun yıllardır bu işi yapıyorum. Yaklaşık 20-22 sene toptancı olarak da plasiyer olarak, pazarlama kısmında çalıştım. Dört yıldır da bu dükkânı devraldım. Burada bu işi yapıyorum. Fakat şunu nitekim, hani gönülden söyleyebilirim. Birinci devraldığım yıldaki işi ve ciroları bir daha hiç görmedim. Her yıl düşe düşe devam ediyor. Ki bu da bu türlü devam edeceğini düşünüyorum yani.”
4’ÜNCÜ SINIF İÇİN KIRTASİYE ALIŞVERİŞİNİN MİNİMUM MALİYETİ 4 BİN 850 LİRA
Kırtasiye esnafı Orhan Alagöz, “Çok hareketli bir ortam yok. Yani tek bir biraz kıpırdamı var ancak beklediğimiz bir şey yok. Yani bunun en büyük etkeni de şu an marketlerdeki kahırlar bizi bayağı etkiliyorlar. Onun haricinde şu an rastgele bir şeyimiz yok yani. Yani şu an dört ve sekiz arasında bir şey var, kırtasiye masrafı var. Ya bunun artık kılık kıyafetinden tut, onlar falan şey yaptığın vakit bir 15 bini falan buluyor yani. Yapacak bir şey yok zira yani. Yazgımıza razı yani, öbür bir şey yok yani, alternatif yok. Yani alınan kararlar yanlış, hükümetin şeyleri yahut öteki şeyler. Kırtasiyeyi de bitiriyor. Başka şeyleri de bitiriyor. Yani onun için rastgele bir şey yok. Meşakkat had safhada yani. İşte büyük marketler birazcık zincir vurursa önüne, onlar da mecburen bu taraflara yanlışsız gelecekler. Biz de gerekli satışlarımızı yapacağız, memnun olacağız. Aksi takdirde yani sen de mutsuz olacaksın, ben de mutsuz olacağım” biçiminde konuştu.
Bir okulun 4. sınıf öğrencileri için hazırladığı gereksinim listesini örnek gösteren Alagöz, “Defterler var. 4-5 tane defter var. Kalem var, silgi var. Ondan sonra kalem kutusu var. Atasözleri, tabirler var. Kırmızı kurşun kalem var. Kalem tıraşlar var. İlköğretim 4. sınıf için bu liste. 4 bin 850 lira. Yani bu asgarî olan. Yani bu orta seviyede bir kalitede olan bir liste. Bunu biraz daha farklı bir biçimde şey yaparsan, bunun fiyatı 6-7 bin lirayı bulacak” dedi.
ÇANTALARDA FİYAT ARALIĞI GENİŞ
Okul çantası satan esnaf Alahattin Ergül ise son günlerde satışlarda hareketlilik yaşandığını belirtti. Ergül, “Okul çantaları asgarî, 1. sınıf diyelim ki 4. sınıf arası 750-800’den başlıyor ve geçen dönemin fiyatı bizde. En azamî da 3 bin 500’e kadar sarfiyat ilkokul çantası. Ortaokullarda yeniden bin -bin 200 üzere başlıyor. Onlarda 5-6 bine kadar masraf profesyonel olarak var. Valla bir sekiz on gündür hareket var. Yani genelde son güne bırakılıyor işte. Bu hafta biraz yoğun geçiyor. Geç hafta biraz daha düşüktü. Yani bu hafta biraz daha yoğun. Güzel yani, olağan. Yani bunlarda 750 lira yazıyor mesela. Bu 750, inanın ziyan bir fiyat. Sebep diyeceksiniz? Bunun besleme çantası var, kalemliği var, bu var. Yani maliyeti değil. Elimizde stokumuz da var. Halkın alım gücü de maalesef düşük olduğu için biz de bu türlü bir kampanya yaptık. 750-850 arası. 1000 lira, 800 lira, 900 lira bandında” diye konuştu.
TEMEL İHTİYAÇLARI 10 BİN LİRAYI AŞIYOR
Okul alışverişi için kırtasiye kırtasiye dolaşan öğrenci velisi Nevin Elçi, “Bir bütçe belirlemedik fakat yüksek. 10 bini geçti. Kıyafet, ayakkabı, çanta… Orta teğe geçtiği için her şey sıfırdan alınıyor. Defter, kalem yani 10 bin lirayı geçti. Daha da eksik var. Geçen yıllara oranla çok bir fark yok güya ya. Yalnızca şey, ayakkabı fiyatı, çanta fiyatı markaya nazaran, çocukların isteğine nazaran değişiyor. Ancak herkesin bütçesine nazaran var. İki çocuk varsa daha da büyük bir sıkıntı” dedi.
Beslenme konusunda da ıstırap yaşayacaklarını belirten Elçi, “Kantinden hiç almadık. 4 yıl okudu ilkokulda. Daima meskenden. Fırından. Simit. Boyoz. Onun masrafı? O da günlük dökersen yani biriktiği vakit aylık yüksek oluyor. Allah kolaylık versin, herkese yardımcı olsun” diye konuştu.
Dört çocuğu için okul alışverişi yapan Aydın ve Aysel Aktürk çifti ise yaptıkları mevcut alışverişte yaklaşık 3 bin lira harcadıklarını belirtti. Aktürk çifti, “Üç bin gitti. Daha kızın listesi gelmedi. Başka oğlan 8. sınıf. Hani Allah yardımcımız olsun. Hani geçim çok güç hakikaten de. Yani bir 10-15 bini bulacak. Formalar hariç daha. Yalnızca bu ferdî olarak, yani daha öğretmenin 1. sınıf attığı listeyi aldık. Daha önümüz uzun görünüyor. Eşim tek çalışıyor. Zorla geçinmeye çalışıyoruz. Güç hayat” dedi.
Üniversite öğrencisi olduğunu belirten İlayda Halbutoğulları, “Fiyatlar bence aşırı derecede artışta. Yani 3 sene evvel biz 4 kişilik alışveriş yaptığımız vakit 1000 lira veriyorduk. Şu an ben yalnızca 3 defter ve 1 kaleme 500 lira veriyorum. Biz dört kardeşiz. 10 bini bulur ya, 10 bini bulur. Ben yalnızca 3 tane deftere her birine bir ders de yapmayacağım. Dersleri böleceğim buraya. O formda not alacağım. Meskende çalışan bir kişi var fakat dört çocuk okutulmaya çalışılıyor. Bu biraz daha zorluyor. Hani üniversitede olmak da farklı kentte olmak farklı bir masraf oluyor” halinde konuştu.