AYM’nin mevzuya ait kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Karara nazaran, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, baktığı bir davada Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesindeki “Evlenen bayanın kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen bayan tekrar evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Fakat dilerse babasının kütüğüne dönebilir” fıkrasının Anayasa’ya muhalif olduğuna ve iptali gerektiğine hükmederek AYM’ye başvurdu.
Başvuruda, bayanın kendi ismine bir nüfus kütüğüne sahip olmadığı, evlenmesiyle kaydının baba hanesinden erkek eşin hanesine taşındığı belirtildi. Bu durumun bayan ile erkek ve eşler arasındaki eşitlik unsurlarına muhalif olduğu, bayan aleyhine cinsiyete dayalı ayrımcılık oluşturduğu ve nüfus kütüğünde kocanın temel alınmasının legal bir maksadının bulunmadığı ileri sürüldü.
AYM İPTAL İSTEMİNİ REDDETTİ
AYM, inceleme sonucunda iptal istemini oy çokluğuyla reddetti. Kararda, nüfus kütüğünün yönetim bünyesinde tutulan teknik bir kayıt sistemi olduğu, bayanın kaydının kocasının hanesine taşınmasının hukuksal statüsüne yahut somut bir menfaatine direkt ve belirleyici tesirinin bulunmadığı söz edildi. Kararın Anayasa’nın hukuk devleti, eşitlik, kişinin maddi ve manevi varlığını müdafaa ve geliştirme hakkı ile ailenin korunmasına ait kararlarına muhalif olmadığı söz edildi.
KARŞI OY: CİNSİYETE DAYALI FARKLI MUAMELE
AYM’nin 5 üyesi ise düzenlemenin Anayasa’ya muhalif olduğu ve iptalinin gerektiğine hükmederek, çoğunluk görüşüne katılmadılar.
Üyelerden 4’ünün karşı oy münasebetinde, “nüfus kayıt sisteminin aile bağlarını göstermesinin mümkün olduğu lakin bu yapılırken bayanın, erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt ögesine dönüştürülmesinin hukuk devletinin insan onuru ve eşitliğe dayalı karakteriyle bağdaşmayacağı” söz edildi.
Karşı oyda, “İtiraz konusu kural, evlilik birliği içinde tıpkı türel durumda bulunan bayan ve erkek arasında cinsiyete dayalı haklı bir sebep içermeyen farklı muamele oluşturmakta, bayanın tüzel kişiliğini bağımsız birey olarak değğil, erkek eşin hanesine bağlı biçimde konumlandırmakta, eşler arası eşitliğe dayalı anayasal aile anlayışını zedelemekte ve memleketler arası insan hakları hukukunda benimsenen kadın-erkek eşitliği standartlarıyla bağdaşmamaktadır” değerlendirmesinde bulunuldu.
Diğer karşı oy münasebetinde ise düzenlemenin bayan aleyhine ve Anayasa’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10. ve “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41. maddelerine karşıt olduğu tabir edildi ve iptali gerektiği kaydedildi.