Türkiye’de küçükbaş hayvan varlığında birinci sırada bulunan Van’da yaz mevsimiyle birlikte koyun kırkım dönemi başladı. Sıcak havalarda hayvanların daha rahat etmesini sağlamak maksadıyla gerçekleştirilen kırkım süreci sonrasında elde edilen yünlerin bir kısmı farklı bölümlerde değerlendirilirken, birtakım yetiştiricilerin bu yünleri tabiata rastgele bıraktığı gözlemleniyor.
Çatak ilçesine bağlı Yukarı Narlıca Mahallesi yaylalarında sürülerini otlatan kimi besicilerin, kırkım sonrası ortaya çıkan tonlarca yapağıyı dere kenarlarına ve yol etraflarına terk ettiği görüldü.
DOĞAYA BIRAKILAN YAPAĞILAR ÇEVREYİ TEHDİT EDİYOR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Nurcan Avşin, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde, bilhassa de Van’da küçükbaş hayvancılığın değerli bir geçim kaynağı olduğunu belirtti.
Her yıl yaz aylarında gerçekleştirilen kırkım sürecinin hayvanların bakımını kolaylaştırdığını ve yüksek sıcaklıklardan korunmalarına katkı sunduğunu söz eden Avşin, bu periyotta etrafa denetimsiz biçimde bırakılan yapağıların önemli etraf sıkıntılarına sebep olabildiğine dikkat çekti.
YANGIN VE EKOSİSTEM İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
Yapağının doğal kökenli ve biyolojik olarak parçalanabilen bir materyal olduğunu belirten Avşin, buna karşın büyük ölçülerde tabiata bırakılmasının olumsuz sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Avşin, “Görüntü kirliliğinin yanı sıra aylarca hatta kimi durumlarda yıllarca tabiatta kalmaları hayat alanlarını olumsuz etkiliyor. Doğal bir eser olduğu niyetiyle etrafa bırakılabilmektedir. Fakat fazla ölçüde bırakılması değerli çevresel problemlere sebep olmaktadır. Son yıllarda artan sıcaklıklar ve iklim değişikliğinin tesiriyle orman ve arazi yangınları açısından da risk oluşturmaktadır. Bilhassa kurak ve yarı kurak alanlarda biriken yapağılar yangın riskini artırabilmektedir. Ayrıyeten ayrışma sürecinde mikroorganizmaların çoğalmasına sebep olarak doğal ekosistemin istikrarını olumsuz etkileyebilmektedir” ifadelerini kullandı.
SU KAYNAKLARI DA OLUMSUZ ETKİLENİYOR
Akarsu kenarlarına bırakılan yapağıların sırf kara ekosistemini değil, su kaynaklarını da tehdit ettiğini vurgulayan Avşin, organik madde yükündeki artışın kıymetli problemlere yol açtığını tabir etti.
Yapağıların su içerisinde mikroorganizmalar tarafından ayrıştırıldığını lisana getiren Avşin, bu süreçte yaşanan değişimlerin su kalitesini olumsuz etkilediğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu süreçte çoğalan mikroorganizmalar sudaki çözünmüş oksijeni tüketiyor. Hasebiyle sudaki oksijen ölçüsü azalıyor ve bu durum sucul ömür alanlarının bozulmasına sebep oluyor. Bunun dışında yapağıların üzerinde bulunan ilaç kalıntıları, hayvansal dışkılar ve dış parazitler de su kalitesini düşürebilir. Yapağılar ayrıyeten su akışını engelleyerek tıkanıklıklara yol açabilir. Tüm bu sebeplerle yapağıların kırkım periyodunda denetimsiz ve fazla ölçüde tabiata bırakılması, su kaynakları, toprak, ziraî verimlilik ve genel etraf açısından dikkatle ele alınması gereken bir mevzudur.”