Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Antalya Adrasan’da 2025’te başlattıkları su altı kazılarında, seramik yüklü gemi batığından bugüne kadar binlerce eser çıkardıklarını belirtti.
Ersoy, şunları kaydetti:
“Akdeniz’in derinliklerinden 2 bin 100 yıllık sofra ekiplerini gün yüzüne çıkarıyoruz. 122 farklı form ve boyuttaki tabak, kase ve tepsiler, periyodun lüks sofra kültürünü gözler önüne seriyor.
Arsuz’un antik ismiyle Rhosus seramikleri, Romalı ünlü hatip Çiçero’nun dostu Attikus için verdiği siparişle mektuplarına da mevzu olmuştu. Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze dayanıklı ulaşan bu eserler, Anadolu’nun üretim ustalığını ve Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıyor. 42-55 metre derinlikte, su altı robotlarının takviyesiyle çalışmalarını sürdüren hafriyat grubumuza ve ‘mavi vatan’ımızın kültürel mirasını ortaya çıkaran tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.”
AKDENİZ DÜNYASININ LÜKS YEMEK TAKIMLARI ARASINDA YER ALIYOR
Bakanlıktan mevzuyla ilgili yapılan açıklamaya nazaran, Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında 2025’te kazısına başlanan seramik yüklü gemi batığı, antik periyodun sofra kültürüne ve Akdeniz ticaretine ışık tutuyor.
Batığın ana yükünü Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor. Hatay’ın Arsuz ilçesinde, antik ismiyle Rhosus’un kıyılarında üretildiği düşünülen eserler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve çeşitli boyutlarda tepsiler bulunuyor.
Özellikle Roma’da talep gören bu eserler, Akdeniz dünyasının lüks yemek ekipleri arasında yer alıyor.
Batıkta, Ege’deki kimi adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu. Farklı üretim merkezlerine işaret eden buluntular, geminin taşıdığı yükün çeşitliliğini ortaya koyuyor.
Arsuz seramiklerinin tarihi değerini, Romalı hatip ve devlet insanı Çiçero’nun yazışmalarında da yer alması artırıyor.
Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı mektupta, onun için Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor. Bu yazışma, bölgede üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında tanındığını ve tercih edildiğini gösteriyor.
Adrasan batığında bulunan seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, kazıyı antik kaynaklarda ismi geçen bu eserlerin deniz ticaretindeki yerini anlamak açısından da değerli kılıyor.
ESERLERİ 2 BİN 100 YIL BOYUNCA KORUYAN KİL
Batıktaki tabak ve kaselerin bugüne güzel durumda ulaşmasının ardında, yükleme sırasında uygulanan bir prosedür bulunuyor.
Seramikler ahşap sandıklara yerleştirilmeden evvel aralarına kil konuldu. Bu uygulama, gemi batarken yapıtların kırılmasını önleyerek binlerce yıl boyunca korunmalarına yardımcı oldu.
Denizden çıkarılan tabak ve kaseler, periyodun işçiliğini ve biçim özelliklerini bugün de gözler önüne seriyor.
ANTAKYA’DAN İTALYA’YA UZANAN TİCARETİN İZLERİ
Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesine ışık tutuyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret ağı içinde faaliyet gösterdiğine işaret ediyor.
Arsuz’dan yola çıktığı düşünülen geminin, muhtemelen Roma’ya yanlışsız ilerlerken fırtına sırasında bir sığlığa çarparak battığı iddia ediliyor.
Adrasan açıklarındaki batıkta, su altı arkeologlarının robotların da dayanağıyla yürüttüğü hafriyat çalışmaları devam ediyor.