Tarım ve Orman Bakanlığından 28 Mart’ta yapılan açıklamada, muteber besin süreçlerinde büyük bir yeniliğin hayata geçirildiği belirtilmiş, restoran, kafe ve kantin üzere işletmelerde, menülerin yanında besinlerin içeriklerini ve alerjen bilgilerini belirtme zorunluluğunun getirileceği bildirilmişti.
Restoran, kafe ve yemekhane üzere toplu tüketim yerlerinde besinlerin içerik ve güç (kalori) bedellerinin tüketiciye sunulması temmuz ayı prestijiyle başladı.
Söz konusu içerikler, menülerde, duvar tahtalarında, broşürlerde, dijital ekranlarda yahut karekod aracılığıyla sunulacak. Bilgiler karekod ile veriliyorsa işletmelerin görünür bir yerine, “Bu bilgilere karekod ile ulaşabilirsiniz. Karekod kullanamayan tüketiciler talep ederse bilgi kendilerine ayrıyeten sunulur” yazısının asılması gerekecek.
Uygulama, tüketicinin şuurlu seçim yapmasını sağlamak, alerjenlerden korumak, dini, sıhhat yahut kişisel tercihlere uygun seçimleri kolaylaştırmak hedefiyle hayata geçirildi
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak, mevzuya ait yaptığı açıklamada, dün prestijiyle başlayan yeni süreci yakından takip ettiklerini ve aylardır üyelerini ve kesimi bilgilendirdiklerini söyledi.
Turşak, “Bu düzenleme yalnızca bir mevzuat değişikliği değil, birebir vakitte tüketicinin yanlışsız bilgilendirilmesi ve inançlı besine erişimi açısından değerli bir adım. Bilhassa besin alerjisi bulunan vatandaşlarımız ile özel beslenme ihtiyacı olan bireyler için menülerde yer alacak bilgiler büyük kıymet taşıyor” dedi.
Rıdvan Turşak, menülerde yer alacak besin bedellerinin kesinlikle uzmanlar tarafından hazırlanması gerektiğinin altını çizerek, işletmeleri yapay zeka ile hazırlanan tahlillere güvenmemeleri konusunda uyardı.
Yapay zekanın her alanda büyük kolaylıklar sağlayabildiğini lisana getiren Turşak, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Yapay zekanın yararı da var fakat menülerde yer alacak besin bedelleri ve alerjen bilgilerinin doğruluğu yapay zekayla değil uzman raporlarıyla belgelenmelidir. Diyetisyenler, besin mühendisleri ve bu alanda ehil kuruluşlardan profesyonel hizmet alınması hem işletmeler hem de tüketiciler açısından büyük ehemmiyet taşımaktadır. Denetmen restorana geldiğinde ve bu bedelleri neye nazaran hazırladınız dediğinde sorunun yanıtı uzmanlardan alınan bir tahlil raporu olmalıdır. Yapay zeka bu formda emniyetli bir rapor vermemektedir” dedi.
“MENÜDE YER ALAN HER BİLGİ İŞLETMENİN BEYANIDIR”
TÜRES Genel Sekreteri Turşak, mevzuya ait değerlendirmelerin Tarım ve Orman İl Müdürlükleri tarafından yapılacağını belirterek, menülerde yer alan tüm bilgilerin “işletmenin beyanı esastır” düsturuna nazaran değerlendirileceğini söyledi.
Bir eserin alerjen içermediği belirtilmesine karşın gerçekte farklı bir durumun ortaya çıkması halinde işletmelerin hukuksal sorumlulukla karşı karşıya kalabileceğini vurgulayan Turşak, “Bu sebeple hazırlanan tüm içeriklerin bilimsel bilgilere dayanması ve uzmanlar tarafından doğrulanması gerekiyor” diye konuştu.
Turşak, işletmelere davette bulunarak, “Bu uygulama kapsamında menülerde içerik belirtme zaruriliği bulunan tüm işletmelerimiz hazırlıklarını tamamlamalı. Muhtaçlık duyan üyelerimiz TÜRES aracılığıyla alanında uzman kuruluşlara yönlendirilerek profesyonel takviye alabilir” tabirini kullandı.
Sağlıklı ve emniyetli besin sunumunun dalın en değerli sorumluluklarından biri olduğuna dikkati çeken Turşak, “Tüketicinin gerçek bilgilendirilmesini sağlayacak bu düzenlemeyi destekliyor, dalımızın de en yanlışsız halde uygulayacağına inanıyoruz” şeklinde konuştu.
Rıdvan Turşak, uygulamanın 1 Temmuz prestijiyle birden fazla şubesi bulunan restoran ve kafeler için, 2027 yıl başından itibaren de tüm yeme-içme işletmeleri için geçerli olacağını kelamlarına ekledi.