Çinli otomotiv devi BYD verilen büyük teşviklere karşın yatırımını Manisa yerine Macaristan’a kaydırdı, bu da Çin’in Türkiye’ye attığı 3. büyük kazık oldu. BYD Türkiye’de geçen yıl 45 bin 537 adet araç sattı, yerli ve ulusal Togg’u da vurdu. Togg 39 bin 20 adet araç sattı ve 2025’de 14 milyar lira ziyan etti.
Çin daha evvel de Montrö muahedesine ters olduğu için müsaade vermediğimiz Varyag uçak gemisini “Kumarhane yapağız, askeri gemi olmayacak” diyerek Boğazlardan geçirdi. Yılda 1 milyon Çinli turist kelamı de verdi. Lakin ismi ‘Liaoning’ olarak değiştirilen Varyag, uçak gemisi yapıldı ve bir milyon turist hayal oldu.
Eğlence gemisi yapılacağı belirtilerek 2001’de Boğaz’dan geçişine müsaade verilen Varyag, daha sonra Çin donanmasının malı olmuş ve uçak gemisi haline getirilmişti.
ÇİNCE KONUŞTU
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçen yıl Ankara’daki Çin ulusal gün resepsiyonunda “İlişkilerimiz kusursuz, dostluğumuz sonsuza kadar sürsün’’ diyerek Çince konuştu. Çin ise bu resepsiyondan 24 saat sonra Güney Kıbrıs ile turizm anlaşması imzalayıp vizeyi kaldırdı. Pekin-Lefkoşa arasına da ayda 35 uçak seferi koyarak Çinli turisti Güney Kıbrıs’a kaydırdı. BM’de Kıbrıs probleminde Rum- lara takviye verdiğini de açıkladı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez BYD’ye verilen teşviklerin yerli ve ulusal Togg’u vurduğunu belirterek şunları söyledi: “Togg yerine Çinli şirket korunup kollandı. ‘Bu imtiyazlarla Togg’u bitire- ceksiniz’ diye uyardık, iktidar dinlemedi. BYD geçen yıl Türkiye’ye 45 bin 537 adet, Togg ise 39 bin 20 adet. sattı. Togg, 2024’te13 milyar 75 milyon, 2025’te 14 milyar 616 milyon lira ziyan etti.’’
Yaptırım uygulanacak mı?
CHP İstanbul Milletvekili Sibel Yanıkömeroğlu, BYD’nin Manisa’da kurmayı planladığı fabrikanın askıya alınması üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye soru önergesi verdi. Önergede Bakan Kacır’a, BYD’nin yatırım taahhütlerini ihlal edip etmediği, yatırımın sebep askıya alındığı, firmanın elde ettiği vergi avantajlarının meblağı ve taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde bu avantajların geri alınıp alınmayacağı soruldu. Ayrıyeten BYD’ye yönelik rastgele bir yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı da gündeme getirildi.