Direksiyon başındakilerin uzun süre sadece bir hız artırıcı sandığı o meşhur klik sesinin aslında hayat kurtaran bir güvenlik hamlesi olduğu ortaya çıktı.
Otomobil dünyasının eski sayfalarına baktığımızda bugünün sürücülerine bilim kurgu gibi gelecek detaylar görüyoruz ve bir zamanlar şoför koltuğunda sadece iki ya da üç değil tam dört adet pedal bulunuyordu. Günümüzde şık bir tuşa veya koltuk arasındaki bir kola dönüşen o sistem bir dönem sol ayağımızın hemen altında zeminde nöbet tutuyordu.
Standart manuel araçlarda en sağda gaz hemen solunda fren ve en solda debriyaj yer alırken en sol köşeye gizlenmiş o dördüncü metal parçanın ne işe yaradığını çoğu sürücü bilmiyordu. İlk bakışta bir hız artırıcı veya gizli bir mekanizma gibi görünse de otomotiv uzmanları bu parçanın aslında ayakla kumanda edilen bir park freni olduğunu aktarıyor.
Sektör temsilcileri el freni kollarından önce güvenliğin bu dördüncü pedal sayesinde sağlandığını vurguluyor. Genellikle üzerine sürücünün karıştırmaması için Park ibaresi damgalanan bu pedal debriyajla karıştırıldığında felakete yol açabileceği için her zaman en sol köşeye panelin en dibine konumlandırılırdı.
1973 yılında yasal zorunluluk haline geldi
Bu dördüncü pedal sadece bir park kolaylığı değil aynı zamanda ana fren sisteminin patlaması veya hidroliğin boşalması durumunda sürücünün hayata tutunacağı son dal olan bir acil durum freniydi. Mühendisler 1 Temmuz 1973 tarihinden itibaren üretilen tüm araçlarda bu yedek sistemin bulunmasının yasal bir zorunluluk haline getirildiğini belirtiyor.
Sürücü pedalın üzerine klik sesini duyana kadar basıyor ve bırakmak istediğinde ise genellikle pedalın hemen üzerindeki bir kolu çekiyordu. Bazı araba modellerinde ise tıpkı bir tükenmez kalem mantığıyla pedala ikinci kez basıldığında kilit mekanizması serbest kalıyordu.
Dördüncü pedalın yok oluşu aslında araba iç mekan tasarımındaki büyük bir devrimle doğrudan bağlantılı olarak gerçekleşti. 1960’lı ve 70’li yılların Amerikan arabalarında ön tarafta tek parça geniş sedir tipi koltuklar vardı ve bu koltuklar hem yolcu kapasitesini artırıyor hem de üretim maliyetini düşürüyordu.
Zamanla arabalar küçülüp yakıt ekonomisi önem kazanınca sedir koltukların yerini sürücüyü saran çanak koltuklar aldı ve aradaki boşluk orta konsola dönüştü. Ayak altındaki alan daralıp orta konsol genişleyince dördüncü pedal yerini meşhur el freni koluna bıraktı.